Is al die isolatie niet wat overroepen?

Reageren
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Afdrukken
afbeelding van mani88
Lid vanaf: 18/07/2017
194 berichten

Ik vraag mij meer en meer af of al die (over)isolatie niet wat overroepen is. Er kan moet zeker isolatie zijn, maar is beperkte isolatie al niet voldoende?

We zitten met opwarming van de Aarde.
Maar vooral: aan de snelheid dat men nu niejwe technologieën ontwikkeld (steeds betete zonnepanelen, HR-ketels, warmtepompen,...) is het toch nog maar een kwestie van tijd eer de technologie zo ver staat dat zelfs een matig geïsoleerd huis makkelijk warm kan worden gehouden zonder dat het echt veel meer kost dan een super geïsoleerde nieuwbouwwoning. En dan sta je daar met je massa isolatie om misschien amper een 200 euro per jaar uur te sparen op verwarmingskosten (wat je mogelijk al kwijt bent aan airconditioning omdat je in de zomer veel te warm zit...).

Ligt dit nu aan mij of nog mensen die er zo over denken? Mij lijkt matig isoleren voldoende met alle nieuwe technologieën om efficiënter te verwarmen die er komende jaren nog op ons zullen afkomen...

Reacties

afbeelding van Nu7s
Lid vanaf: 19/08/2011
8031 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

thomas_dhaese schreef:

Maar dan nog zie ik niet hoe je de spouw van binnen- of buitenuit kan afsluiten. Praktisch (bijna) niet haalbaar volgens mij.

Toch wel. Je blaast rubber balgen op met al die gebakken lucht. happy

Heb je een algemene vraag? Stel ze via het forum, niet via privébericht!

afbeelding van Keon
Lid vanaf: 14/11/2015
3945 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

ebe schreef: ... Ik heb geen correlatie met de wind chill (met de windsnelheid gecorrigeerde temperatuur) gevonden.

En mijn huis is verre van luchtdicht. Vandaar mijn stelling dat de luchtdichtheid een zo goed als verwaarloosbare impact heeft op het verbruik bij een normale woning. Het is wel zo dat hoe beter de woning geïsoleerd is, hoe groter de impact wordt van de luchtdichtheid. Voor een passiefhuis kan dat dus wel een meetbare impact hebben.

 

w.g.b. schreef:

Omdat bij jouw de spouwen met parels  zijn gevuld wordt de winddichtheid van je woning sterk verbeterd.  

Niet alleen dat, ebe heeft een bungalow dus die heeft zo al minder last van luchtdichting (er is immers geen verdieping waar de warme lucht naartoe kan stijgen), plus de zoldervloer is met die 30cm cellulose wel  zo goed als luchtdicht...

Wel interessante meetgegevens ebe! 

afbeelding van thomas_dhaese
Lid vanaf: 18/06/2014
1976 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Keon, je weet het misschien niet van jezelf, maar soms formuleer je sommige zaken toch iet wat ongelukkig hoor...

 

Niet alleen dat, ebe heeft een bungalow dus die heeft zo al minder last van luchtdichting (er is immers geen verdieping waar de warme lucht naartoe kan stijgen), 

 

Bungalow of woning met 2 bouwlagen... luchtdichting is luchtdichting en warme lucht stijgt even goed in een gebouw met 1 bouwlaag als in een gebouw met 2 bouwlagen.

Thomas
BLOG: 9070!

afbeelding van Keon
Lid vanaf: 14/11/2015
3945 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Neen, dat heeft te maken met het "schoorsteen-effect", hogere schoorstenen genereren ook meer "trek" (=tocht).

afbeelding van Keon
Lid vanaf: 14/11/2015
3945 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Dankzij forumlid Art heb ik eindelijk een studie gevonden die het positieve belang van externe massa in de gevel aantoont! dance

Het gaat om een Finse studie dewelke gedurende een periode van 4jaar keek naar de gunstige effecten van zonnewarmte op een bakstenen spouwmuur: "Effect of massive outer leaf of an insulated cavity brick wall on heat loss".

Voor zuidelijke muren is het verlies 10 tot 20% kleiner dan uit de berekening blijkt maar ook voor noordelijke muren is er een winst, nl. 5%!
En dit alles gemeten in Finse winters waar er minder daglicht is dan bij ons!

De algemene conclusie is zeer interessant:

Nowadays the structural solutions of the Finnish external walls are designed considering only three or four months of the year, from November to early February, and the nominal theoretical heat loss through the wall during this period. In order to improve the energy efficiency of the building envelope, thermal insulation capacity of the wall is increased and will be further increased in the future. The basic idea is to reduce the heat loss and energy consumption of the building by 20 % by increasing the thermal insulation capacity of the wall by that same amount, 20 %. This highly theoretical approach only considers the three winter months of the year and ignores the other possibilities to improve overall thermal behavior of the wall, not to mention the five summer months during which the additional heating is usually not needed at all, but a cooling system is almost a necessity.

M.a.w. ook in Finland adviseren de auteurs om meer te kijken naar de massa-effecten van de buitengevel.

Meest spectaculaire plaatje van de studie... wanneer het buiten nog -6°C is, heeft de buitenmuur een temperatuur van +20°C dankzij de winterzon!

Het buitenvlak staat altijd warmer dan de buitenlucht. Pas om middernacht komen ze min of meer in elkaars buurt.
En bovenstaande grafiek geldt voor een halfsteense gevelmuur van slechts 85mm... bij een steense gevelmuur zouden er meer zonnewinsten kunnen worden opgeslagen.

En dan moet je bedenken dat in de winter de zon in Finland (Tampere) opgaat rond 10h en weer onder rond 15h15... Voor België zouden de winsten hoger moeten zijn (reken maar op nog eens 5% extra).

afbeelding van NicoP
Lid vanaf: 17/02/2008
1694 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Kijk eens voor eigen deur en pas daar je stellingen ook toe en weet ons te vertellen welke spectaculaire resultaten je hebt behaald.

afbeelding van D I Y
Lid vanaf: 12/08/2013
9852 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Ik blijf het een erg interessant topic vinden, die zonnewinsten, en ik blijf ook overtuigd dat er wel wat van aan is, maar je moet wel het aantal uren zonneschijn tov het aantal uren bewolking beschouwen. Onze score op dat vlak is niet zo schitterend. Tampere heeft een klimaat dat niet zo erg verschilt van dat van ons (ook nog beetje zee-invloed) én het is een erg dichtbevolkte stedelijke regio. Wat niet wil zeggen dat de onderzoekswoning niet op het platteland staat met een onbelemmerde instraling op de gevels. Zoals ik eerder al zei zijn dat erg belangrijke factoren om te bekijken vooraleer je de conclusies veralgemeend kan toepassen op onze regio.

Maar... je lijkt wel gelijk te krijgen voor wat het principe van de zonnewinsten betreft (was ik altijd al van overtuigd want theoretisch klopt het natuurlijk).
Over de lokale toepasbaarheid heb ik nog twijfels. 
Het lijkt me echter wel nuttig dat er ook hier onderzoek naar gedaan wordt in het kader van E- en S-peilberekeningen, zodat bvb de invloed van hindernissen als woningen en bomen in kaart gebracht kan worden, in functie van gemiddelde klimaatcondities (aantal uren zonneschijn).

Daarnaast maak ik me wel zorgen rond de resultaten van andere onderzoeken waaruit blijkt dat we de theoretische score van onze isolatie NIET halen. Dus ondanks die 20% zonnewinst halen onze woningen in de praktijk de theoretische verliescijfers niet eens (ze doen het slechter). Men schuift dit af op 'levensstijl' en onachtzaamheid, en zaken als deuren en ramen openen.
Dat doet me toch wel twijfelen over die 20 à 25%. 

Maar het blijft interessant om er langs hier eens een gediversifieerd onderzoek naar te doen (in het kader van een doktoraatsstudie bvb). Helaas, wie zal dat willen sponsoren? Misschien de baksteenfabrikanten die geen steenstrips doen? Isolatiesector alvast niet. Crépi-sector zeker ook niet.

Aan bovenstaande uitspraken kunnen geen rechten ontleend worden.blum
Regio: Roeselare-Kortrijk

afbeelding van art
Lid vanaf: 13/05/2009
1770 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

D I Y schreef:

Ik blijf het een erg interessant topic vinden, die zonnewinsten, en ik blijf ook overtuigd dat er wel wat van aan is, maar je moet wel het aantal uren zonneschijn tov het aantal uren bewolking beschouwen. Onze score op dat vlak is niet zo schitterend. Tampere heeft een klimaat dat niet zo erg verschilt van dat van ons (ook nog beetje zee-invloed) én het is een erg dichtbevolkte stedelijke regio. Wat niet wil zeggen dat de onderzoekswoning niet op het platteland staat met een onbelemmerde instraling op de gevels. Zoals ik eerder al zei zijn dat erg belangrijke factoren om te bekijken vooraleer je de conclusies veralgemeend kan toepassen op onze regio.

Maar... je lijkt wel gelijk te krijgen voor wat het principe van de zonnewinsten betreft (was ik altijd al van overtuigd want theoretisch klopt het natuurlijk).
Over de lokale toepasbaarheid heb ik nog twijfels. 
Het lijkt me echter wel nuttig dat er ook hier onderzoek naar gedaan wordt in het kader van E- en S-peilberekeningen, zodat bvb de invloed van hindernissen als woningen en bomen in kaart gebracht kan worden, in functie van gemiddelde klimaatcondities (aantal uren zonneschijn).

Daarnaast maak ik me wel zorgen rond de resultaten van andere onderzoeken waaruit blijkt dat we de theoretische score van onze isolatie NIET halen. Dus ondanks die 20% zonnewinst halen onze woningen in de praktijk de theoretische verliescijfers niet eens (ze doen het slechter). Men schuift dit af op 'levensstijl' en onachtzaamheid, en zaken als deuren en ramen openen.
Dat doet me toch wel twijfelen over die 20 à 25%. 

Maar het blijft interessant om er langs hier eens een gediversifieerd onderzoek naar te doen (in het kader van een doktoraatsstudie bvb). Helaas, wie zal dat willen sponsoren? Misschien de baksteenfabrikanten die geen steenstrips doen? Isolatiesector alvast niet. Crépi-sector zeker ook niet.

Uit nieuwschierigheid, naar welke onderzoeken verwijs je? Voor zover ik weet kloppen de simulaties en de in situ metingen wel.

afbeelding van D I Y
Lid vanaf: 12/08/2013
9852 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Probleem is dat ik het niet meer terugvind. Dat is hier eens gepasseerd in een (lang) topic enkele jaren geleden.

Zolang je een woning niet bewoont gaat alles perfect volgens de theorie, maar als je live metingen doet gaat het steil bergaf.

Het had te maken met de wenselijkheid van nóg meer isolatie en hoe op een zeker punt 25% extra isolatie niet meer voor 25% besparing of uitstootverlaging zorgt, en de kost dus niet meer in verhouding staat tot de winst (en zelfs een financieel verliesmodel wordt ipv een terugverdienmodel). 

Ik dacht dat die bevinding ook aan de basis lag van de stop van de almaar strengere e- en s-eisen lag: het had toch geen zin meer (en zelfs de laatste verstrenging die al gepland stond -niet zeker of die intussen al actief is of nog moet komen) zelfs niet haar doel zal halen.
Al vind ik dat ook moeilijk te rijmen met het passief-concept dat blijkbaar wel werkt.

Misschien haal ik dingen door elkaar...

Aan bovenstaande uitspraken kunnen geen rechten ontleend worden.blum
Regio: Roeselare-Kortrijk

afbeelding van Keon
Lid vanaf: 14/11/2015
3945 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

D I Y schreef:

Daarnaast maak ik me wel zorgen rond de resultaten van andere onderzoeken waaruit blijkt dat we de theoretische score van onze isolatie NIET halen. Dus ondanks die 20% zonnewinst halen onze woningen in de praktijk de theoretische verliescijfers niet eens (ze doen het slechter). Men schuift dit af op 'levensstijl' en onachtzaamheid, en zaken als deuren en ramen openen.
Dat doet me toch wel twijfelen over die 20 à 25%. 

Ik denk dat waar jij het over hebt, ging over oude woningen vs nieuwbouw. In het Vlaams Parlement heeft prof. Arnold Janssens (in 2016) moeten toegeven dat de nieuwbouw woningen het wel beter doen maar niet zoveel beter als hun berekeningen laten uitschijnen... Zijn bewuste uitspraak doet hij hier:  https://youtu.be/2pqR4MsakZw?t=5495 ... en hij schoof dat idd. af op "gebruikersgedrag".

Mijn kritiek daarop is altijd geweest dat dat net komt omdat de UGent geen rekening houdt met de massa-effecten van de buitengevel (dus het deel buiten de isolatieschil).
De oudere woningen doen het dus beter dan hun u-waarde laat uitschijnen omwille van de zonnewinsten. En die Finse studie toont aan dat dit idd. zo is, zelfs voor een relatief dunne (8,5cm)  gevelmuur (wel op voorwaarde dat de eventuele luchtspouw bovenaan wordt afgedicht).

afbeelding van D I Y
Lid vanaf: 12/08/2013
9852 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Eigenlijk maakt dat ook allemaal niets uit...

Mijn punt is: we moeten dat hier eens onderzoeken, in verschillende omstandigheden (onze fameuze lintbebouwing bvb, of onze verkavelingsvillaatjes, bomen in winter/zomer,...) en het epc verhaal daaraan aftoetsen.

Aan bovenstaande uitspraken kunnen geen rechten ontleend worden.blum
Regio: Roeselare-Kortrijk

afbeelding van Keon
Lid vanaf: 14/11/2015
3945 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Er zijn zelfs winsten voor een noord-gevel... dus er is altijd een bonus bij massa in het gevelvlak.

Maar een onderzoek voor de Belgische situatie zou idd. zeer interessant zijn.

Die studie uit Finland werd gebruikt in een doctoraatsthesis aan de UAntwerpen... ik ga hen eens contacteren of ze dat willen onderzoeken.
En misschien eens, zoals je zegt, een baksteenfabrikant contacteren die geen belang heeft bij de verkoop van strips...

afbeelding van JeroenDf
Lid vanaf: 21/01/2020
104 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Keon schreef:

Dankzij forumlid Art heb ik eindelijk een studie gevonden die het positieve belang van externe massa in de gevel aantoont! dance

Het gaat om een Finse studie dewelke gedurende een periode van 4jaar keek naar de gunstige effecten van zonnewarmte op een bakstenen spouwmuur: "Effect of massive outer leaf of an insulated cavity brick wall on heat loss".

Voor zuidelijke muren is het verlies 10 tot 20% kleiner dan uit de berekening blijkt maar ook voor noordelijke muren is er een winst, nl. 5%!
En dit alles gemeten in Finse winters waar er minder daglicht is dan bij ons!

De algemene conclusie is zeer interessant:

Nowadays the structural solutions of the Finnish external walls are designed considering only three or four months of the year, from November to early February, and the nominal theoretical heat loss through the wall during this period. In order to improve the energy efficiency of the building envelope, thermal insulation capacity of the wall is increased and will be further increased in the future. The basic idea is to reduce the heat loss and energy consumption of the building by 20 % by increasing the thermal insulation capacity of the wall by that same amount, 20 %. This highly theoretical approach only considers the three winter months of the year and ignores the other possibilities to improve overall thermal behavior of the wall, not to mention the five summer months during which the additional heating is usually not needed at all, but a cooling system is almost a necessity.

M.a.w. ook in Finland adviseren de auteurs om meer te kijken naar de massa-effecten van de buitengevel.

Meest spectaculaire plaatje van de studie... wanneer het buiten nog -6°C is, heeft de buitenmuur een temperatuur van +20°C dankzij de winterzon!

Het buitenvlak staat altijd warmer dan de buitenlucht. Pas om middernacht komen ze min of meer in elkaars buurt.
En bovenstaande grafiek geldt voor een halfsteense gevelmuur van slechts 85mm... bij een steense gevelmuur zouden er meer zonnewinsten kunnen worden opgeslagen.

En dan moet je bedenken dat in de winter de zon in Finland (Tampere) opgaat rond 10h en weer onder rond 15h15... Voor België zouden de winsten hoger moeten zijn (reken maar op nog eens 5% extra).

Sorry Keon, maar ik zou de conclusie van deze studie toch wat meer in twijfel trekken met betrekking tot de invloed van de massa. Op basis van die grafiek die je toegevoegd hebt heb ik eens rudimentair de gemiddelde temperatuur aan zowel de binnen als buitenzijde van het buitenspouwblad. De onderstaande temperaturen gaan van 0u tot 24u

  • Buitenzijde: ((-8)+(-11)+(-13)+12+18+(-2)+(-7)+(-12))/8= -2,875°C
  • Binnenzijde: ((-7)+(-9)+(-12)+(-3)+14+(-6)+(-3)+(-9))/8= -2,875°C

Aangezien de warmtestroom(en dus ook het warmteverlies) afhankelijk is van het temperatuurverschil tussen binnen en buiten en aangezien de twee gemiddelden gekeken over de volledige dag zo dicht tegen elkaar liggen denk ik dat de massa niet veel invloed heeft op het totaal warmteverlies doorheen de wand. Al denk ik wel dat de massa langs de buitenzijde ervoor zorgt dat het warmteverlies met minder grote pieken en dalen (zonder massa is het verschil tussen de hoogste en laagste temperatuur 18-(-13)=31°C terwijl met massa dit verschil slechts 14-(-12)=26°C is) wat denk ik wel positief gaat zijn voor je energieverbruik aangezien de warmtevraag gelijkmatiger gaat zijn.

Het belangrijkste uit die studie vind ik de figuren 6 en 8 aangezien deze tonen dat er een groot verschil is tussen het warmteverlies in de praktijk en het warmteverlies zoals het theoretisch berekend wordt. De grote verschilmaker is volgens mij toch vooral de warmte-energie die opgenomen wordt door de constructie via zonnestraling en niet de massa. Ik hoop dat ze ooit dit experiment herhalen maar nu ook met verschillende muuropbouwen naast elkaar (spouwmuur, massieve muur en dezelfde massieve muur met eenderzijds isolatie langs binnen en anderzijds met isolatie langs buiten). Ik denk dat we dan een veel beter beeld zullen krijgen van wat de invloed van de massa effectief gaat zijn op het warmteverlies.

afbeelding van Keon
Lid vanaf: 14/11/2015
3945 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Jeroen, vooreerst bedankt voor de interesse! 

JeroenDf schreef:
Sorry Keon, maar ik zou de conclusie van deze studie toch wat meer in twijfel trekken met betrekking tot de invloed van de massa.

Au contraire!!  Je moet die gemiddelde temperatuur van -2.8°C vergelijken met de gemiddelde luchttemperatuur over diezelfde periode (-15 - 14 -14 -13 -12 -10 -10 -7)/8 = ca. -11.8 °C... dat is een verschil van 9°C!! En dat is net het effect van de massa!

En dan zijn de massa-effecten hier nog zijn miniem omdat het een dunne muur is van slechts 8,5cm.

De grote verschilmaker is volgens mij toch vooral de warmte-energie die opgenomen wordt door de constructie via zonnestraling en niet de massa.

Als je de binnenmassa bedoelt, dat speelt een rol in het bufferen van extra zonne-energie als je ramen hebt. Zie de Climacubes-test besproken door forumlid Tjay in dit topic. Een cube (1mx1mx1m) gemaakt uit enkel PUR doet het - omwille van zijn gebrek aan interne massa - niet beter dan een cube gemaakt uit EPS+OSB ook al heeft PUR-cube een betere u-waarde.

Ik hoop dat ze ooit dit experiment herhalen maar nu ook met verschillende muuropbouwen naast elkaar (spouwmuur, massieve muur en dezelfde massieve muur met eenderzijds isolatie langs binnen en anderzijds met isolatie langs buiten).

Die studie  is ooit gedaan door het Fraunhofer  Institut fur Bauphysik in 1983 en heb ik hier op het forum gezet... lees ook de pagina erna waar ik de resultaten van een Zwitserse EMPA-studie heb neergezet die de Fraunhofer studie bevestigt.

afbeelding van JeroenDf
Lid vanaf: 21/01/2020
104 berichten
Quote
Voeg een andere quoty toe of reply now
Rapporteer

Keon schreef:

Jeroen, vooreerst bedankt voor de interesse! 

JeroenDf schreef:
Sorry Keon, maar ik zou de conclusie van deze studie toch wat meer in twijfel trekken met betrekking tot de invloed van de massa.

Au contraire!!  Je moet die gemiddelde temperatuur van -2.8°C vergelijken met de gemiddelde luchttemperatuur over diezelfde periode (-15 - 14 -14 -13 -12 -10 -10 -7)/8 = ca. -11.8 °C... dat is een verschil van 9°C!! En dat is net het effect van de massa!

En dan zijn de massa-effecten hier nog zijn miniem omdat het een dunne muur is van slechts 8,5cm.

Om het met jouw woorden te zeggen Keon: Au contraire Blum 3 het is niet de massa die hier voor winsten zorgt. Sta me toe te verduidelijken:

Stel we hebben twee identieke muren (zelfde afmetingen, zelfde binnenmuur, zelfde isolatie,...) met het enige verschil tussen de twee is dat de ene een halfsteensemuur van 8cm dik (zonder luchtspouw) als afwerking heeft terwijl de andere afgewerkt is met steenstrips van slechts 2cm dikte. De stenen en strips zijn uit hetzelfde materiaal vervaardigd en zijn volledig identiek op hun dikte na.

Nu de zonnewinst komt van het feit dat de zon energie uitstraalt. De beide gevels zullen, omdat ze uit hetzelfde materiaal vervaardigd zijn, dus ook evenveel energie kunnen absorberen uit de zonnestralen. Opnieuw, omdat ze  uit hetzelfde materiaal vervaardigd zijn hebben ze dezelfde specifieke warmte, dus om een bepaalde massa steen op te warmen hebben ze allebei evenveel energie nodig. Echter doordat de gevel met steenstrips slechts een kwart van de massa heeft dan de halfsteense muur zal de gevel met steenstrips 4x sneller opwarmen. Dit betekend dat de kans heel groot is dat de voor een langere tijd de binnentemperatuur evenaard of zelfs overstijgt. De kans is dus reëel dat de warmtestroom in de muur met steenstrips zich omkeerd en er dus warmte naar binnen stroomt. Dus zolang de zon blijft schijnen zal je geen warmteverlies hebben in de ruimte en bijgevolg dus ook niet moeten bijstoken om de temperatuur op peil te houden. Het nadeel is natuurlijk dat zodra de zon wegvalt er veel minder warmte gebufferd zal zijn waardoor er veel sneller een grotere warmtestroom naar buiten gaat dan bij de halfsteense muur.

Want dat is waar de halfsteense muur beter in is, hij warmt 4x trager op maar bij gevolg zal hij dus ook 4x trager afkoelen dan de muur met steenstrips en bijgevolg zal de warmtestroom veel constanter zijn en zal je dus eerder de ruimte continue moeten bijverwarmen maar minder intensief.

Conclusie: De hoeveelheid massa die je aan de buitenzijde van een gebouw plaatst is niet bepalen voor hoeveel zonnewinst je wil maken maar eerder op welke manier je deze zonnewinsten wilt benutten. Verwarm je met radiatoren dan ben je beter af met weinig massa aangezien radiatoren veel beter grotere verschillen in warmtevraag sneller kunnen opvangen terwijl meer massa aan de buitenzijde dan weer beter is voor vloerverwarming aangezien de warmtevraag veel constanter is en schokken ten gevolge van zonnewarmte voornamelijk opgevangen zullen  worden door de buitenmassa en niet opgevangen moeten worden door het verwarmingsysteem.

De grote verschilmaker is volgens mij toch vooral de warmte-energie die opgenomen wordt door de constructie via zonnestraling en niet de massa.

Ter verduidelijking van mijn eerder gemaakte opmerking. Wat ik hier bedoelde is dat het type materiaal dat blootgesteld is aan de zon bepalend is voor hoeveel zonnewinst je maakt. Een muur met donkere gevelstenen zal bvb meer straling van de zon kunnen opnemen dan diezelfde muur die wit gekaleid is ondanks het feit dat hun massa toch grotendeels dezelfde blijft.

Die studie  is ooit gedaan door het Fraunhofer  Institut fur Bauphysik in 1983 en heb ik hier op het forum gezet... lees ook de pagina erna waar ik de resultaten van een Zwitserse EMPA-studie heb neergezet die de Fraunhofer studie bevestigt.

Jammer dat mijn duits barslecht is, lijkt me een interessante studie om me eens in te verdiepen moest ik verstaan wat ze zeggen.