Welke grondstoffen gebruiken we in de toekomst om te verwarmen?

We gaan meer en meer duurzaam bouwen. Ook op het vlak van verwarmen zijn er veranderingen op til. Waar moeten (ver)bouwers rekening mee houden? Wat is de toekomst? Christophe Leroy, managing director van Remeha België geeft zijn onderbouwd en genuanceerd oordeel over een aantal voorstellen.

Iedereen grondig energetisch renoveren

Tegen 2050 moeten alle woningen in België een A-label hebben. Deze enorme uitdaging is volgens Christophe Leroy van Remeha niet haalbaar. Ten eerste is de combinatie van de aankoop van een woning en een (tijdige) grondige energetische renovatie niet haalbaar voor de meeste gezinnen. Ten tweede zijn er, nu en in de toekomst, onvoldoende geschoolde vaklui om dit uit te voeren. We zouden dan jaarlijks drie keer meer woningen moeten renoveren dan dat we nu doen.

Doelstellingen per woningtype en budget

Christophe Leroy pleit voor een pragmatische aanpak met de focus op de grootste winsten. “De grootste energieverliezen vinden plaats in slecht geïsoleerde, vrijstaande villa’s. Laten we die prioriteit geven met energie-audits en fiscale stimuli en de bewoners van appartementjes en rijhuisjes die het nu al moeilijker hebben even met rust laten.” Hij is meer voor een gefaseerde aanpak, met verschillende doelstellingen voor verschillende woningtypes en budgetniveaus.

Stookolie vervangen door gas

Als je je oude stookolieketel vervangt ben je verplicht over te stappen op een andere energiebron, zoals bijvoorbeeld aardgas als dat voorhanden is. Christophe Leroy onthaalt dit met applaus. Hij vindt het een krachtig signaal dat mensen sensibiliseert en bewust maakt van een enorm probleem, namelijk de aanwezigheid van meer dan twee miljoen werkende atmosferische ketels in ons land.

Atmosferische ketels vervangen

Het vervangen van atmosferische ketels door condenserende HR+-ketels zorgt voor een jaarlijkse energiebesparing van 25 tot 35 procent, een totaal van 14.000 GWh (gigawattuur). Dat is bijna de helft van onze jaarlijkse kernenergieproductie. Bovendien zorgt het ook voor een grote daling in de CO2-uitstoot. Men kan dit probleem oplossen door meer te stimuleren en een harde einddatum vast te leggen, 2030 bijvoorbeeld, om verplicht atmosferische ketels te vervangen. “Wat is de zin van een lage-emissiezone voor auto’s als de meeste verwarmingsketels onnodig veel CO2 blijven uitstoten?” Vind jouw gascondensatieketel.

De gaskraan nog niet toe

Aardgas bannen ziet Christophe Leroy helemaal niet zitten. “Om te beginnen is aardgas de aangewezen energiebron om op een betaalbare manier stookolie te vervangen. Een warmtepompsysteem is pas efficiënt in goed geïsoleerde woningen en bij een verwarmingssysteem op lage temperatuur. Een concrete uitstapdatum gaat de broodnodige vervangingsmarkt nog meer vertragen dan nu al het geval is.” Daarnaast zijn er verschillende mogelijkheden om te verduurzamen, bijvoorbeeld door groen gas bij te mengen in het bestaande gasnet. Nu is het - in het kader van een naderende kernuitstap – de minst vervuilende ‘fossiele’ manier om elektriciteit op te wekken.”

Van gas naar waterstof

Ook niet onbelangrijk is dat een gasgestookt systeem in de toekomst makkelijker aan te sluiten is op een systeem op waterstof. Elektrische installaties, zoals warmtepompen, zijn dat niet. En aangezien waterstof nu net de brandstof is die het meeste potentieel biedt voor de toekomst... Het is dus beter te focussen op een lagere CO2-uitsoot met verduurzaamd aardgas als overgang naar waterstof, dan op een onhaalbare totaalovergang naar (deels) elektrisch aangedreven verwarmingssystemen.

Waterstof: de toekomst

Er is een breed draagvlak bij de industrie om te investeren in waterstof, een niet-fossiel en dus niet-vervuilend gas. Fluxys en Colruyt hebben al 25 miljoen euro opzijgezet voor een waterstoffabriek op windenergie. De techniek om dit gas te gebruiken als brandstof heeft zijn eerste stappen gezet en de massale aanwending ervan is geen sciencefiction meer. Nu al wordt waterstof gemengd met aardgas voor minder CO2-uitstoot, en in proefprojecten met een verwarmingssysteem op hogere temperatuur werkt het perfect als hoofdbrandstof.

Waterstofnet

Net als aardgas kan waterstof gemakkelijk opslagen en getransporteerd worden. En zodra het waterstofnet uitgerold is, kan het een oplossing zijn voor ons bestaande, vaak slecht geïsoleerde woningpark. Waterstof werkt met betrouwbare, compacte toestellen en is efficiënter en schoner dan aardgas. Een verbod op aardgas zou dit toekomstperspectief in de weg kunnen staan.  

Collectief verwarmen

Christophe Leroy is zeer gewonnen voor warmtekrachtkoppeling (WKK), omdat die warmte- en elektriciteitsproductie combineert. Daarom wil hij ook inzetten op WKK-installaties op aardgas bij gemeenschappelijke stookplaatsen. Die produceren namelijk elektriciteit als daar de grootste behoefte aan is: ’s avonds en als de bewoners thuis zijn. Op die manier zijn ze complementair met pv-panelen. De bewoners moeten als investeerders natuurlijk wel zelf de vruchten kunnen plukken, door een vergoeding voor de stroom die het systeem op het net zet, of voor eigen gebruik, of voor laadpalen.

Geen individuele stookinstallaties meer

Een verbod op individuele stookinstallaties in appartementsgebouwen past in die filosofie: “Een WKK-installatie heeft geen nut als je er alleen de gemeenschappelijke parking mee mag verlichten of de lift bedienen. Individuele gas- of elektrische installaties in een appartementsgebouw sluiten dit af van toekomstige mogelijkheden voor duurzame energiebevoorrading, bij de aanleg van een warmtenet bijvoorbeeld”. En het brengt op: de terugverdientijd voor een centrale WKK-installatie is meestal minder dan vijf jaar. De Remeha-installatie in Plopsa De Panne verdiende zichzelf terug op een drietal jaar.

Eerlijk groene elektriciteit opwekken

Honderd procent inzetten op elektriciteit is volgens Christophe Leroy niet realistisch. Nu is het aandeel van elektriciteit in ons totale collectieve energiegebruik minder dan 15% en het is vijf tot zes keer duurder dan aardgas. Willen we onze woningen verwarmen en koelen met elektriciteit, dan moet het aandeel naar meer dan 40%. “Onbetaalbaar en het vraagt gigantische infrastructurele werken. Elektriciteit kun je niet eindeloos transporteren en de opslag ervan stelt nog steeds grote problemen. Offshore geproduceerde windstroom reikt niet veel verder dan Gent”, aldus Christophe Leroy.

Inzetten op duurzame energiebronnen

Er zit meer heil in een beredeneerde manier van produceren. De warmte van een aardgascentrale in een warmtenet pompen bijvoorbeeld, of de eventuele overproductie van decentrale WKK’s elders inzetten. “Laten we inzetten op duurzame energiebronnen in plaats van enkel op duurzame technologieën, zoals warmtepompen. Aardgas is misschien niet duurzaam, maar elektriciteit uit bruinkool is dat evenmin.”

Politiek geeft duw in de goede richting

De plannen die in het Vlaamse regeerakkoord staan, kunnen op goedkeuring rekenen bij Christophe Leroy, ook al zijn ze niet allemaal even makkelijk te realiseren. Zijn prioriteiten zijn warmtenetten en warmtepompen waar het kan en waar het zin heeft (bij nieuwbouw en energetische renovaties), enkel collectieve verwarmingsoplossingen bij nieuwe appartementsgebouwen, aardgas als meest betaalbare en minst vervuilende transitie naar nieuwe energiebronnen en vooral een versnelde verplichte vervanging van ons oude ketelpark. De politiek is volgens hem bezig met op meerdere vlakken een duw in de goede richting te geven.

Pieken en dalen

Er is niets mis met stroom opgewekt door wind, zon of water. Wel is het een probleem dat er enerzijds tijdelijke overproductie is en daarnaast tijdelijke tekorten ontstaan. Ook hier biedt waterstof in de toekomst een oplossing. Met de overproductie aan elektriciteit kan waterstof gemaakt worden, dat perfect opgeslagen en getransporteerd kan worden. Christophe Leroy pleit ook voor juist gedimensioneerde pv-installaties. “Het is toch absurd dat huiseigenaars alles uit de kast halen om hun overproductie aan elektriciteit op te souperen? Dat heeft niets met duurzaamheid te maken.”

Op zoek naar een gepaste verwarmingsoplossing voor jouw woning? Vraag je gratis infobrochure aan, of neem vrijblijvend contact op met een installateur in je buurt.

In samenwerking met Remeha NV

Meer nieuws van Remeha NV

Een warmtepomp: ook voor jouw project!

Ga je bouwen of verbouwen, dan is het vaak wikken en wegen.

Slimme thermostaat eTwist: comfort binnen handbereik

Alle functies van een klassieke klokthermostaat, plus een handige app.

Innovatie: deze slimme gasketel vult automatisch water bij

Een te lage druk in het verwarmingssysteem, het is een veelvoorkomend issue bij gasketels.

Hoe integreer je hernieuwbare energie in je nieuwbouwproject?

Het is niet altijd even makkelijk om hernieuwbare energieoplossingen te integreren in een nieuwbo

GRATIS Nieuwsbrief