Kies ik best een warmtepomp of condensatieketel voor mijn renovatie? Doe de check.

Gepubliceerd op

Renoveren betekent keuzes maken. Een van de belangrijkste keuzes is de manier waarop je je woning gaat verwarmen. De eeuwige vraag luidt: warmtepomp of condensatieketel? Het antwoord hangt af van verschillende factoren. Maar laat ons je helpen met een eenvoudige check. Controleer of je woning klaar is voor een lucht-water warmtepomp en laat je adviseren door een erkend installateur. 

Warmtepomp versus cv-ketel

De warmtepomp wint snel terrein, en terecht. Het is een energiezuinige en milieuvriendelijke manier om zowel je woning als sanitaire water te verwarmen. Het systeem haalt tot 75% van de benodigde energie uit haar omgeving (aarde, water of lucht). Deze energie is gratis en hernieuwbaar. Voor de resterende 25% wordt elektriciteit gebruikt, afkomstig van je zonnepanelen of het net. Met de elektriciteit die je zelf opwekt met je zonnepanelen, verwarm je gratis en volledig CO2-vrij. In de winter covert dit bij een gemiddeld gezin met warmtepomp natuurlijk niet de gehele kost, maar het blijft voordelig en milieuvriendelijk.

Waarom kiezen voor een warmtepomp? 

Met een warmtepomp profiteer je van volgende voordelen:

  • Energiebesparing: een warmtepomp gebruikt gratis warmte uit de omgeving.
  • Milieuvriendelijk: de CO2-uitstoot is aanzienlijk lager dan bij een gascondensatieketel. Concreet: bij een gemiddelde samenstelling van de Vlaamse elektriciteitsproductie, daalt de uitstoot met 70%.
  • Lager E-peil: door de verbeterde energieprestaties stijgt de waarde van je woning.
  • Ook voor koeling: een lucht-water warmtepomp kan passief koelen in de zomer. Er stroomt dan gekoeld water door de leidingen.
  • Lange levensduur: je geniet 20 tot 30 jaar van zorgeloos comfort.

Een warmtepomp is duurder in aankoop dan een gascondensatieketel. Reken op een prijskaartje vanaf 10.000 euro voor een lucht-water warmtepomp, exclusief de aanpassing van de radiatoren of vloerverwarming.

De terugverdientijd van een warmtepomp hangt af van diverse factoren zoals de grootte en de isolatiewaarde van de woning, de energieprijzen en het rendement. De gemiddelde terugverdientijd van een lucht-water warmtepomp bedraagt ongeveer 10 jaar. Informeer zeker naar premies, bij je installateur of op de website van je gewest, want daarmee verkort je de terugverdientijd nog.

Een warmtepomp kan ook bij renovatie 

Een warmtepomp is niet alleen voorbehouden aan nieuwbouwwoningen, ook bij renovaties komt het systeem goed van pas. Bij een totaalrenovatie wordt een warmtepomp vaak gecombineerd met vloerverwarming of nieuwe radiatoren. Bij een gedeeltelijke renovatie kan je gaan voor een combinatie met het bestaande verwarmingssysteem. En ga je een appartement renoveren, dan kan je een installatie op het dak of op het balkon overwegen. Het gaat dan meestal over een lucht-lucht warmtepomp. Wil je een lucht-lucht warmtepomp plaatsen bij een appartementsgebouw? Controleer dan zeker of je de toestemming van de syndicus of algemene vergadering nodig hebt.

Belangrijk: om een warmtepomp echt efficiënt te kunnen gebruiken, moet je woning geschikt zijn voor lage of medium temperatuurverwarming. Het systeem haalt warmte uit de omgeving (buitenlucht, bodem, of water) en draagt die warmte over naar het verwarmingswater in je woning. Het water wordt opgewarmd tot een temperatuur tussen 35 en 55 graden Celsius. Dit is een lagere temperatuur dan bij traditionele verwarmingssystemen zoals gasketels, die doorgaans temperaturen van 70 tot 80 graden Celsius leveren.

  • Als je woning al vloerverwarming of wandverwarming heeft, is die in principe geschikt voor lagetemperatuurverwarming.
  • Heeft je woning radiatoren? Controleer dan in de handleiding of ze geschikt zijn voor een aanvoertemperatuur van 55 graden Celsius of lager. Ook de afmetingen en de verwarmingscapaciteit van je radiatoren zijn een indicatie. Radiatoren geschikt voor lage temperaturen hebben een groter oppervlak en een hogere verwarmingscapaciteit dan radiatoren geschikt voor hogere temperaturen.

Is je woning klaar voor een warmtepomp? Doe de test!

In tegenstelling tot wat velen denken, hoeft je woning niet grondig geïsoleerd te zijn om een warmtepomp te kunnen gebruiken. Als je boiler een temperatuur van 55 graden aankan en je woning hiermee voldoende warm is in de winter, dan is je woning klaar voor een warmtepomp.

Doe de test:

  1. Controleer de maximale temperatuur die je boiler aankan. Deze informatie vind je meestal op het toestel of in de handleiding.
  2. Stel de thermostaat van de boiler in op 55 graden.
  3. Controleer of je woning voldoende warm is in de winter. Als dit het geval is, is een warmtepomp zeker het overwegen waard.

Wat als je woning niet warm genoeg is?
Blijkt je woning of je water na de test niet voldoende warm, is er nog altijd de hybride warmtepomp of een hoge temperatuur warmtepomp.

  • Een hybride warmtepomp combineert een warmtepomp met een bestaande cv-ketel op gas of stookolie. Hierdoor profiteer je van de voordelen van beide systemen.
  • Een hoge temperatuur warmtepomp is een warmtepomp die water kan verwarmen tot een temperatuur van 65 tot 80 graden Celsius. Hierdoor is dit type warmtepomp geschikt voor woningen met radiatoren.

Hou er rekening mee dat deze opties gepaard gaan met extra kosten en een hoger energieverbruik.  Overweeg eerst extra isolatiemaatregelen, zoals nieuwe ramen met dubbelglas of hoogrendementsglas en zolderisolatie. Mogelijk zal je ook je muren moeten isoleren om je warmtepomp efficiënt te kunnen gebruiken. 

Is een warmtepomp verplicht bij renovatie? 

In België is het niet verplicht om bij renovatie een warmtepomp te kiezen. Wel is er een renovatieverplichting voor woningen met een EPC-score E of F. Deze woningen moeten binnen 5 jaar na aankoop of overdracht worden gerenoveerd tot een energielabel D of beter. Bij deze renovatie moet ook het verwarmingssysteem worden aangepast. 

In de praktijk kiezen al heel wat Belgen voor een warmtepomp. Er zijn in 2022 in totaal 30.000 warmtepompen geïnstalleerd in België, wat een verdubbeling is ten opzichte van 2021. Op die manier dragen ze hun steentje bij aan de energietransitie. Bovendien verbruiken ze met een warmtepomp minder energie dan met een traditioneel verwarmingssysteem, zoals een gasketel.

Voilà, via de eenvoudige test ontdekte je of jouw woning klaar is voor een warmtepomp. Overweeg je om een warmtepomp te laten installeren? Ontdek hier de mogelijkheden en laat je adviseren door een erkend installateur.