De impact van geopolitiek
Internationale gebeurtenissen hebben een grote invloed op de energieprijzen. Conflicten, sancties en spanningen tussen landen zorgen voor onzekerheid over de productie en het transport van energie. Denk aan risico’s bij de export van gas- en olie, problemen op belangrijke transportroutes of bewuste productiebeperkingen door exporterende landen.
Wanneer er onzekerheid of schaarste dreigt, reageren de groothandelsmarkten meteen met prijsstijgingen. Die vertalen zich naar de energierekening van Europese (en dus ook Belgische) gezinnen, ook als de fysieke bevoorrading niet meteen in gevaar is.
Wat bepaalt de evolutie van de energieprijzen?
De energieprijzen hangen af van de verhouding tussen vraag en aanbod. Verschillende factoren beïnvloeden die balans:
- Het weer: Koude winters doen de vraag naar gas stijgen, waardoor de prijzen omhooggaan. Bij elektriciteit speelt ook de beschikbaarheid van groene energie een rol: veel wind levert meer windenergie op, terwijl zon en regen invloed hebben op de productie van zonne-energie en energie uit waterkracht.
- Onderhoud en storingen: Als kerncentrales of infrastructuur voor energietransport (bv. hoogspanningslijnen) tijdelijk stilliggen voor onderhoud of door problemen, daalt het energie-aanbod en stijgt de prijs.
- Import en internationale handel: België is heel afhankelijk van energie uit het buitenland. Verstoringen van de import of het transport, bijvoorbeeld door stakingen, oorlogen of recessies, leiden tot hogere marktprijzen.
Bovendien hangen de gas- en elektriciteitsprijzen nauw samen. In het huidige Europese systeem werkt het zo: de duurste technologie die nodig is om aan de elektriciteitsvraag te voldoen bepaalt de marktprijzen voor energie. Omdat bepaalde elektriciteitscentrales op gas werken, heeft ook de gasprijs rechtstreeks invloed op wat je betaalt voor stroom.
De huidige en toekomstige energieprijzen
Tegenwoordig bedraagt de gemiddelde gasprijs ongeveer € 0,075 per kWh en de gemiddelde elektriciteitsprijs € 0,362 per kWh (januari 2026). Dat is een stijging tegenover eind 2025, vooral door speculatie op de CO₂-markt en onzekerheid rond de situatie in Iran. De energiemarkt is de laatste maanden erg beweeglijk (volatiel) en mogelijk zullen de elektriciteitsprijzen weer dalen. Voor gas verwacht men dat de prijs voorlopig vrij stabiel zal blijven.
Voor de middellange termijn verwachten experten dat de energieprijzen verder kunnen stabiliseren. Dat komt doordat het effect van verschillende maatregelen voelbaar wordt:
- Het aanbod van vloeibaar gas stijgt.
- De productie van hernieuwbare energie groeit.
- De lagere Europese heffingen op gas en de hervorming van de elektriciteitsmarkt in 2024 helpen om de prijzen structureel stabieler te maken.
Welke impact hebben prijsschommelingen op je energiefactuur?
Hoe sterk schommelende energieprijzen jouw factuur beïnvloeden, hangt af van je gezinssituatie, je woonsituatie en het moment waarop je je contract hebt afgesloten. Daarnaast maakt het een groot verschil of je een vast, variabel of dynamisch tarief hebt.
Bekijk de actuele prijzen per energietarief bij Luminus
Vast energietarief: de zekerheid van een vaste prijs per kWh
Heb je een vast tarief, dan betaal je de hele looptijd van je contract dezelfde prijs per kWh. Je bent beschermd tegen prijsstijgingen, maar profiteert niet meteen van eventuele dalingen op de markt. Is de zekerheid van een vaste energieprijs iets voor jou?
Ontdek Luminus MaxxFix
Variabel energietarief: de prijs varieert per kwartaal
Bij een variabel tarief wordt de prijs die jij voor je energie betaalt elk kwartaal berekend volgens de marktprijzen van dat moment. Dalen de energieprijzen, dan levert je dat al snel voordeel op. Maar stijgen ze plots, dan betaal je ook meer. Je maandelijkse voorschotten blijven gelijk, maar de verschillen worden op je jaarafrekening verrekend.
Ontdek Luminus MaxxFlex
Dynamisch tarief: de prijs verandert per uur
Heb je een dynamisch tarief? Dan verandert je energieprijs elk uur mee met de markt. Hoeveel je betaalt, hangt dus af van de prijs die geldt op de momenten waarop je energie verbruikt. Ontdek hier hoe het werkt.
Goed om te weten: Plotselinge prijsstijgingen of -dalingen op de energiemarkt hebben meestal geen invloed op vaste of variabele tarieven. Alleen bij een dynamisch tarief voel je die pieken en dalen onmiddellijk in je energiekost.
Wil je weten welk tarief het best bij jouw situatie past?
Ontdek hier advies voor je tariefkeuze.
Wat is het effect van stroomoverschotten op je energiefactuur?
Er zijn steeds meer momenten waarop de energieproductie groter is dan de vraag naar energie. Op heel zonnige en winderige dagen wekken zonnepanelen en windturbines soms meer elektriciteit op dan Belgische gezinnen samen nodig hebben. Om overbelasting van het net te vermijden, kunnen de stroomprijzen dan zelfs onder nul zakken. Heb je een dynamisch energiecontract, dan kun je die periodes in jouw voordeel gebruiken. Als je dan verbruikt, word je in principe betaald voor elke kWh die je van het net haalt. Voor eigenaars van zonnepanelen met een injectietarief is het omgekeerd: elke kWh die je op zo’n momenten op het net zet, levert je een negatieve injectievergoeding op. Je betaalt dan om je zonnestroom op het net te zetten.
Ben je Luminus-klant met een vast of variabel tarief? Dan geldt dit niet voor jou en hoef je dus niet te betalen om stroom op het net te plaatsen.
Momenten met negatieve stroomprijzen waren vroeger zeldzaam, maar komen dit jaar vaker voor. Daardoor speelt overproductie vandaag een steeds belangrijkere rol in de manier waarop de marktprijzen evolueren.
Vermijd verrassingen op je jaarafrekening, samen met Luminus
Als Luminus-klant kun je via je persoonlijke klantenzone My Luminus, wanneer je maar wil, je maandelijkse voorschotbedrag bekijken en aanpassen. Ook als je nog geen jaarafrekening kreeg, is het verstandig om regelmatig je meterstanden te controleren, je voorschotbedrag op te volgen en aan te passen als dat nodig is. Waarom dat zo belangrijk is, ontdek je in dit artikel met video.
Heb je een digitale meter? Dan kun je via My Luminus toegang krijgen tot je verbruiksgegevens voor gas en elektriciteit per dag. Je hoeft daarvoor enkel toestemming te geven aan netbeheerder Fluvius om je verbruiksdata met Luminus te delen. Hoe dat precies werkt en hoe je dit activeert, lees je hier.
Bespaar slim op je energieverbruik dankzij zonnepanelen
Met zonnepanelen hebben prijsschommelingen op de energiemarkt minder effect op jou. Je moet minder elektriciteit van het net kopen en je krijgt een vergoeding voor de stroom die je terug op het net zet. Daardoor voel je stijgende energieprijzen minder hard, al blijf je voor een stuk afhankelijk van het elektriciteitsnet. Lees er meer over in dit gratis e-book.
Nog geen zonnepanelen? Onderzoek dan zeker of het voordelig is voor jou. Na gemiddeld 7 jaar is zo’n zonnepaneleninstallatie volledig terugverdiend. Vraag jouw vrijblijvende offerte via de website van Luminus. Je ontdekt meteen hoeveel jij kunt besparen met een installatie op maat.
Bij Luminus kies je eenvoudig tussen een vast, variabel of dynamisch tarief. Met vast ben je zeker van de prijs, met variabel of dynamisch volg je de markt. Vergelijk de tarieven op de website van Luminus, selecteer het tarief dat bij jou past en bespaar op je energiefactuur.
Wil je zelf energie produceren met zonnepanelen en opslaan in een thuisbatterij om bijvoorbeeld je warmtepomp of elektrische wagen van stroom te voorzien? Via Luminus kun je ook zonnepanelen, een thuisbatterij of warmtepomp laten installeren. Ontdek deze oplossingen.
