Het grote domotica topic

Reageren
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Afdrukken
afbeelding van teaser
Lid vanaf: 08/04/2009
2668 berichten

Inleiding

Smart home, domotica, home automation, ... verschillende termen die min of meer dezelfde lading dekken. Maar wat betekent het nu juist?

Iedereen heeft al wel van domotica gehoord, maar vaak heeft men een onjuist of onvolledig beeld van wat het eigenlijk is. Het doel van een smart home is op de eerste plaats om het leven van zijn bewoners comfortabeler te maken. Dit omvat onderandere het automatiseren van bepaalde zaken zoals verlichting, verwarming en zonwering, maar ook bijvoorbeeld het verschaffen van informatie aan de bewoners wanneer zij die nodig hebben, het verzekeren van de veiligheid van de bewoners en het besparen van energie.

Er zijn 1001 manieren om je huis van wat intelligentie te voorzien en je kunt er zover in gaan als je budget en/of tijd het toelaat. De technologische ontwikkelingen draaien op volle toeren en er komt elke dag wel iets nieuws op de markt. Slimme thermostaten, slimme energiemeters, led lampen in alle kleuren die samen een sfeer creëeren, persoonlijke assistenten zoals Siri... "The future is now" zou een gladde verkoper zeggen. Maar de uitdaging is al die toestellen samen te laten werken zodat je een echte smart home krijgt in plaats van een huis vol individuele speeltjes met elk hun eigen bediening. En daar komt het eigenlijke onderwerp van deze post om de hoek kijken: welk systeem kies ik als basis om dit alles te bewerkstelligen?

Er zijn ook heel wat misvattingen over domotica. Het is duur, alleen iets voor grote villa's, veel te ingewikkeld, dat heb je toch niet nodig... Domotica hoeft helemaal niet duur te zijn. Zeker als je zelf de handen uit de mouwen steekt kun je, zoals met alles in de bouw, heel wat bereiken met een klein budget. De tijd dat domotica alleen iets was voor rijke mensen met een chique villa is al lang voorbij. In een klein appartement kun je net zo goed aan de slag met slimme systemen, en net omdat het maar een klein appartement is blijven de kosten beperkt. Een goed ontworpen installatie is ook helemaal niet ingewikkeld. Het doel van domotica is net om je het leven makkelijker te maken, dus als je 5 minuten op een schermpje moet turen om het licht aan te krijgen, dan schiet het zijn doel voorbij. Het is belangrijk om hierbij stil te staan tijdens de ontwerpfase en ervoor te zorgen dat alles zo intuïtief mogelijk werkt.

Wat betreft de noodzaak van domotica: tenzij je hulpbehoevend bent, heb je inderdaad geen smart home nodig. Maar een smartphone heb je ook niet nodig en toch heeft bijna iedereen het. Smart home is tegenwoordig een hot topic, en het zal steeds meer ingeburgerd raken. Als je nu bouwt of verbouwt is het zeker een goed idee om eens na te denken of je niet beter op de kar springt. Domotica kan, mits goed uitgevoerd, een echte meerwaarde betekenen voor je huis.

Ook als je geen boodschap hebt aan allerlei state-of-the-art toestanden en gewoon maar op zoek bent naar een systeem dat enkele simpele zaken kan automatiseren zit je hier aan het goede adres. Verderop in deze post worden enkele van de meest gangbare systemen op de Belgische markt besproken. Maar onthou vooral dat een degelijk, stabiel en uitbreidbaar systeem ook dan een belangrijke meerwaarde kan zijn.

Over de auteur

Ondergetekende is een 37-jarige software ingenieur met vrouw en 2 kinderen. Ik heb thuis mijn domotica-installatie volledig zelf geplaatst, maar dit project is nog lang niet ten einde Smile Belangrijk voor mij en voornoemde vrouw en kinderen is dat de installatie stabiel is en intuïtief in gebruik.

Ik ben geen professioneel domotica expert. De enige redenen dat ik iets over dit onderwerp te vertellen heb zijn de research die ik gedaan heb voor mijn eigen domotica-installatie en de vele discussies waarin ik heb deelgenomen op (onderandere) dit forum. Ik heb verder geen belangen bij firma's of organisaties die iets met domotica te maken hebben en probeer alle informatie in deze post zo objectief mogelijk voor te stellen. Om volledige transparantie te bewaren wil ik ook nog kwijt dat ik zelf voor een KNX-systeem heb gekozen, en nog steeds uitermate tevreden ben met die keuze.

De mogelijkheden

Zoals al eerder aangehaald zijn de mogelijkheden eindeloos. Je kunt het zo gek niet bedenken of het bestaat. Maar wat zijn nu de verschillende mogelijkheden in een hedendaags domoticasysteem?

Verlichting

Dit is uiteraard het eerste en meest geautomatiseerde aspect in een huis. Een greep uit de mogelijkheden:

- Lichtscene's of sferen: een modern huis heeft soms 4 of 5 lichtkringen in een leefruimte. Het conventioneel bedienen daarvan is niet zo praktisch: niemand onthoudt welke schakelaar voor welke lamp is, en zo'n rij van schakelaars oogt verre van mooi. Door scene's of sferen te gebruiken schakel je met 1 druk op een knop alle lampen die je aan wil hebben, eventueel ook nog gedimd. Zo kun je scene's programmeren voor tv kijken, koken, eten etc.

- Automatische lichtsturing: nooit meer zoeken naar een knop in een donkere kamer, want het licht springt automatisch aan zodra je binnenwandelt dankzij een bewegings- of aanwezigheidsmelder. In een ruimte met vensters integreer je eveneens een lichtsensor, zodat het licht niet onnodig aanspringt als er voldoende buitenlicht is.

- De 'alles uit'-knop: zonder twijfel een van de meest populaire toepassingen: druk op de knop voor je het huis verlaat of als je gaat slapen, en alle lichten in het huis zijn gegarandeerd uit. Als je het wat slim aanpakt (bv met een elektrisch slot of combinatie met alarminstallatie) hoef je zelfs niet op een aparte knop te duwen.

- De 'paniek'-knop: hopelijk hebben we deze nooit nodig, maar stel dat je toch 's nachts gestommel hoort beneden, kun je met 1 druk op deze knop alle lichten aanschakelen zodat je met een geruster gemoed kunt opstaan (om uiteindelijk de kat buiten te jagen)

- Aanwezigheidssimulatie: vertrek zonder zorgen op vakantie zonder dat je vlak voor vertrek nog door het huis moet lopen met allerhande timers, want je verlichting gaat in je afwezigheid vrolijk aan en uit alsof je er nog gewoon was - en niet elke dag stipt op hetzelfde uur

Verwarming

Minder evident, want moderne verwarmingsketels en bijhorende thermostaten werken vaak optimaal. Zeker met vloerverwarming en een goed geïsoleerd huis heb je eigenlijk weinig tot geen nood aan bijsturen. Maar in vele gevallen zijn er toch heel wat mogelijkheden. Vooral in ruimtes die weinig gebruikt worden kun je bijsturen. Een bureau bijvoorbeeld waar je maar 1 dag per week werkt, hoeft de rest van de week niet op de volle 23° verwarmd worden. Ook in een badkamer wil je wel eens de temperatuur opdrijven voor gebruik. Dergelijke bijsturingen kun je ofwel op voorhand inplannen in een centrale kalender, of via je smartphone of tablet vanop afstand regelen. Hier nog enkele mogelijkheden:

- Verwarming afschakelen wanneer een raam wordt opengezet

- Verwarming afschakelen wanneer er langere tijd geen aanwezigheid wordt gedetecteerd in de ruimte

- Vakantie-instelling via centrale kalender (zie ook aanwezigheidssimulatie) ipv apart via de thermostaat van de ketel.

Zonwering

Onontbeerlijk in een modern huis met grote glaspartijen. Om te voorkomen dat in de zomer de temperatuur binnen al te hoog oploopt kun je de screens, rolluiken of luifel automatisch aansturen. Dit kan bv dmv lichtsensoren. Verder kun je ook nog:

- In de winter en de tussenseizoenen kun je de zon juist in huis halen door een slimme aansturing van de zonwering

- Laat de lamellen van jaloeziën de zon volgen, zodat je altijd zoveel mogelijk licht binnen krijgt zonder verblind te worden.

- Voorkom dat je screens bij stormwinden naar beneden gaan met een windmeter.

- Voorkom lichtinval als je tv kijkt door je screens mee in de 'tv kijken'-scene te programmeren.

- Beveilig je huis tegen inbraak door de rolluiken automatisch naar beneden te laten als je het huis verlaat.

Ventilatie

Sommige ventilatie-units laten zich in meer of mindere mate aansturen door een extern systeem. Enkele ideeën:

- Verhoogde afzuiging in de badkamer/toilet bij aanwezigheid of als bv de 'douche'-scene geactiveerd wordt.

- Verhoogde afzuiging in het waskot als de droogkast in gebruik is.

- Boost mode activeren na een hete zomerdag om wat koelere lucht binnen te trekken. Boost mode weer uitschakelen zodra de buitentemperatuur terug de binnentemperatuur benadert.

Energie

Verwacht geen wonderen van domotica om energie te besparen. Al die technologie gebruikt zelf natuurlijk ook energie, al valt dat bij de meeste systemen wel mee. Over het besparen op verwarming hebben we het al gehad, maar wat is er dan nog mogelijk?

- Het in kaart brengen van het elektriciteitsverbruik in je woning: schakelrelais met stroommeting kunnen je enorm veel data geven omtrent het verbruik van de elektrische verbruikers in huis. Een goed systeem kan al deze data consolideren en in mooie grafiekjes gieten. Dit geeft je een goed inzicht in waar en wanneer er veel stroom wordt verbruikt.

- De volgende stap is het uitschakelen van de sluipverbruikers: een veelgebruikt argument pro domotica dat door tegenstanders vaak van tafel wordt geveegd 'omdat die paar Watt niet opwegen tegen de kost'. Tot blijkt dat je sluipverbruikers hebt die samen tientallen Watts verbruiken, 24/7. Vooral dimmers kunnen wel eens notoir veel verbruiken in de nulstand. Deze kunnen dus makkelijk afgeschakeld worden als de lampen uit staan. Andere toestellen kun je bv bij afwezigheid uitschakelen door het stopcontact af te schakelen.

- Met stroommeting kun je ook defecten in of problemen met bepaalde toestellen detecteren. Verbruikt je koelkast verdacht veel stroom? Dan staat de deur misschien nog open of is de compressor versleten. Verbruikt de koelkast bijna niets meer? Dan is hij waarschijnlijk defect en zal je eten bederven. Geef een automatisch alarm in beide gevallen.

- Start grote verbruikers zoals wasmachine, droogkast of vaatwas automatisch wanneer de zon door de wolken breekt en je zonnepanelen dus goed beginnen produceren.

Beveiliging

Op dit vlak kan een grote meerwaarde gecreëerd worden door de integratie van verschillende systemen en sensoren: rookdetectie, camera's, toegangscontrole, deur- en raamcontacten... De mogelijkheden zijn eindeloos:

- Alle verlichting aan bij detectie van brand of inbraak.

- Alle rolluiken/screens omhoog bij branddetectie.

- Een geluid of boodschap afspelen op het geluidssysteem bij inbraak.

- Wanneer er iemand aanbelt wordt er automatisch een livestream geopend vanaf de camera aan de voordeur op je smartphone, of wordt er een foto gemaakt en gemaild. De verlichting in de inkomhal gaat automatisch aan.

- Vertrouw je de draadloze afstandsbediening van de garagepoort niet? Verbreek dan automatisch de stroom naar de motor als je smartphone zich buiten het bereik van je huis begeeft dmv GPS locatiebepaling en/of wifi connectiviteit.

- Laders die nodeloos in een stopcontact steken vormen een potentieel brandgevaar: gebruik stroommeting om te detecteren of er effectief een toestel aan het laden is. Zoniet, schakel het stopcontact af.

Media

Hier zijn de echte luxe-toepassingen te vinden. Fantaseer gerust mee:

- Wordt 's morgens gewekt met een rustig muziekje via het geluidssysteem in de slaapkamer.

- Als je in de badkamer komt wordt de weersvoorspelling van de dag weergegeven op een touchscreen zodat je ineens weet of je je warm of zomers moet kleden.

- In de keuken word je verwelkomd met je favoriete muziek zodat je de dag goedgeluimd kan inzetten. File-informatie wordt op het tv-scherm weergegeven, samen met de headlines van de dag.

- In de living worden het tv-toestel en de digibox automatisch aangeschakeld als je de 'tv kijken' scene activeert. Niets op tv vanavond? Activeer de 'lezen'-scene en er begint gezellige achtergrondmuziek te spelen.

Visualisatie

Met al die technologie in huis heb je graag een overzicht van de status van de verschillende sensoren, verlichtingskringen, het huidig en historisch energieverbruik... Hiervoor dient de visualisatie. Ook het aanpassen van parameters zoals gewenste kamertemperatuur, of simpelweg het schakelen of dimmen van verlichting is mogelijk met een visualisatie. Vroeger had je hiervoor meestal een (duur) touchscreen nodig dat ergens centraal aan een muur hing. Tegenwoordig nemen de smartphone of tablet die taak veelal over. Een andere vorm van visualisatie bestaat in de vorm van feedbackleds in drukknoppen of aanraaksensoren. Dit lijkt misschien te simpel en achterhaald, maar dergelijke leds geven wel direct informatie zonder dat je er expliciet een tablet moet bijhalen. Enkele voorbeelden van wat er mogelijk is met feedbackleds:

- Weergeven van de status van de verlichting in een technische ruimte of kelder.

- Weergeven van de status van ventilatie of verwarming.

- Aanduiden van systeemfouten (bv overbelasting van een dimmer).

- Drukknop aan de voordeur: een knipperende led kan aangeven dat er nog ramen openstaan in huis.

- Oriëntatieverlichting

Een tussenoplossing kan bestaan in de vorm van een klein grafisch of alfanumeriek display met daarnaast/onder enkele drukknoppen. Deze kunnen relatief veel informatie weergeven en toelaten om instellingen aan te passen, en terwijl toch een vlotte bediening toelaten dmv de drukknoppen. Voor eender welke visualisatie geldt in ieder geval altijd de regel dat het een toevoeging moet blijven van je systeem. Basisacties die je dagelijks meerdere malen uitvoert moeten mogelijk blijven dmv simpele drukknoppen. Als bv de enige mogelijkheid om een scene te kiezen via een smartphone app is, dan ga je dit al heel snel als onhandig ervaren.

De technische kant

Je kunt uiteraard geen domoticasystemen vergelijken zonder het technische luik te belichten. Hier zitten namelijk de grootste verschillen tussen verschillende systemen.

Bedraad of draadloos?

Draadloze snufjes en toepassingen zijn de toekomst. Je kunt geen elektrisch toestel meer kopen of er zit wifi op. En toch is de keuze voor een bedraad systeem de meest logische. Vooral als je bouwt of verbouwt, want dan heb je de mogelijkheid de bekabeling aan te brengen. Maar waarom dan niet draadloos? Wegens de volgende redenen:

- het is duurder

- het is minder betrouwbaar

- je hebt batterijen nodig

Het eerste is nadeel duidelijk, al worden prijsverschillen tussen draadloze en bedrade toestellen steeds kleiner, omdat de communicatiechips goedkoper worden. Wat betrouwbaarheid betreft heeft iedereen ook wel ervaring met slechte gsm ontvangst of haperende wifi verbindingen. Er zijn uiteraard betrouwbaardere manieren van draadloze communicatie, maar uiteindelijk blijven het elektromagnetische golven die zich een weg moeten banen door muren, welfsels en zonwerend glas (UV stralen zijn eveneens EM golven) en moeten concurreren met de straling van gsm-masten en wifi routers. En je wilt toch wel 100% zekerheid dat het licht aangaat als je een knop indrukt?

Draadloze systemen kunnen echter zeer nuttig zijn bij uitbreidingen op bestaande installaties waar het bijtrekken van bekabeling niet gewenst is.

Ster of bus?

Er zijn 2 manieren om alle knoppen, sensoren en andere toestellen in een bedraad systeem met mekaar te verbinden. Ofwel trek je van elke knop of sensor een aparte kabel naar de centrale verdeelkast waar je alles bijeenknoopt, ofwel vertrek je met 1 kabel naar de dichtstbijzijnde sensor, vandaar met een kabel naar de volgende drukknop, enzoverder.

De eerste manier noemen we stertopologie. Dit is de simpelste manier van bekabelen die bv ook gebruik wordt in een elektrische installatie met teleruptoren of relais. Als je veel toestellen te verbinden hebt, moet je vanzelfsprekend veel kabel aanleggen. De tweede manier is een bustopologie. Hier zetten alle toestellen hun signaal op dezelfde kabel. Meestal kun je zelfs eender waar op een kabel een nieuwe kabel aftakken. Deze aftakking mag je ook weer verder aftakken. Zo krijg je uiteindelijk een boomstructuur. Dit geeft het meeste flexibiliteit qua bekabelen.

Protocollen

Een protocol is de 'taal' die toestellen moeten spreken om met mekaar te kunnen communiceren. Dit kan gaan van het simpel kortsluiten van 2 draden om een logische '1' voor te stellen, tot het versturen van geavanceerde pakketjes versleutelde data. Een toestel dat enkel protocol A kent kun je dus nooit laten communiceren met een toestel dat enkel protocol B kent. Het is op dit vlak dat fabrikanten van domoticasystemen hun markt kunnen afschermen: door hun protocol geheim te houden, kunnen andere fabrikanten geen toestellen maken die werken met hun systeem. We spreken dan over een 'gesloten' protocol.

Een bekend voorbeeld van een protocol is IP: dit is de 'taal van het internet'. Elk toestel dat IP kan spreken kun je aan het internet hangen. Ook voor domotica heeft IP belang, want het is een 'open' protocol: iedereen kan toestellen maken die IP spreken. Iedereen kan dus in principe ook een domoticasysteem maken op basis van IP.

Een laatste belangrijk punt ivm protocollen gaat over toestellen die 2 of meerdere protocollen begrijpen: zogenaamde gateways. Hiermee kun je toestellen van het ene systeem laten spreken met toestellen van een ander systeem. Zowat elk domoticasysteem heeft wel een gateway naar IP in zijn gamma. Dit is namelijk belangrijk om bediening en visualisatie via een webinterface of via een app mogelijk te maken. Enkele voorbeelden van andere protocollen:

- OpenTherm en eBus voor interfacing met cv-ketels en andere HVAC toestellen

- Zigbee, Z-wave of gelijkaardige draadloze protocollen zijn domoticasystem op zichzelf waarmee je een bedraad systeem zou kunnen uitbreiden zonder kabels bij te trekken

- EnOcean voor draadloze en batterijloze sensoren

- 1-Wire is een bussysteem voor sensoren

- Dali en DMX voor lichtsturing

- Bluetooth

- Infrarood

- RS-232 of RS-485 wordt vaak gebruikt om bv audioreceivers aan te sturen, maar deze simpele seriële protocollen hebben nog oneindig meer mogelijkheden - zeker voor de knutselaars.

Centraal of decentraal?

Bij een centraal systeem zit alle intelligentie in 1 toestel (de controller), terwijl bij een decentraal systeem de verschillende toestellen die deel uitmaken van het systeem allemaal intelligentie bevatten.

Een centraal systeem is qua werking het eenvoudigst. De controller krijgt alle signalen binnen van de verschillende drukknoppen, sensoren en andere toestellen en verwerkt deze. Als resultaat van de verwerking kan de controller beslissen om outputs in of uit te schakelen waardoor bv een lamp of indicatieled aangaat, of een rolluikmotor wordt aangestuurd. De controller is het enige toestel in het systeem dat geprogrammeerd moet worden, alle andere modules zijn 'domme' toestellen. Deze kunnen bijgevolg dus ook relatief goedkoop zijn. Bij een decentraal systeem werken alle toestellen samen zonder dat er een centrale controller aanwezig is. Als er bijvoorbeeld op een knop gedrukt wordt verstuurt deze een berichtje. Een relaismodule ontvangt dit berichtje, ziet dat het voor hem bedoeld is en schakelt een uitgang waardoor er een lamp aangaat. De relaismodule kan hierop zelf een berichtje versturen dat zijn uitgang aangeschakeld is, dit wordt weer ontvangen door de drukknop die als gevolg zijn oriëntatieled uitschakelt.

Een belangrijk nadeel van een centraal systeem is dat als de centrale controller uitvalt, er helemaal niets meer werkt in je huis. De controller is vaak ook het duurste onderdeel dus als deze vervangen moet worden kom je er niet goedkoop vanaf. Daarbovenop moet de nieuwe controller opnieuw geprogrammeerd worden. Deze 'single point of failure' (SPoF) kun je vermijden door voor een decentraal systeem te kiezen. Als 1 toestel het begeeft zijn de gevolgen beperkt en de vervangingkosten lager. Al blijft er nog wel een SPoF in een decentraal systeem waarbij de toestellen via de buskabel gevoed worden: de voeding. Als deze uitvalt werkt er ook niets meer. Zo'n voeding is echter veel goedkoper en makkelijker te vervangen, en zou zelfs redundant uitgevoerd kunnen worden zodat de kans op uitval sterk gereduceerd wordt.

Merk op dat je een decentraal systeem ook kunt uitbreiden met een controller die extra intelligentie bevat om zaken te kunnen doen die niet of moeilijk te doen zijn op een decentrale manier. Dit geeft je een enorme flexibiliteit zonder aan betrouwbaarheid in te boeten: als deze controller zou uitvallen, blijft het basissysteem gewoon werken.

Een keuze maken

Om een keuze te kunnen maken uit het uitgebreide aanbod aan domoticasystemen, moet je jezelf enkele vragen stellen:

- Welke functionaliteiten verwacht ik?

- Welke technische keuzes zijn voor mij belangrijk?

Hiernaast zijn er nog enkele belangrijke overwegingen die nog niet besproken zijn.

Levensduur en ondersteuning

Domotica is elektronica, en elektronica zal het vroeg of laat begeven. Als dit voorvalt moeten vervangonderdelen nog verkrijgbaar zijn of je blijft achter met een mank systeem. Als je in het achterhoofd houdt dat een huis maar eens om de 30 of 40 jaar wordt gerenoveerd, dan wil je niet na 15 of 20 jaar in de situatie terecht komen dat je hele domotica-installatie aan vervanging toe is. Dit kun je vermijden voor een open systeem te kiezen: je bent niet gebonden aan 1 fabrikant voor de vervangonderdelen en je kunt de de componenten van je oude systeem systematisch vervangen door die van een ander systeem. Maar zelfs al kies je voor een open systeem dan kan het nog zijn dat dit over de jaren heen aan populariteit verliest en fabrikanten het links laten liggen zodat vervangonderdelen toch weer moeilijk te verkrijgen zijn. Niemand kan in de toekomst kijken, maar het kan wel helpen om naar het verleden te kijken: een systeem dat al even meegaat heeft een grotere kans om langer te overleven.

Als je je vertrouwen eerder wilt leggen in een systeem van een gerenommeerde fabrikant moet je er ook nog steeds rekening mee houden dat de fabrikant de ondersteuning voor hun eigen systeem ooit wel eens zou kunnen stopzetten.

Als je zelf je domotica-installatie niet plaatst, moet je bij dit verhaal ook nog rekening houden met het feit dat je een installateur moet kunnen vinden die je kan komen depanneren, of die aanpassingen kan doen als je noden veranderen.

Steek je zelf de handen uit de mouwen, dan heb je er veel baat bij als er een grote online community is rond je gekozen systeem. Zo kun je makkelijk hulp en antwoorden vinden als je een probleem tegenkomt en zijn er veel voorbeelden van andere zelfbouwers beschikbaar waarop je het ontwerp en de implementatie van jouw systeem kunt baseren.

Uitbreidbaarheid

De uitbreidbaarheid van een systeem kan ook een belangrijk aspect zijn bij de keuze. Zelfs al vind je dit nu niet belangrijk, dan nog kan over een paar jaar blijken dat je noden, inzichten en - niet te vergeten - de technologie veranderd zijn en dat je toch hier en daar een uitbreiding wil doen of nieuwe functionaliteit wil toevoegen.

De systemen

Nu zijn we op het punt beland waar we concreet een aantal systemen kunnen bekijken en bespreken.

Loxone

https://www.loxone.com

Het Oostenrijkse bedrijf Loxone dat in 2009 werd opgericht wou domotica voor iedereen toegankelijk maken. De oprichters vonden bestaande oplossingen te complex, onpraktisch en te duur, dus hebben ze hun eigen systeem ontwikkeld. Met een omzet van 45 miljoen in 2015, een exportaandeel van 71%, ruim 10.000 geregistreerde partners en 42.000 'Loxone Smart Homes' is Loxone vandaag een belangrijke wereldspeler op vlak van domotica.

Loxone heeft zijn succes voornamelijk te danken aan hun krachtige configuratiesoftware, waarmee je dmv bouwstenen en drag&drop in geen tijd een werkend systeem op poten zet. Dat is goed nieuws voor de doe-het-zelvers, waardoor Loxone specifiek in deze kringen ook zeer populair geworden is. Maar ook bij installateurs is Loxone geen onbekende. In Vlaanderen zijn tientallen Loxone partners te vinden. Dit zijn installateurs of adviseurs die een expert opleiding hebben gevolgd bij Loxone zelf. Uiteraard zijn er nog meer installateurs te vinden die Loxone aanbieden maar niet geregistreerd zijn.

Een ander groot voordeel van Loxone is dat je er zonder extra kosten ineens een visualisatie bij krijgt via een webinterface of via gratis officiële apps voor Apple en Android toestellen.

Technologie

Het hart van het Loxone systeem is de Miniserver, een centrale controller met een aantal digitale en analoge in- en uitgangen, een IP-interface en een KNX-interface (zie verder). De Miniserver kun je uitbreiden met een aantal Extensions om het aantal in- of uitgangen te verhogen en connectiviteit met andere systemen mogelijk te maken.

In de basis is Loxone dus een centraal systeem waarbij je domme drukknoppen en sensoren in ster bekabeld met de ingangen op de Miniserver verbindt. In dit opzicht zou je een Loxone installatie 1-op-1 kunnen vervangen door teleruptoren of een PLC-gebaseerde oplossing.

Echter maken de KNX koppeling en extensions zoals 1-Wire het perfect mogelijk om drukknoppen of sensoren dmv een bus te verbinden en op die manier heel wat (dure) ingangen uit te sparen. Loxone heeft ook zijn eigen (gesloten) bussysteem ontwikkeld: Loxone Tree. Hiermee ben je dan wel gebonden aan Tree-buscomponenten van Loxone zelf, waarvan er op moment van schrijven nog geen groot aanbod beschikbaar is.

Ook draadloze uitbreidingen zijn mogelijk met extensions zoals EnOcean en ook weer een eigen draadloze uitbreiding: Loxone Air.

Mogelijkheden

Gezien de beschikbare extensions zijn de mogelijkheden van een Loxone gebaseerd systeem enorm uitgebreid. Voor een aantal van de meest courante protocollen heeft Loxone gateways voorzien: denk aan 1-Wire, DALI, DMX, EnOcean, Modbus, RS-232 en RS-485. Grote ontbrekende echter is ondersteuning voor draadloze protocollen in de 433Mhz en 868MHz band zoals Z-Wave. De configuratiesoftware laat toe om een hele waslijst aan funtionaliteiten makkelijk te programmeren. Hiervoor zijn bouwstenen voorzien voor zowat alle toepassingen die je je maar kunt inbeelden. Hier een overzicht geven zou ons te ver leiden, maar via deze link kun je al een idee krijgen.

Verder biedt Loxone ook zijn eigen multiroom audio systeem aan, dat uiteraard naadloos integreerbaar is met de rest van je huis. Hiervoor heeft het bedrijf music servers in haar gamma in varianten van 4 tot maar liefst 20 zones. Hiermee kun je in elke zone muziek laten spelen vanaf verschillende bronnen zoals Spotify, Google Play, de muziekbestanden die op de server zelf opgeslagen zijn of een van de externe ingangen op het toestel. Verder is het ook mogelijk het audiosysteem in te zetten als alarm, deurbel, wekker etc.

Prijzen

De Miniserver zelf kost zo'n 500 euro. Voor deze prijs krijg je het volgende:

- 8 digitale ingangen (voor bv drukknoppen)

- 8 relais uitgangen (voor sturing van lichtkringen of zonwering)

- 4 analoge ingangen (voor bv temperatuursensoren)

- 4 analoge uitgangen (voor aansturing van bv traploze ventielen of 0-10V dimmers)

- LAN interface

- KNX interface

Een uitbreiding met 12 digitale ingangen, 4 analoge ingangen, 8 relais uitgangen en 4 analoge uitgangen kost zo'n 400 euro

Een uitbreiding met 14 relais uitgangen kost ongeveer 475 euro.

Een 4-kanaals dimmeruitbreiding kost zo'n 450 euro.

Gateways naar 1-Wire, RS-232 of RS-485 kosten zo'n 170 euro (elk). Een DALI gateway kost maar liefst 540 euro, DMX is voordeliger met 270 euro.

De extensions voor de eigen protocollen Tree en Air heb je elk voor 100 euro. Basiscomponenten voor de Tree bus (drukknoppen, bewegingsmelder, interfacemodule) kosten rond de 80 euro. Gelijkaardige componenten voor Air zitten tegen de 110 euro.

Een Music Server voor 4 zones kost 1380 euro.

Een volledige lijst met alle recente prijzen vind je in de Loxone shop. Loxone producten zijn ook op andere webshops verkrijgbaar maar de prijzen zijn overal min of meer dezelfde.

Conclusies

Door zijn opzet is Loxone een zeer open en uitbreidbaar systeem waar je alle kanten mee uit kunt. In geen moeite zet je een domoticasysteem op met alle toeters en bellen. Toch enkele kritische bedenkingen:

- In een klassieke opzet waarbij de drukknoppen en sensoren in ster bekabeld zijn, wordt het al gauw vrij prijzig wegens de vele uitbreidingsmodules die je moet aankopen. Ook feedbackleds op drukknoppen zijn duur, want je moet voor elke led een relaisuitgang voorzien.

- Maak je gebruik van hun eigen Tree en Air protocollen, dan zit je toch met een deels gesloten systeem met de eerder besproken nadelen.

- De KNX connectiviteit is een goed open alternatief voor het verbinden van drukknoppen en andere sensoren. Echter is de Loxone Miniserver niet KNX gecertificeerd. Dat houdt in dat je geen 100% garantie hebt dat alle KNX componenten foutloos samen zullen werken met Loxone. Meer over KNX hieronder.

Als je een niet al te uitgebreid systeem voor ogen hebt en aspecten zoals decentraliteit voor jou minder belangrijk zijn, is Loxone wellicht een goede keuze voor jou.

KNX

https://www.knx.org

KNX is enerzijds een standaard voor gebouwautomatisering en anderzijds een onafhankelijke organisatie.

De organisatie is ontstaan in 1999 toen drie aparte organisaties besloten om hun krachten op vlak van gebouwautomatisering te bundelen. Met hun ervaring ontwikkelden zij een nieuw protocol, KNX, dat ondertussen wereldwijd erkend is als enige open standaard voor gebouwautomatisering. Met een geschiedenis van bijna 25 jaar kan KNX dus beschouwd worden als een gevestigde waarde in de snel ontwikkelende technologische wereld.

De leden van de KNX organisatie zijn fabrikanten allerhande die niet alleen producten ontwikkelen voor de smart home en gebouwautomatisering, maar ook huishoudtoestellen of consumentenelektronica. Producten die het KNX logo dragen moeten voldoen aan een aantal kwaliteitseisen (waaronder het bekende ISO 9001) en uiteraard aan de specificaties van de KNX standaard. Hierop worden deze producten uitvoerig getest in een goedgekeurd laboratorium. Ondertussen kunnen we spreken van 370 KNX-leden wereldwijd en bijna 7000 KNX-gecertificeerde producten.

KNX en haar voorgangers (EIB, EHS en BatiBus) zijn historisch gezien vooral aanwezig in grote niet-residentiële gebouwen zoals kantoren en hotels. De standaard heeft echter ook al lang haar weg gevonden naar het residentiële segment en installateurs van KNX systemen zijn dan ook niet moeilijk te vinden. Door dit verleden staan KNX gebaseerde installaties over het algemeen bekend als stabiel en betrouwbaar, maar ook als zijnde duur en complex om te installeren. Dat deze laatste zaken niet waar hoeven te zijn zien we later.

Technologie

KNX is een decentraal bussysteem. Elke component die met de bus verbonden is (busdeelnemer) kan berichtjes op de bus zetten of lezen van de bus. Elke busdeelnemer wordt ook gevoed via de bus. De buslijn kan ook vertakt worden in een boomstructuur zolang de maximum lijnlengte en het maximum aantal busdeelnemers niet overschreden wordt. Meerdere lijnen kunnen aan mekaar gekoppeld worden in een zone, en meerdere zones kunnen ook weer gekoppeld worden. Zo kun je een systeem schalen tot 15.000 busdeelnemers, maar voor residentiële toepassingen volstaat 1 lijn met maximum 64 busdeelnemers doorgaans.

Busdeelnemers worden onderverdeeld in 2 groepen naargelang hun functionaliteit: sensoren zoals drukknoppen, bewegingsmelders of temperatuursensoren en actoren zoals relaismodules en dimmers. Simpele sensoren zoals deur- en raamcontacten kun je koppelen via een inputmodule in plaats van ze rechtstreeks aan de bus te hangen.

Naast de meestgebruikte communicatiemethode via de 'twisted pair' (TP) buskabel (ook gekend als eib-kabel), zijn er ook standaarden voor communicatie via powerline (PL) en draadloze communicatie (RF). KNX communicatie is ook mogelijk over IP, dus over een standaard thuisnetwerk. Toepassingen hiervoor zijn programmatie van de busdeelnemers, visualisatie en integratie met andere systemen.

Doordat het systeem decentraal werkt bevat elke component intelligentie die je dus ook voor elke component apart moet programmeren. Om dit te bewerkstelligen heeft de KNX organisatie een software tool ontwikkeld, genaamd ETS. Hiermee kun je je hele systeem configureren op een overzichtelijke manier en de configuratie voor elke component apart of in 1 keer downloaden in de toestellen zelf, onafhankelijk van het merk van de toestellen. Ik spreek expliciet over configureren en niet over programmeren want er komt geen letter programmacode bij te pas. Het programma zelf wordt door de fabrikant ter beschikking gesteld. Eens je dit programma gedownload hebt van de website van de fabrikant en geïmporteerd in ETS, moet je hier enkel nog de juiste functionaliteit instellen door parameters te wijzigen en zogenaamde groepadressen (zie verder) toe te kennen aan in- en uitgangsobjecten. Het is uiteindelijk dit programma met zijn parameters en groepadressen dat gedownload wordt in de busdeelnemer zelf.

Het hele concept werkt dmv de eerder vernoemde groepadressen. Dit zijn unieke gestructureerde nummers voor een bepaald stukje functionaliteit waaraan een waarde gekoppeld kan worden. Concreet voorbeeld: het groepadres voor 'verlichting eettafel' is 2/1/15. Het uitgangsobject van een drukknop in de keuken heeft dit groepadres toegewezen gekregen. De schakelactor die de lamp aan de eettafel schakelt heeft ook dit groepadres toegewezen gekregen aan zijn schakelobject voor het overeenkomstig relais. Als er nu op de drukknop gedrukt wordt, zet deze de waarde 'AAN' voor het groepadres 2/1/15 op de bus. De schakelactor ziet dit bericht en schakelt het relais waardoor het licht aan gaat. Naast binaire waardes als AAN/UIT of OPEN/DICHT kunnen er uiteraard ook numerieke waardes (temperatuur, lichtwaarde, percentage, ...) en tekstwaardes (media informatie, foutboodschap, ...) gecommuniceerd worden.

Mogelijkheden

Met 7000 KNX-gecertificeerde producten is de kans klein dat de functionaliteit die je zoekt niet beschikbaar is. Toch is een veelgehoord argument tegen KNX dat geavanceerde functionaliteit moeilijk te verwezenlijken is. Omdat je enigszins gebonden bent aan de logica die de verschillende fabrikanten in hun producten inbouwen, kan het zijn dat hetgeen je in gedachten had net niet op de gewenste manier mogelijk is - of misschien enkel door een nicheproduct van fabrikant X waar je nog nooit van gehoord had. Concreet voorbeeld: drukknoppen ondersteunen vaak kort en lang drukken, of 2x drukken, maar het is langer zoeken naar een drukknop waar je andere functionaliteit kan koppelen aan 3x of 4x drukken. Om dit soort problemen te omzeilen is het vaak wel mogelijk om logicamodules in te zetten die binaire en numerieke operaties kunnen uitvoeren op data die op de bus gezet wordt, maar dit wordt al snel omslachtig en onoverzichtelijk. In complexere installaties wordt daarom vaak gebruik gemaakt van een extra controller die wel uitgebreide programmatiemogelijkheden voorziet, vaak gecombineerd met een platform voor visualisatie.

Als je nood hebt aan zo'n controller - wat zeer waarschijnlijk is, want een visualisatie is in deze tijd bijna standaard - kun je 2 kanten uit. Ofwel koop je een 'native' controller die je rechtstreeks aan de bus hangt. Technisch gezien is dit de meest betrouwbare en performante oplossing, maar ook de duurste. De tweede optie is een controller die niet rechtstreeks op de bus hangt maar ermee communiceert via de IP-interface. Door de eigenschappen van IP is dit iets minder betrouwbaar en performant dan een native oplossing. Het grote voordeel is dat er gratis softwarepakketten bestaan waarmee je met een KNX installatie kunt communiceren. Mits wat geduld en technische kennis zet je zo je eigen visualisatie en complexe logica op zonder verder aan je (ver)bouwbudget te knabbelen. Het enige wat je nog nodig hebt is een stukje hardware waarop deze software 24/7 op draait zoals bv de Raspberry Pi die nog geen 40 euro kost.

Prijzen

Het is onbegonnen werk om nog maar een bescheiden representatieve lijst van prijzen op te stellen van KNX componenten. Ik zal me beperken tot courante producten, voornamelijk van budgetmerken. Deze zijn niet alleen het interessantst voor de doe-het-zelver, maar bieden ook nog eens veel functionaliteit aan in tegenstelling tot sommige producten van gevestigde merken die soms bedroevend beperkt zijn. Ik baseer me vooral op prijzen van Duitse webshops. Belgische en Nederlandse webshops zijn vaak beduidend duurder. Langs de andere kant als je je producten via een groothandel in België kunt bestellen, liggen de prijzen vaak in dezelfde lijn als die van Duitse webshops.

- voeding: 160-200 euro voor een 640mA versie (hiermee voorzie je tot 64 busdeelnemers van stroom)

- schakelactoren: 175-250 euro voor een 8-voudige, een 20-voudige is al voor 360 euro te vinden

- dimactoren: 180-200 euro voor een 2-voudige universele dimmer

- binaire ingangen: 150 euro voor een 8-voudige

- drukknoppen: hier zijn ontelbaar veel mogelijkheden en varianten. De simpelste enkelvoudige budgetknoppen kun je vinden voor 50-60 euro. Voor iets geavanceerde en meervoudige exemplaren zit je al snel rond de 150 euro. Designtasters gaan vanaf 200 euro en meer.

- aanwezigheidsmelders: voor 120 euro heb je al een exemplaar met lichtmeting en geavanceerde lichtsturing. Duurdere varianten (200 euro is geen uitzondering) moeten het hebben van hun onopvallend design, uitgebreide mogelijkheden (bv meerdere zones) of betere gevoeligheid.

- gateways: 170-200 euro voor een IP interface, 360 euro voor een DALI gateway

- visualisatie: touchscreens zijn zeer prijzig: vanaf 1000 euro, tot 2000 euro en zelfs meer. Een room controller (= drukknoppen of ander bedienelement gecombineerd met een klein scherm) zit meestal tussen de 300-500 euro. Een visualisatieserver zit ook meestal tussen de 1000-2000 euro, al zijn er ook producten vanaf 500 euro op de markt. Naast visualisatie voorzien deze ook geavanceerde logica, en soms ook connectiviteit met andere protocollen.

- ETS: de Lite versie (max 20 busdeelnemers per project - je kunt een installatie opsplitsen in meerdere projecten) kost 242 euro, maar je kan een korting krijgen via de KNX academy waardoor ETS Lite je nog geen 75 euro kost. De professionele versie zonder beperkingen kost 1210 euro. Deze is vooral bedoeld voor installatoren en integratoren. Bij een Pro versie kunnen wel tot 2 extra licenties gekocht worden tegen zeer voordelige prijs, waardoor je als je met 3 personen aankoopt 'slechts' 525 euro betaalt per licentie.

Wil je zelf wat prijzen opzoeken, dan kun je deze vinden op sites als Voltus, Eibmarkt of Avolta.

Conclusies

KNX heeft grote technische voordelen die voor de domotica-enthousiasteling ongetwijfeld de doorslag zullen geven: een open protocol dat al decennia meegaat, en een decentrale opzet met onbeperkte uitbreidingsmogelijkheden. Toch zijn er ook enkele nadelen:

- Voor een degelijke visualisatie moet al snel diep in de buidel getast worden, tenzij je zelf aan de slag wilt gaan met gratis alternatieven.

- De beschikbaarheid van duizenden componenten voor KNX is tegelijk ook een nadeel: de leek zal door de bomen het bos niet meer zien. Als doe-het-zelver moet je veel tijd spenderen om de juiste componenten te selecteren voor jouw systeem. De online community is ook beperkter - tenzij je wat Duits begrijpt is er relatief weinig info te vinden. Al is er de laatste jaren verbetering merkbaar door de stijgende populariteit van KNX (en domotica in het algemeen) bij zelfbouwers.

- Ga je daarentegen met een installateur in zee, dan bestaat het gevaar dat hij vasthoudt aan de merken waar hij ervaring mee heeft, waardoor je aan flexibiliteit kan inboeten en de kostprijs hoger kan oplopen dan wanneer je meer tijd zou spenderen aan het zoeken naar de juiste componenten. Het is dus van belang een installateur te vinden die mee blijft met de technologie en out of the box durft te denken.

Al bij al is KNX waarschijnlijk de beste keuze voor een toekomstgericht systeem. De huidige KNX markt is zo groot dat het ondenkbaar is dat er binnen 20 of 30 jaar geen gepaste vervangcomponenten meer te verkrijgen zijn.

Niko Home Control

http://www.nikohomecontrol.be

Niko is een welbekende fabrikant van elektrisch installatie- en schakelmateriaal in de lage landen. In Vlaanderen zijn huizen zonder Niko schakelaars en stopcontacten dungezaaid. Na Nikobus bracht het bedrijf in 2011 de opvolger Niko Home Control uit. Dit moderne systeem voldoet aan een groot deel van de noden voor huisautomatisering tegen een betaalbare prijs. Installateurs die NHC aanbieden zijn alomtegenwoordig, maar ook voor de zelfbouwer is dit een makkelijk systeem om mee aan de slag te gaan.

Technologie

De basis van NHC is de Connected controller. Zoals de naam al doet vermoeden is dit een centrale controller. Drukknoppen en sensoren worden met een buskabel met de controller verbonden. De bus kan ook hier vrij vertakt worden tot een boomstructuur. Het protocol waarmee de componenten met mekaar communiceren is gesloten, wat zoals eerder besproken grote beperkingen legt op de uitbreidbaarheid van het systeem. De controller is weliswaar voorzien van IP-interfaces voor programmatie, visualisatie, en het connecteren van bv een deurstation, maar integratie met andere systemen is via deze interfaces niet mogelijk. Visualisatie, zoals zonet vernoemd, maakt integraal deel uit van de controller. Door middel van apps voor Apple of Android toestellen kun je je installatie bedienen en informatie uitlezen.

Niko biedt ook mogelijkheden voor draadloze uitbreidingen met Easywave, maar het aantal beschikbare componenten daarvoor is zeer beperkt.

Mogelijkheden

Alle gebruikelijke functionaliteiten die je van een domoticasysteem verwacht zijn mogelijk met NHC. Naast gangbare actoren om te schakelen, dimmen en motorsturing biedt Niko ook modules aan voor energiemeting, ventilatiesturing, ventielregeling, analoge en digitale ingangen en 0/1-10V sturing. Qua bedieningen zijn er drukknoppen in 1-, 2-, 4- en 6-voudige varianten met de bekende Niko afwerkingsmogelijkheden. Er zijn ook bedieningen met een klein schermpje specifiek bedoeld voor sfeerbediening, thermostaat en 'ecodisplay' waar je energieverbruik en -productie op kunt aflezen. Hiernaast is er ook nog een touch panel beschikbaar met uitgebreide bedieningsmogelijkheden. Verder zijn er ook sensoren verkrijgbaar zoals bewegingssensoren voor binnen en buiten, lichtsensoren en een schemerschakelaar. Voor deurcommunicatie zijn er 2 varianten van buitenposten met camera.

Uiteraard kunnen sensoren van andere fabrikanten wel aangesloten worden via de ingangsmodules. Ook zijn er nog enkele gespecialiseerde modules zoals een koppeling met specifieke HVAC units. Gateways voor andere protocollen zijn niet voorzien, NHC kan dus niet met andere systemen gekoppeld worden. Uitzondering hierop is Nikobus waar wel een gateway voor bestaat.

Prijzen

Voor de prijzen baseer ik me op de goedkopere Belgische webshops.

- de Connected controller kost rond de 620 euro

- de 3-voudige relaismodule kost ongeveer 140 euro, de 6-voudige 180 euro

- de 2-voudige dimmodule kost 240 euro

- de 3-voudige motormodule heb je vanaf 165 euro

- modules voor aansturing van ventilatie of ventielen variëren tussen de 200 en 250 euro

- drukknoppen zitten rond de 50-70 euro, voor de bedieningen met schermpje zit je aan bijna 170 euro

- bewegingssensoren variëren tussen de 70 en 125 euro afhankelijk van het type

- de nieuwste touch panel betaal je zo'n 700-800 euro, een videobuitenpost ongeveer 900 euro

Conclusies

Niko Home Control is een zeer degelijk en betaalbaar systeem voor kleinere maar moderne domotica-installaties. Zolang je wensen liggen binnen het gamma dat Niko aanbiedt is NHC een goede keuze.

Echter zijn er redenen genoeg om mogelijk niet voor dit systeem te kiezen:

- Grotere installaties met veel schakelbare en dimbare kringen worden al snel duur.

- Doordat koppelingen met andere systemen - zelfs de meest gangbare - niet mogelijk zijn, zijn uitbreidingsmogelijkheden beperkt tot de wil van de fabrikant om nieuwe modules uit te brengen. Integratie met de nieuwste producten op de markt (bv voor spraakbesturing) zal onmogelijk blijven voor de NHC bezitter.

- Ook qua levensduur van het systeem rijzen er vragen. Met Nikobus heeft Niko al bewezen niet veel belang te hechten aan de continuïteit van zijn eigen systemen en hoewel vervangcomponenten voor Nikobus nog probleemloos verkrijgbaar zijn wekt dit toch weinig vertrouwen op voor de lange termijn.

En verder

Uiteraard zijn er nog tientallen andere systemen, die we hier onmogelijk allemaal kunnen bespreken.

Een ander populair Belgisch systeem is Qbus. Dit is eveneens een decentraal bussysteem met draadloze uitbreidingsmogelijkheden. Het systeem is open in die zin dat er een programmeerinterface ter beschikking is gesteld waardoor iedereen in principe toepassingen kan schrijven die met een Qbus systeem kunnen praten.

Verder worden vaak ook PLC-gebaseerde systemen geïnstalleerd, doorgaans door zelfbouwers. Een PLC is een controller die in de industriële wereld gebruikt wordt voor automatisatie van machines, transportbanden en dergelijke. Vooral de low-end types PLC's (Siemens Logo!, Wago) worden voor thuisgebruik ingezet wegens hun betaalbaarheid t.o.v. de high-end industriële PLC's. Het programmeren van een PLC is echter niet zo simpel.

Voor de doe-het-zelver heeft tweakers.net enkele jaren geleden een interessant artikel gepubliceerd waarin verschillende systemen en protocollen, waaronder ook draadloze, besproken worden.

Tot slot

We hebben nu een heleboel aspecten van domotica bekeken maar er zijn ongetwijfeld nog meer aspecten, details, nuances en bedenkingen die over het hoofd gezien zijn of gewoon buiten de scope van deze post vallen. Wees echter niet bang om vragen te stellen over zaken die onduidelijk zijn of specifiek zijn voor jouw situatie.

De kenners onder ons nodig ik uit om mijn post kritisch te bekijken. Discussie is welkom. Ook toevoegingen en meer informatie over onbesproken domoticasystemen zijn meer dan welkom!

Reacties

afbeelding van Nu7s
Lid vanaf: 19/08/2011
8047 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Stefaan Van Slycken schreef:

Nog een andere zaak waar je rekening mee moet houden: als ik als installateur een installatie oplever dan werkt die zoals besproken. Bij al te vergaande koppelingen met nieuw speelgoed (spraakbesturing, koppelingen met weer-apps, uw smartwatch die zegt dat je moe bent) vermoed ik dat er af en toe wel eens een bug aan het licht zal komen of een bepaalde combinatie tot rare effecten kan leiden. Begin dan maar eens, als uw klant reclameert "gisteren lag ik te slapen in de zetel maar mijn licht is toch niet automatisch uit gegaan" Blum 3 Dus hoe ver we met die AI (of zelfs IoT) als installateur kunnen/moeten gaan valt nog te bezien. Dat is een algemene opmerking, heeft niks met Loxone te maken.

Ik ben nog steeds van het idee (al een paar keer vermeld) dat er maar 2 soorten personen zijn voor wie domotica geschikt is:

1. De doe het zelver die er zich zelf wil in verdiepen en zijn programma stelselmatig wil updaten.

2. De welvoorziene bouwer waarvoor het financiëel geen probleem is om de installateur enkele malen te laten terugkomen om functies te wijzigen, verwijderen of toe te voegen.

Chapeau als installateur als je iemand die niet voldoet aan bovenstaande voorwaarden na de eerste installatie een systeem geeft dat perfect werkt volgens de wensen van de klant.

Wat dat 1,2,3,4x drukken betreft: daar heb ik wellicht al eens over gezegd dat dat door de klanten nauwelijks begrepen of onthouden wordt...

Hebben we al enkele keren over gehad. Ik denk dat het vooral met leeftijd te maken hebben. Iemand jonger is perfect gewend met dubbelklikken, swipen, pinchen en andere "geavanceerde" interactiemethoden.

Oh ja, tussendoor (de vraag passeerde hier): bij Niko zit de software daadwerkelijk in de controller, er is geen geheugenkaart die je zomaar kunt verwisselen. Een beetje jammer, inderdaad: de klant moet telkens de recentste software ergens opgeslagen hebben. Voor mijn eigen klanten mail ik hen telkens de recentste software door in de hoop dat ze die ergens gaan opslaan (en anders heb ik die uiteraard ook nog op mijn PC). Voor zover ik begrepen heb is het de bedoeling dat de programmering mettertijd ook op het Niko-account van de klant wordt opgeslagen zodat de klant zelf geen programmeerfiles meer moet bijhouden. In het begin staken ze er nog 2 Niko-USB-stickjes bij, daarna geen enkel meer - ik had voor de middenweg gekozen Blum 3

 

Heeft de Niko mogelijkheden tot statistieken? Want ook daar wordt die SDkaart voor gebruikt. Nu, dat heeft een nadeel: Als je zeer veel statistieken bijhoud en de SDkaart dus veel wordt beschreven verminderd dat de levensduur. Je gaat daar dus geen 30 jaar met doen. Er komt dus een punt wanneer die sdkaart moet vervangen worden en je de installateur nodig hebt als je het zelf niet kan. Je krijgt er op voorhand voldoende waarschuwingen van en een beetje vooruitziende installateur voorziet een reserve of 2 erbij.

Bovendien gebeuren quasi alle koppelingen (momenteel nog) via de bus, die je kan gaan monitoren en waarvan je het geheugen kan gaan uitlezen als er zich iets raars voordoet. Als de klant bijvoorbeeld zegt dat zijn licht op zolder plotseling brandde, zonder aanwijsbare reden, kan je gaan kijken waardoor deze uitgang getriggerd is.

Je kan loggers gebruiken, maar persoonlijk geen ervaring met. Ik los het eerder op zoals ik het industriëel geleerd heb. Ik heb een INPUT en OUTPUT pagina met respectievelijk alle in en uitgangen. Wordt een uitgang gestuurd, kan ik op die pagina onmiddelijk zien waarvan dit komt. Is het de knop? Bewegingsmelder? Tijdsklok? ...

Een foutje in de programmering? Een knop die toch bediend is?... De zaken die toch over IP gekoppeld worden (momenteel enkel touch screen en videofoon) zijn allemaal van Niko dus kunnen ook (eventueel door hun support) uitgelezen worden voor het foutzoeken.

Er zijn zo te zien mogelijkheden om dit alles te activeren:

Voordeel bij dit gesloten systeem is dat alles van hen is en dat het dan ook moet werken. Geruime tijd geleden had ik een installatie waarbij de videofoon o m de 3-4 maand dienst weigerde; even resetten en het was weer een paar maand goed... Als dat zaken van verschillende merken zijn, begin het dan maar uit te zoeken. Bij Niko hebben ze het gemonitord en de fout opgelost (het was een combinatie van een complexe computernetwerkstructuur en een bugje dat enkel de kop opstak bij bepaalde combinaties van modules). Dat bedoel ik met een support die achter je staat als installateur.

Ik had problemen om een RGBW controller correct in dienst te krijgen. Support heeft vanop afstand mijn programmatie bekeken die OK was, ik heb vervolgens de controller gratis naar hen opgestuurd. Ze hebben hem vervolgens bij hen getest maar niets gevonden. Gratis teruggekregen en eens op een andere PC proberen configureren en dat was de oplossing. Wat er mis is nooit gevonden, maar de fout lag bij mij en heeft mij niets gekost. Ze zijn dus bereid om rechtstreeks met een eindklant te communiceren. Het was de enige keer ik de support nodig had, dus kan er verder niet over uitwijden.

Verder is voor mij ook van belang dat de installatie blijft werken als de klant van internetprovider verandert of gewoon al een andere switch plaatst... Daar heeft Niko ondertussen een goeie les geleerd door de controller een eigen netwerkje te laten maken voor touch screens en videofoons. Je mag nog altijd touch screens en videofoons op je "gewone" netwerk steken waarop ook de controller zit, maar als je dan een managed switch gaat steken die poorten gaat blokkeren dan werkt het wellicht niet goed meer. Wat ik tegenwoordig doe in installaties waar meedere touch screens en/of videofoons hangen is van de LAN-uitgang van de controller naar een POE-switch gaan die enkel voor NHC dient. Klant moet daar dan af blijven, en dan kan hij met de rest van zijn netwerk zo hard gaan spelen en foefelen als hij wil.

Netwerken is inderdaad niet eenvoudig. Maar zolang de Miniserver op een netwerk hangt waar internettoegang beschikbaar is zal alles (van Loxone) blijven werken. Als je toestellen op baiss van IP adres gaat "koppelen" en die veranderen van IP adres tja. Het is dan de verantwoordelijkheid van de installateur om een vast ip adres in te stellen. Voor communicatie naar buitenaf kan het wel zijn dat er in de modem/router een poort moet geopend worden, maar da's zolang geleden dat ik het niet meer zeker weet.

Nu heb ik niet de indruk dat Loxone veel over IP gaat koppelen dus daar zal het verhaal wel ongeveer hetzelfde zijn vermoed ik?

Binnen Loxone wordt alles via de bus gekoppeld en staat los van het gewone netwerk. Hun draadloze "AIR" oplossingen werken via een soort Wifi mesh netwerk, maar is niet toegankelijk van buitenaf. 

Er zijn echter bepaalde domoticamerken (er zit ook nogal eens IP in de naam ;-)) die rekenen op een zeer stabiel en goed gemanaged netwerk. En dan wil kleine Benny een playstation op zijn kamer en hangt hij een routertje dat ze nog liggen hadden op een netwerkpoortje dat naar een switch gaat... Of: de klanten beslissen van Telenet naar Proximus over te schakelen, en die "technieker" die dat komt aansluiten gaat natuurlijk niet kijken hoe de port forwarding ingesteld stond... (Dit gaat dus ook niet over Loxone ;-))

Zie boven. Enkele de poort naar buiten toe openen is volgens mij nodig, de rest werkt netwerkafhankelijk. Ik raad altijd iedereen aan om een router te plaatsen voor je thuisnetwerk. Niet alleen zijn de standaard modems niet goed van WiFi omdat ze meestal op de verkeerde plaats staan, maar verander je van provider of gaat die modem defect werkt niets meer. Op de 14 jaar dat ik het ouderlijk huis verlaten heb gebruik ik nog steeds dezelfde router, maar is de provider modem 2x defect gegaan en 3x vervangen door verhuizen/veranderen van ISP.

 

Heb je een algemene vraag? Stel ze via het forum, niet via privébericht!

afbeelding van Stefaan Van Slycken
Lid vanaf: 13/05/2017
1967 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Nu7s schreef:Ik ben nog steeds van het idee (al een paar keer vermeld) dat er maar 2 soorten personen zijn voor wie domotica geschikt is:

1. De doe het zelver die er zich zelf wil in verdiepen en zijn programma stelselmatig wil updaten.

Vaak heeft dit - volgens mijn ervaring - tot gevolg dat je een slecht gedocumenteerde installatie krijgt ("ik weet toch nog wel hoe het zit") die soms met onconventionele middelen aan elkaar hangt, wat een effect kan hebben op de verkoopwaarde van je woning. Natuurlijk, als je die woning pas binnen 30 jaar of meer wenst te verkopen zal het verdict op dat moment voor de koper toch luiden "heel dat boeltje er uit". Uiteraard valt het ook wel voor dat hobbyisten perfect gedocumenteerde en exemplarische installaties afleveren en dat "professionelen" er een knoeiboel van maken, maar dat lijken me toch de uitzonderingen.

 

2. De welvoorziene bouwer waarvoor het financiëel geen probleem is om de installateur enkele malen te laten terugkomen om functies te wijzigen, verwijderen of toe te voegen.

Ja, maar daar moet je ook niet in overdrijven, het gaat echt niet om de duizenden euro's per wijziging hé. Ik geef grofweg aan bij de klanten dat een domotica-installatie met de nodige toeters en bellen rond de 10 000€ meer kost dan een klassieke installatie, daar voorzie ik gewoonlijk na een half jaar een controlebezoek in + aanpassing van wat nodig is. En daar is NHC dan weer een topper: door de heel overzichtelijke opbouw van de software (met grondplan, zeer grafisch) kan je zonder veel zoekwerk een installatie van iemand anders overnemen. Natuurlijk, als je de Loxone software kent als je broekzak zal dit wellicht ook vrij vlot gaan.

Chapeau als installateur als je iemand die niet voldoet aan bovenstaande voorwaarden na de eerste installatie een systeem geeft dat perfect werkt volgens de wensen van de klant.

Dat is een kwestie van overleg op voorhand. Uiteraard kost dat tijd maar je vermijdt achteraf veel gedoe. Persoonlijk maak ik quasi altijd een tekstdocument op waarbij van elke toets/actie staat wat ze exact bedient en hoe. Dit bezorg ik dan ook als referentie aan de klant - maar ook voor mij is het handig: als ik werk volgens offerte dan valt die programmering die in het document staat onder de offerte. Wil de klant achteraf nog 50 extra dingen bij, dan is dat duidelijk tegen meerprijs. Je hebt installateurs die vaag spreken over "basisprogrammering" en dan met dubbel krijt schrijven voor al wat eigenlijk de leuke functies van domotica zijn... Met andere woorden: zoek een goede installateur...

 

 

Heeft de Niko mogelijkheden tot statistieken? Want ook daar wordt die SDkaart voor gebruikt.

Statistieken van stroomverbruik, water, gas en dergelijke worden opgeslagen, vroeger in de controller, tegenwoordig in de cloud. Niet-verwijderbaar geheugen. Bij QBus is het wel met een SD-kaart, daar kan je zelfs de branduren van lampen (enfin, de aan-tijd van outputs) gaan bijhouden en dan bijvoorbeeld in niet-residentiële omgevingen waarschuwingsmails gaan versturen als bepaalde lichtkringen zo stilaan tegen de houdbaarheidsdatum van de lichtbronnen beginnen aan te zitten.

Je kan loggers gebruiken, maar persoonlijk geen ervaring met. Ik los het eerder op zoals ik het industriëel geleerd heb. Ik heb een INPUT en OUTPUT pagina met respectievelijk alle in en uitgangen. Wordt een uitgang gestuurd, kan ik op die pagina onmiddelijk zien waarvan dit komt. Is het de knop? Bewegingsmelder? Tijdsklok? ...

Voor mij is het handig om te zien wanneer er iets al dan niet bediend werd. Zo kreeg ik eens klachten van een kantoorgebouw waar ze "zeker, 100% zeker elke avond de 'alles uit'-knop gebruikten en toch brandden er 's nachts soms lichten". De logging wees uit dat ze niet elke avond op die alles uit-knop drukten, ik stelde voor om een soort "aftekenblad" er bij te leggen zodat diegene die 'm bedient dat ook eventjes noteert, en sindsdien heb ik ze niet meer gehoord. Zonder logging is dat nogal lastig te bewijzen...

(...)

 

Kort gezegd ziet dat er ook correcte service uit van Loxone, maar je was dus nog steeds op jezelf aangewezen om de combinatie Loxone-andere leverancier werkend te krijgen. Vandaar dat ik liever met contactjes en 0 of 1-10V ga werken, dat kan je meten. 

Als je toestellen op baiss van IP adres gaat "koppelen" en die veranderen van IP adres tja. Het is dan de verantwoordelijkheid van de installateur om een vast ip adres in te stellen. Voor communicatie naar buitenaf kan het wel zijn dat er in de modem/router een poort moet geopend worden, maar da's zolang geleden dat ik het niet meer zeker weet.

Nu heb ik niet de indruk dat Loxone veel over IP gaat koppelen dus daar zal het verhaal wel ongeveer hetzelfde zijn vermoed ik?

Binnen Loxone wordt alles via de bus gekoppeld en staat los van het gewone netwerk. Hun draadloze "AIR" oplossingen werken via een soort Wifi mesh netwerk, maar is niet toegankelijk van buitenaf. 

Er zijn echter bepaalde domoticamerken (er zit ook nogal eens IP in de naam ;-)) die rekenen op een zeer stabiel en goed gemanaged netwerk. En dan wil kleine Benny een playstation op zijn kamer en hangt hij een routertje dat ze nog liggen hadden op een netwerkpoortje dat naar een switch gaat... Of: de klanten beslissen van Telenet naar Proximus over te schakelen, en die "technieker" die dat komt aansluiten gaat natuurlijk niet kijken hoe de port forwarding ingesteld stond... (Dit gaat dus ook niet over Loxone ;-))

Zie boven. Enkele de poort naar buiten toe openen is volgens mij nodig, de rest werkt netwerkafhankelijk. Ik raad altijd iedereen aan om een router te plaatsen voor je thuisnetwerk. Niet alleen zijn de standaard modems niet goed van WiFi omdat ze meestal op de verkeerde plaats staan, maar verander je van provider of gaat die modem defect werkt niets meer. Op de 14 jaar dat ik het ouderlijk huis verlaten heb gebruik ik nog steeds dezelfde router, maar is de provider modem 2x defect gegaan en 3x vervangen door verhuizen/veranderen van ISP.

 

Het probleem is dat niet elke eindklant op de hoogte is van zijn computernetwerk, en die netwerken worden steeds complexer. Misschien is het dus zaak om ook bij een Loxone-installatie een dedicated mini-netwerkje te maken waar de klant dan met zijn tingels af moet blijven ;-)  Want als de klant eens met een nieuw printertje of harde schijf afkomt en hij zet dat ook met een vast IP-adres, toevallig op hetzelfde adres als één van de domoticacomponenten ben je "gejost"... Of zoals zo vaak, de dertienjarige kameraad van de zoon des huizes die "alles van computers kent" gaat eens aan de slag om de nieuwste playstation te installeren...

Mijn bouwblog: een BEN-houtskelet: https://stefaan56.wixsite.com/bouw

afbeelding van Drogenhof
Lid vanaf: 17/11/2016
76 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

We zijn al een eind gevorderd in de voorbereiding van de uitrol van onze domotica (en bijhorend verlichtingsplan).

 

In bijlage de full monty qua voorstel van ons domoticacontact met eveneens de ingeplande verlichting.

 

Hoe kijken jullie naar het geheel qua redundantie (bijvoorbeeld in de sturing door (combi van?) bewegingsmelders-schakelaars-ipads)?

Zijn er ruimtes die overkill lijken?

Zijn er andere kamers die misschien onderbediend zijn?

Zijn er zaken die ontbreken?

Welke essentiële elementen hebben jullie in een domoticaproject of hadden jullie er gaar (in hind sight) in willen hebben?

 

Shoot!

 

Specifieke vragen:

 

- LICHT: specifieke sturing per lichtgroep van vergelijkbare armaturen in een ruimte nog verder opsplitsen indien een bepaald armatuur meerdere malen in groepen van minstens twee voorkomt of toch per armatuur bundelen? 

- DRUKSENSOR: hoe organiseren jullie de functies binnen een drukknop (4 knoppen, multitouch short en long)?

- STOPCONTACTEN: er blijft uiteindelijk een zeer beperkt aantal rechtstreeks geschakelde contacten over (in feite alleen het nader te bepalen licht voor de kerstboom) wegens ook geen staande lampen (alles vaste verlichting). Te weinig? Zijn we bepaalde functies vergeten waar dit we nuttig is?

- DRIE WIFIpunten: één per verdieping die max. 15 x 16,5 meter dient te dekken. Is dit voldoende?

- TECHNISCHE ALARMEN: de deur- en raamcontacten (indien we voor dergelijk alarm zouden kiezen) moeten nog ingebouwd worden: no risk bij reeds geplaatste raamprofielen en ramen? Rookmelders: één per verdieping voldoende of toch uitbreiden?

- AUDIO: suggesties qua kwalitatieve inbouwspeakers die bij prijs zijn (momenteel staat de nieuwe inbouwplafondluidspreker van sonos op onze lijst)? Welke componenten buiten een versterker per audiozone zijn er nog nodig om een werkende installatie te hebben?

 

We hebben sowieso voorzien om bovenop het huidige plan een sturing van de ventilatie (sturing stand van de ventilatie) en de verwarming ( sturing ventielen) en de garagepoort en basismeting van grote verbruikers.

afbeelding van Stefaan Van Slycken
Lid vanaf: 13/05/2017
1967 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Vergeef me dat ik niet heel je installatie doorloop; ik wil wel graag algemene tips geven.

 

Drogenhof schreef:

Hoe kijken jullie naar het geheel qua redundantie (bijvoorbeeld in de sturing door (combi van?) bewegingsmelders-schakelaars-ipads)?

Residentieel: de meeste ruimtes met bewegingsmelder voorzie ik ook enkel en alleen van die melder. Enkel waar het toch zinnig kan zijn omdat er soms langdurig stilgezet wordt, of bijvoorbeeld voor tuin- of opritverlichitng, voorzie ik een "permanent aan" en "permanent uit" op het touch screen. Ik werk meestal met Niko Home Control of QBus en daar staat (bijna) automatisch elke uitgang op touch screen/app; zelfs al gebruikt de klant sommige zaken zelden, dan nog laat ik het er op staan. De klant (of de installateur) kan dan ook nog een favorietenlijstje maken voor de meest gebruikte zaken.
Rolluiken kan je bvb automatiseren, moet je niet per se een knop voor voorzien, en kan je dan van op touch screen bedienen.

 

Welke essentiële elementen hebben jullie in een domoticaproject of hadden jullie er gaar (in hind sight) in willen hebben?

Dit heb ik; of het essentieel is, daar valt over te discussiëren... Koppeling ventilatie (zowel timer, zodat de unit 's nachts niet op volle toeren gaat, als koppeling met lichten van wc's en badkamers en dampkap); koppeling rolgordijnen (bv zodat ze standaard allemaal samen gaan in de leefruimte maar je ze desgewenst toch individueel kan bedienen van op touch screen); koppeling muziek (Sonos) zodat bij de juiste lichtsfeer ook de juiste speellijst afgespeeld wordt; koppeling toegangscontrole en garagepoort (zodat ik eventueel iemand kan binnenlaten van op afstand, smartphone dient dan wel voldoende beveiligd te zijn...); koppeling met verwarming - het is weliswaar VVW met WP maar vooral voor de passieve koeling lijkt het me interessant om bvb voorrang te geven aan de slaapkamers als het echt heet wordt... in dezelfde zin: koppeling met Veluxen, om ze automatisch open te laten gaan als het binnen (te) warm is en buiten begint af te koelen (mits we aanwezig zijn). En dan nog verbruiksmeting algemeen, WP, opbrengst zonnepanelen, verbruik regen- en gewoon water - omdat ik dat leuk vind om te weten èn omdat ik wil weten of het daadwerkelijk zo overbodig is je vloerverwarming af te zetten als je enkele dagen uithuizig bent.

 

Specifieke vragen:

 

- LICHT: specifieke sturing per lichtgroep van vergelijkbare armaturen in een ruimte nog verder opsplitsen indien een bepaald armatuur meerdere malen in groepen van minstens twee voorkomt of toch per armatuur bundelen? 

Hangt af van hoeveel kabels je wil trekken, modules je wil steken en hoe je het wil bedienen. Ik heb klanten die quasi elk lichtpunt apart kunnen bedienen en er dan zelf sferen mee maken, vooral waar de opstelling van de ruimte nogal flexibel is. De meesten kiezen echter voor een vaste opstelling van de leefruimte en voor bepaalde logische groepen van lichten. Als je toch elke lichtbron individueel wil gaan sturen is DALI een piste die het bekijken waard is, mits je je lichtbronnen vindt met DALI-compatibele driver en mits DALI op KNX te koppelen is (dat weet ik niet zeker).

- DRUKSENSOR: hoe organiseren jullie de functies binnen een drukknop (4 knoppen, multitouch short en long)?

Zo min mogelijk knoppen en zo min mogelijk dubbele functies. De courantste functies op de toetsen, de rest via app of touch screen. Vermijden dat je een lijst naast elke drukknop moet hangen. Bij mij hangen in de leefruimte slechts 2 tweevoudige drukknoppen, één aan voor- en één aan achterdeur, beiden identiek qua functie. De ene helft steekt de keuken aan op een bepaalde sfeer, de andere de leefruimte. Dat is wat we het meest nodig hebben als we binnenkomen. Willen we de living dan toch in een andere sfeer zetten? => touch screen of app. Het heeft geen nut (vind ik) te proberen onthouden "knop linksboven 1x drukken = 'gezellig', 2x drukken = 'feest'",... - al kan je er natuurlijk wel een logica proberen insteken van 1x drukken = weinig licht, 2x drukken = meer licht, 3x drukken = ... maar als je zo 8 sferen moet programmeren dan zal je die 8e wellicht nooit gebruiken. Op touch screen: even aantikken, "leefruimte", "tv kijken", klaar.

- STOPCONTACTEN: er blijft uiteindelijk een zeer beperkt aantal rechtstreeks geschakelde contacten over (in feite alleen het nader te bepalen licht voor de kerstboom) wegens ook geen staande lampen (alles vaste verlichting). Te weinig? Zijn we bepaalde functies vergeten waar dit we nuttig is?

Nachtlampjes en bureaulampen, om zeker te zijn dat bij "alles uit" ook echt alles uit is qua licht. En eventueel TV of home cinema maar dat zorgt meestal voor een "blab" in de speakers, dat doe je beter met een standbycontact als dat beschikbaar is. 

- DRIE WIFIpunten: één per verdieping die max. 15 x 16,5 meter dient te dekken. Is dit voldoende?

Testen. Hangt af van de constructie.

- TECHNISCHE ALARMEN: de deur- en raamcontacten (indien we voor dergelijk alarm zouden kiezen) moeten nog ingebouwd worden: no risk bij reeds geplaatste raamprofielen en ramen? Rookmelders: één per verdieping voldoende of toch uitbreiden?

Wel risk, ofwel worden het lelijke opbouws ofwel moet je je afwerking gaan beschadigen en in je gelakte profielen ter plaatse gaan boren... kans op beschadiging. Voor zover ik weet toch. Misschien zijn er alarmfirma's met betere systemen. Rookmelders: tja, beter dat je ze nooit nodig hebt. Ik raad aan ook eentje in de wasberging te plaatsen (als er iets in brand vliegt is het de droogkast); traphal op elk verdiep; living;  en dan eventueel nog in de slaapkamers.

- AUDIO: suggesties qua kwalitatieve inbouwspeakers die bij prijs zijn (momenteel staat de nieuwe inbouwplafondluidspreker van sonos op onze lijst)? Welke componenten buiten een versterker per audiozone zijn er nog nodig om een werkende installatie te hebben?

Ik gebruik gewoonlijk "simpele" luidsprekers (ik bedoel, zonder bluetooth of zo, puur een speaker) en zet de Sonos Connect Amp in de patchkast. Dan zit je niet met breekwerk en het risico dat een gelijkaardig model niet meer bestaat als de elektronica het begeeft. Die ArtSound FL's zijn mooi en discreet maar geven een vrij dun geluid vind ik. Zeker voldoende voor keukenradio, maar niet voor Home Cinema. Daarvoor is Bowers & Wilkins een stuk beter maar je portemonnee wordt er ook wel een stuk lichter van Wink

 

 

Mijn bouwblog: een BEN-houtskelet: https://stefaan56.wixsite.com/bouw

afbeelding van teaser
Lid vanaf: 08/04/2009
2668 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Van mij ook algemene antwoorden.

Drogenhof schreef:

Hoe kijken jullie naar het geheel qua redundantie (bijvoorbeeld in de sturing door (combi van?) bewegingsmelders-schakelaars-ipads)?

Het meeste van de verlichting en screens is hier met de hand te bedienen (drukknoppen). Ook waar bewegingsmelders zijn, daar zal de drukknop dan de bewegingsmelder 'blokkeren'. Het is dan ook mogelijk om vervroegd het licht uit te doen ipv te moeten wachten op de timeout van de sensor.  Niet dat het heel veel uitmaakt qua verbruik met ledverlichting, maar het is toch een gewoonte om het licht manueel uit te doen als ik een kamer verlaat.
Sturing via app is ook voorzien. Vooral handig als de bv kinderen boven het licht zijn vergeten uit doen (wij hebben veel trappen dus efkes terug naar boven is niet altijd wenselijk) of als ik echt lui achterover lig in de zetel.

- LICHT: specifieke sturing per lichtgroep van vergelijkbare armaturen in een ruimte nog verder opsplitsen indien een bepaald armatuur meerdere malen in groepen van minstens twee voorkomt of toch per armatuur bundelen? 

In de dressing heb ik in 2 groepen gesplitst: 1 groep gaat 'standaard' aan (bewegingsmelder), de andere is voor extra licht bij de spiegel.

- DRUKSENSOR: hoe organiseren jullie de functies binnen een drukknop (4 knoppen, multitouch short en long)?

Mijn viervoudige drukknoppen (4 'rockers' dus 8 drukpunten) heb ik als volgt ingedeeld:
- per knop een andere lichtkring aan/uit/dimmen
- bij volledig indrukken van de knop (dus 2 drukpunten tegelijk activeren): een bepaalde scene activeren
- bij sommige is 1 van de 4 knoppen voor bediening van de screens
Aan de deur van elke ruimte heb ik doorgaans een enkele drukknop (ook weer 1 rocker dus 2 drukpunten). Deze schakelen een bepaalde standaardscene voor die ruimte en laten eventueel toe een bepaalde kring te dimmen.
Verder nog wat specifieke variaties, bv knop langs dubbele lavabo met 2 lampen: kort drukken = 1 lamp aan, lang drukken = beide lampen aan.

- STOPCONTACTEN: er blijft uiteindelijk een zeer beperkt aantal rechtstreeks geschakelde contacten over (in feite alleen het nader te bepalen licht voor de kerstboom) wegens ook geen staande lampen (alles vaste verlichting). Te weinig? Zijn we bepaalde functies vergeten waar dit we nuttig is?

Te weinig. Naast hetgeen Stefaan vermeldde kun je van apart bekabelde stopcontacten ook apart het verbruik meten. Dat kun je doen puur voor het meten zelf - sommige mensen zoals ik verzamelen graag veel data om in grafiekjes te gieten - maar ook om logische zaken te gaan doen adhv bepaalde verbruiksprofielen. Bv van toestellen zoals vaatwas, wasmachine etc kun je meten wat deze aan het doen zijn (actief, standby, klaar..) en hiervoor notificaties sturen (en het irritante bieptoontje op het toestel zelf deactiveren). Ander voorbeeld: laders automatisch uitschakelen als deze geen stroom meer trekken, dat vermindert brandgevaar.

- DRIE WIFIpunten: één per verdieping die max. 15 x 16,5 meter dient te dekken. Is dit voldoende?

Hangt van je huis af. Hier redelijk kleine grondoppervlakte maar wel veel verdiepingen, 2 AP's volstaan.

- AUDIO: suggesties qua kwalitatieve inbouwspeakers die bij prijs zijn (momenteel staat de nieuwe inbouwplafondluidspreker van sonos op onze lijst)? Welke componenten buiten een versterker per audiozone zijn er nog nodig om een werkende installatie te hebben?

Inbouwspeakers zijn niet echt aan te raden wegens de geluidskwaliteit. Een vals plafond is niet ideaal als klankkast. Wat je precies nodig hebt hangt volledig af van de opzet van je systeem: volledig draadloos, klassiek bedraad met centrale multizone versterker, ...

We hebben sowieso voorzien om bovenop het huidige plan een sturing van de ventilatie (sturing stand van de ventilatie) en de verwarming ( sturing ventielen) en de garagepoort en basismeting van grote verbruikers.

Wat voor verwarming? Bij radiatoren kan het zinvol zijn om per ruimte te sturen, voor vvw typisch niet omdat je best overal een constante temperatuur aanhoudt.

Garagepoort, bedoel je van buitenaf te openen (app/geofencing)? Denk dan aan de beveiliging! Hier een klassieke handzender, maar de motor ga ik nog laten afschakelen adhv geofencing zodat deze sowieso niet open kan als er niemand thuis is.

afbeelding van Stefaan Van Slycken
Lid vanaf: 13/05/2017
1967 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

't Is wel opvallend dat die KarelV elke keer weken van het forum verdwijnt als hij eens concrete vragen moet beantwoorden in plaats van vage promopraatjes te spuien...

Mijn bouwblog: een BEN-houtskelet: https://stefaan56.wixsite.com/bouw

afbeelding van KarelV
Lid vanaf: 29/09/2008
103 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Oei ik wist niet dat het verplicht was om telkens te antwoorden, dan wil ik hierbij mijn excuses aanbieden dat ik naast hier alles te volgen ook nog een leven heb, sorry dat mijn vrouw en kinderen eerst komen, heb je wel gezien hoe mooi het weer gisteren was. Anderzijds heb jij dan wel echt een probleem want jij antwoord nog niet op de helft van mijn vragen. Dat alles hoeft zeker geen groot probleem te zijn, als ik het mij goed herinner hebben wij alle thema's ondertussen al meeeeeeeeeeeeerdere keren behandeld, dus heb jij zeker uw antwoorden gehad. Maar ik wil bij deze zeker nog eens een inspanning doen, als jij belooft dat jij hetzelfde gaat doen, wat wil je nog weten?

afbeelding van Stefaan Van Slycken
Lid vanaf: 13/05/2017
1967 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Je bent tot niks verplicht, maar 't valt mij op dat je op onderstaande vraag nog nooit geantwoord hebt en je dan na het spuien van wat reclame weer verdwijnt... Hieronder dus de 2 formuleringen uit vorige posts:

 

- Je hebt nog altijd niet gezegd wat "echt automatiseren" volgens jou is. Opnieuw mijn vraag: wat is dat? Concreet: je staat 's morgens op of je komt 's avonds van je werk. Wat gebeurt er allemaal automatisch? EN: wie heeft er aan de installatie gezegd wat er moet gebeuren? De installateur? Of is Loxone helderziend.

- Maar goed, antwoord jij dus nu eens op de vraag die ik al zo vaak gesteld heb: als bedientoetsen "passé" zijn, hoe bedien jij dan je woning, of wat weet je woning van jou (en hoe?) en hoe reageert ze daarop?

Graag concreet: ok, jij hebt geen toetsen in je huis. Wat wordt er allemaal voor jou gedaan door je automatisering? Stel, je komt thuis van het werk... Wat gebeurt er dan? Wat doet je huis allemaal? En je doet alsof je niks moet programmeren... goed, hoe benoem je dan je lichtpunten en sferen? Of riekt Loxone aan het lampje of het "keuken" dan wel "wc" betreft?

 

Dan nog een paar ander vragen (ook uit vorige post):

- Met één software pakket zowel de componenten als de visualisatie programmeren.

Hoe ver gaat een visualisatie bij Loxone, grondplan/foto met daarop de lichtpunten als symbool? Of enkel een lijst met de namen en de toestand? (Bij Niko is het het laatste, bij QBus het eerste, weliswaar met aparte software maar dat heb ik nog nooit als rampzalig ervaren.)

 

- In minder dan 10 seconden de basis functionaliteiten van een echt Smart Home met visualisatie programmeren.

Zo snel start mijn laptop nog niet op. Leg eens uit: wat is een basisfunctionaliteit? Licht aan en uit doen? Hoe geef je die lichten namen? Ik typ met 10 vingers maar ik kan niet alle lichtpunten van een woning op 10 seconden benoemen. 

 

Stel jij nu jouw vragen nog maar eens.

Mijn bouwblog: een BEN-houtskelet: https://stefaan56.wixsite.com/bouw

afbeelding van Pieter_G
Lid vanaf: 23/08/2018
38 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Allen,

 

Ik ben bezig met een nieuwbouw en raak er maar niet uit wat te doen met domotica.  Ik heb al vele uren zitten googlen en forum topics zitten lezen en moet nu eens de knoop gaan doorhakken.  Ik twijfel tussen Loxone en Niko Home Control.  Bekabeling en configuratie van de software zou ik in beide gevallen zelf doen.  Voor het uitwerken van een legplan en strategie en het aansluiten van de kast zou ik in beide gevallen werken met een vakman.  Ik heb van beide offertes en op vlak van prijs zijn ze concurrentieel al komt Loxone wel wat goedkoper uit doordat het dimmen van LED spots goedkoper kan gebeuren.  Wat ik in de eerste fase wil gaan koppelen met zowel NHC of Loxone is de verlichting, verwarming, ventilatie, intercom/app, automatisch deurslot die remote te openen is op 2 deuren en verduistering. 

 

Hieronder een paar pro's en con's voor beide systemen.  Misschien dat jullie nog een andere visie hebben en het geen pro of con moet zijn.

 

- Ventilatie.  Ik zou voor de Zehnder Q350 gaan.  Via Loxone kan ik sturen maar krijg ik ook terugkoppeling (bv. filter vervangen) via de KNX module.  Via NHC kan ik enkel 3 standen sturen via de analoge input en krijg ik geen terugkoppeling. 

 

- verlichting.  Via de RGBW 24V Dimmer Tree en de tree LED spot WW kan ik op een betaalbare manier 72 dimbare spots hebben.  Bij NHC zijn die DIM modules peperduur en zou ik een beperkt aantal kringen dimmen.  Grote nadeel die ik zit in de vendor lock-in.  24V LED spots zijn amper te vinden en je zit vast aan de tree.  Is er een mogelijkheid om dit lock-in proof te maken door bv. een ander type kabel te gebruiken of zo?  Of door een 2de kabel naast te leggen.  Moest Loxone binnen 10j failliet zijn of overgenomen door een grotere groep wil ik wel nog alle kanten uit kunnen met mijn verlichting.  Of is het bij NHC mogelijk om goedkoper te gaan dimmen?  Door die dure dimmers komt Niko nu wel 2000 eur duurder uit.

 

- aanwezigheidsdetectors.  De mini aanwezigheidsmelder voor inbouw van Niko vind ik mooier dat de opbouw aanwezigheidsmelders van Loxone.  Al kan je bij Loxone dan wel weer gaan kiezen voor KNX aanwezigheidsmelders.  Ik wil via aanwezigheidsmelders zorgen dat het huis ook wat slimmer wordt.  bv. het toilet.  Als iemand binnen komt schiet het licht aan en als iemand langer dan x aantal minuten aanwezig is, gaat de ventilatie een standje hoger.  Dit kan zowel in Loxone en NHC.

 

- vendor lock-in.  Ik besef dat ik in beide gevallen met een vendor lock-in zit en met een centrale single point of failure.  Enkel met KNX heb je dit niet maar het prijskaartje doet KNX afvallen. 

Wat mij aantrekt bij Loxone is het feit dat ze open staan voor communicatie via andere gestandaardiseerde protocollen.  Ik ben netwerk en systeembeheerder en ik gruwel een beetje van vendor lock-ins door een aantal voorbeelden op m'n werk.  De domotica markt is nog in volle beweging en er is nog geen uniforme standaard.  Ook vrees ik dat Loxone wel eens overgekocht kan worden door een grote speler in traditionele elektro en zich zo kan inkopen in de domotica markt.  Met 50 mlj euro omzet is Loxone nog betaalbaar voor die grote jongens. 

Door bv. al een aantal KNX componenten te gebruiken en door CAT 7 kabel te gebruiken voor m'n bus kan ik binnen 20 jaar nog voor een andere (bus) techniek kiezen.  De vele extensions kosten bij Loxone wel iets maar dat maakt het uitbreiden bv. via draadloze toestellen in de loop der jaren wel makkelijker.  Ik ben er van overtuigd dat NHC een goed product is en doordat het enkel met Niko onderdelen werkt, zorgen ze ervoor dat het allemaal goed samenwerkt maar je bent wel heel erg afhankelijk van 1 producent. 

 

Toughts?

 

Alvast bedankt voor de input. 

 

 

 

 

 

 

 

afbeelding van Joske_
Lid vanaf: 16/01/2012
984 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Ik zou voor een volledig open systeem gaan. Ik installeer altijd 1 centrale controller die met zowat alles kan communiceren.

 

 

 

afbeelding van Nu7s
Lid vanaf: 19/08/2011
8047 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

En die controller is...?

Heb je een algemene vraag? Stel ze via het forum, niet via privébericht!

afbeelding van Stefaan Van Slycken
Lid vanaf: 13/05/2017
1967 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Oh ja, een controller die met "zo goed als alles" kan communiceren, leuk!

Pieter_G, voor mij zijn de voordelen van NHC:
- het systeem met de muurprintjes: https://www.youtube.com/watch?v=lhB3X-5xzvw  - wil je achteraf toetsen bijplaatsen, dan kan dat zonder breken.
- de specifieke bedieningen (bvb voor rolluik: https://www.niko.eu/nlbe/producten/niko-home-control/producten-voor-busb...) - ik vind dit enorm duidelijk, + je kan een "memory"-stand opslaan (voor rolluiken: hoe hoog; voor dimbedieningen: dimstand) door lang op de middelste knop te drukken.

- mooie en betaalbare videofoon en touch screens tegenover de meeste domoticamerken (maar je komt goedkoper uit met een iPad aan de muur en een Doorbird op Loxone, al is deze koppeling niet "officieel" van Doorbird).

- toetsen in hetzelfde design als de stopcontacten. De tree-toetsen van Loxone passen niet bij Niko maar - geloof ik - bij Gira. Je kan natuurlijk wel gewone Niko-drukknoppen koppelen op Loxone.

- Voor de programmeur: zeer fijne, overzichtelijke programmeersoftware: je duidt op een grondplan aan waar in- en uitgangen staan en daartussen maak je een link wie wat moet doen.

- Uit ervaring: stabiel systeem, zeker als je je touch screens en videofoon op een LAN-uitgang van de controller steekt.

- Installatie gaat zeer vlot door schuifbrugjes tussen de modules, niet-gepolariseerde bus,... en programmeren is ook ontworpen om zeer vlot te gaan. Misschien minder van belang als je het zelf gaan doen, maar het scheelt wel in de prijs voor klanten die alles laten doen.

Beperkingen van Niko:

- je kan niet alle parameters uitlezen van bvb thermostaten (bijvoorbeeld het verschil tussen ingestelde en gemeten waarde... je weet enkel "er is warmtevraag" of "er is geen warmtevraag", terwijl je bijvoorbeeld zou willen zeggen: indien meer dan 5°C verschil tussen gevraagde en huidige waarde moet er een ventilator bij ingeschakeld worden...)

- je kan geen wijzigingen aanbrengen op de software van hun touch screen (maar niets belet je om ipv het Niko-touch screen een iPad aan de muur te hangen met de rest van je apps op) - anderzijds: touch screens zijn gewoon plug & play, UTP en voeding  er op het 't spel werkt.

- Koppelingen met andere systemen gebeuren vooral via potentiaalvrije contacten, dus geen RS485 of dat soort dingen, (nog) geen DALI, geen koppeling met KNX... maar ik heb al redelijk wat installaties draaien en dit heb ik nog nooit gemist.

Voor de herinnering van je ventilatiefilters: ofwel moet je dan ergens een potentiaalvrij contact hebben als er een foutcode is, ofwel stel je gewoon via de agenda in dat er bvb om de 4 maand een melding komt "filters reinigen"...

Tot slot: als je zelf wil gaan programmeren en je wil het goed kunnen, vraag dan eens of je ook als particulier een opleiding bij Niko kan volgen. Voor professionelen (dus met btw-nummer) is het alleszins zo dat je ter waarde van het opleidingsgeld kortingsbons krijgt voor Niko-materiaal. Je opleiding is dus in principe gratis als je Niko-materiaal koopt.

De voordelen van Loxone zullen anderen hier wel neerpennen Wink

Oh ja, qua bewegingsmelders: die Niko-minimelders zijn inderdaad niet mis, maar nog mooier is deze: https://www.beg-luxomat.com/nl-be/producten/luxomatnet/knx/knx-deluxe-aa... - zowel verkrijgbaar op 230V (dus dan kan je 'm via een relais en een digitale ingangsmodule koppelen op NHC, maar dan komt hij wel dubbel zo duur uit als een Niko-minimelder) als voor KNX. Dus dan zou je 'm op Loxone moeten kunnen koppelen.

Mijn bouwblog: een BEN-houtskelet: https://stefaan56.wixsite.com/bouw

afbeelding van teaser
Lid vanaf: 08/04/2009
2668 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

maar het prijskaartje doet KNX afvallen

 En dat prijskaartje, baseer je dat op een offerte van een installateur? Ik vermoed van niet gezien je zelf de installatie gaat doen?

Wil je echt _alles_ in KNX doen dan gaat het wsl vrij duur uitvallen ja, want koppelingsmodules met andere systemen kosten al gauw enkele honderden euro's. Maar langs de andere kant, heb je veel schakeluitgangen nodig dan komt (wat dat aspect betreft) KNX goedkoper uit. Het hangt er allemaal maar af hoe je je systeem opzet.

Als decentraliteit en vendor onafhankelijkheid wel belangrijk is voor je dan zou ik KNX toch heroverwegen. Doe de meest essentiele zaken zoals verlichting in native KNX, en toegevoegde functionaliteit, koppelingen met andere systemen en visualisatie kan dan in een ander, goedkoper systeem zoals Loxone (al is me dat ooit afgeraden voor visu), of eentje dat zelfs helemaal niets kost zoals een Home Assistant of OpenHab. 

Je hebt trouwens niets over drukknoppen vermeld, wat had je daar in gedachten?

Cat7 kabel gebruiken als buskabel is mogelijk, maar aansluiting op KNX componenten is dan moeilijker. De draadjes van cat7 zijn dunner dan van eib buskabel waardoor ze makkelijker kunnen afbreken bij (her)aansluiten. De 0,8mm van eib past perfect in de klemmetjes die op elk KNX toestel te vinden zijn.

afbeelding van Pieter_G
Lid vanaf: 23/08/2018
38 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Ik heb inderdaad geen concrete offerte voor KNX gehad.  De installateur die Loxone aanbied, doet ook KNX en gaf het zo aan dat we voor ons project wel een stukje duurder zouden uitkomen met KNX.

 

De drukknoppen in onze Loxone offerte zijn drukknoppen van Niko die in ster getrokken worden naar de controller.  Er zijn ook een aantal Touch Tree knoppen voorzien.  Pluspunt van die knoppen is de ingebouwde temperatuur en vochtigheidssensor waardoor we geen thermostaat knoppen zoals die van Niko moeten voorzien in de verschillende zones die we apart willen regelen met onze vloerverwarming/warmtepomp.  Ik moet wel toegeven dat de Niko knoppen voor verschillende functies duidelijker zijn.

 

Ik heb bij beide installateurs referenties gevraagd en bij de referentie die Loxone gebruikt gaven ze aan dat die touch tree knoppen wel even wennen zijn, maar dat je er uiteindelijk snel mee weg bent.  Vandaar ook de keuze om toch met in iedere ruimte een simpele Niko drukknop te voorzien zodat bv. de ouders, babysit, ... een duidelijke

 

afbeelding van Thorgal
Lid vanaf: 02/03/2007
1284 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Pieter_G schreef:

... Vandaar ook de keuze om toch met in iedere ruimte een simpele Niko drukknop te voorzien zodat bv. de ouders, babysit, ... 

 Toch even inpikken: dat betekent dat je in één ruimte verschillende schakelaar designs gaat mengen. Ik heb dat ooit gedaan, en, enfin, de estheet in mij was daar niet blij mee. Het is alsof je in één ruimte beuk en eik mengt, chroom met inox, wit licht met warm licht, denk even na of het je blij gaat maken.