Bouwen of verbouwen: 6 of 21 procent?

Gepubliceerd op 11 July 2016

Op 1 januari 2016 is een nieuwe regelgeving voor de btw-heffing op renovatie- en herstellingswerken aan een woning in voege getreden. Als je woning ouder is dan tien jaar, kan je die werken laten uitvoeren aan een btw-tarief van 6 procent in plaats van 21 procent.

Het btw-tarief van 6 procent voor renovatie- en herstellingswerken is van toepassing als je woning uitsluitend dient als privéwoning of slechts een bijkomstig gedeelte ervan wordt gebruikt om je beroep uit te oefenen. Een bijkomende voorwaarde is dat de werken rechtstreeks aan de eindgebruiker – de eigenaar of de huurder – worden gefactureerd. Tot voor kort werd het voordelige tarief enkel toegekend aan woningen ouder dan vijf jaar. Sinds 1 januari 2016 is de gunstmaatregel echter uitgebreid tot woningen die ouder zijn dan tien jaar.

Eén en dezelfde aannemer

Voor welke renovatiewerken geldt het btw-tarief van 6 procent, als aan de voorwaarden is voldaan? Het gaat onder andere om sanitair (wc, bad, douche, lavabo, …), bijhorende vaste badkamerkasten op maat, nieuwe elektriciteitsvoorzieningen, een elektrische bel, vaste alarmtoestellen tegen diefstal, een centrale verwarming of een airconditioning, isolatie, wand- en vloerbekleding (tegels, laminaat, …) op maat, schilderwerken, een nieuwe schouw of een open haard, vast keukenmateriaal (opbergkasten, gootsteen, afzuigkap, …), vernieuwingen aan de voorgevel, een veranda, een terras dat grenst aan de woning en een garage of een bijkomende garage die deel uitmaakt van de woning zodanig dat ze gebruikt wordt door de bewoners. De levering en de plaatsing van de materialen moeten wel door dezelfde aannemer gebeuren. Doe-het-zelvers krijgen geen verlaagd btw-tarief op de aankoop van hun materiaal.

Btw-aangifte 106/3

Als je een woning wilt bouwen of grote verbouwingswerken wilt laten uitvoeren, stoot je op een behoorlijk ingewikkelde btw-regeling. Vooraleer je van start gaat, moet je bij de gemeente een stedenbouwkundige vergunning aanvragen. Wanneer deze wordt afgeleverd, brengt de gemeente meteen de btw-administratie op de hoogte van je plannen. Het btw-kantoor stuurt je vervolgens de speciale btw-aangifte 106/3. Je moet hier dus niet zelf het initiatief voor nemen. In de btw-aangifte 106/3 duid je onder meer aan welke werken je laat uitvoeren door professionele zelfstandigen of aannemers (met bijbehorende facturen), moet je alle facturen vermelden van de bouwmaterialen die je zelf hebt aangekocht en moet je een opsomming maken van de werken die familieleden of derden hebben uitgevoerd zonder daarvoor betaald te worden.

Sluikwerk tegengaan

De btw-administratie gaat ervan uit dat de bouw van een woning of grote verbouwingswerken worden toevertrouwd aan professionele zelfstandigen of aannemers. Maar in de praktijk is dat niet altijd zo eenduidig: voor een deel van de werken steek je zelf de handen uit de mouwen of krijg je hulp van familieleden en vrienden. De aangifte 106/3 is net bedoeld om het onderscheid te maken tussen werken uitgevoerd door professionelen of btw-belastingplichtigen en werken die je zelf, al dan niet samen met familieleden of vrienden, hebt uitgevoerd. Op basis van de aangifte gaat de btw-administratie na of de personen die gratis werkzaamheden hebben verricht al dan niet btw-plichtig zijn. Ze doet dit om sluikwerk tegen te gaan. Je moet de btw-administratie niet op voorhand inlichten als jij of je familieleden en vrienden bepaalde werken onbezoldigd uitvoeren, je moet dit enkel opnemen in de aangifte.

Vijf jaar bewaarplicht

Belangrijk om weten: je moet alle plannen, bestekken en facturen voor bouwwerken en verbouwingswerken vijf jaar bewaren, vanaf de datum van de betekening van het kadastraal inkomen. Wanneer een btw-ambtenaar deze documenten wilt bekijken, moet je ze kunnen voorleggen. Heb je nog vragen? Aarzel dan niet om je plaatselijk btw-kantoor te contacteren.