[GuntherS]

Ik denk dat dit de beste plek is om de "verbouwing" van mijn plat dak te documenteren.

Situatie​

We hebben een nieuwbouw gezet tussen ±2022 en 2024; sinds eind vorig jaar zitten we er officieel in. Zonnepanelen staat al even op de agenda, voor EPB moet dit ook gebeuren voor oktober, ofja, factuur panelen was voldoende, ze kijken zelfs niet naar daadwerkelijke installatie of omvormer. Ik ben een pietje precies en wil alles (meestal) perfect in orde hebben, liever overkill en overdimensioneren dan ergens te kort schieten. Ik heb ook (aldus mezelf) een grote elektro/mechanische/software achtergrond en kan me in de meeste onderwerpen inlezen. Ik ben redelijk handig, al kan het wel lang duren (omdat ik alles juist wil doen en liefst ook van de eerste keer juist).
Het hoofddak waar we panelen op gaan leggen is een plat dak van 8m75 x 13m75, inc. dakrand van 40cm rondom rond. De EPDM is verlijmd, dus er ligt geen ballast op.

Als je verderop in dit topic denkt van: dat is wel heel veel vermogen: ja ik weet het, ik doe dit maar één keer (toch bij mij thuis, betaald door mezelf) en wil er dan afblijven de komende 30 jaar, weer principe van liever te veel dan te weinig. Het doel is ook zo veel mogelijk zelfvoorzienend te worden en een heel lage elektrciteitsfactuur te bekomen. Grote investering nu, die we er waarschijnlijk niet volledig uithalen, maar kom, mens mag ook een hobby hebben he, en wie weet maak ik er wel mijn (bij)beroep van.

Zelfbouw​

Aanvankelijk was het idee om een "normaal" aantal panelen te leggen + SMA omvormer, zelfs niet hybride, dat konden we later relatief simpel aanpassen. Maar des te meer ik begon te lezen op allerhande fora (BI, zonstraal, tweakers), youtube en facebook groepen, werd ik steeds warmer voor Victron.
Redenen:

• modulair
• open voor eender type batterijen (48VDC)
• ondersteuning/software/firmware

Dus in mijn hoofd had ik op den duur de keuze wel gemaakt.
Na aanvraag van een aantal offertes voor "normale" installaties, was ik ook teleurgesteld hoe weinig ik zou krijgen voor nog relatief veel geld (ex. BTW):

• €12.2k voor SMA SE 10 + BYD 10kWh, zonder panelen
• €13.9k voor 31x 450Wp + SolarEdge micro-omvormers (niet nodig hier, geen relevante schaduwen)
• €10.4k voor 20x 440Wp + SMA 6kW
• €13.5k voor 36x 44Wp + SMA 10kW

Natuurlijk vanuit het idee dat zo'n installatie eigenlijk niet zo heel moeilijk is (het betere mecano-werk voor de dragende frames) en stekkers inpluggen voor de panelen zelf. Op een schuin dak was de keuze minder snel gevallen op zelf uitvoeren owv stelling, werken op hoogte. Tijdens de bouw zelf hadden we ook een bevriende elektricien die voorgesteld had dat we het zelf uitvoerden en dat hij altijd kon helpen indien nodig. Die stelde ook het montage-systeem van Esdec Flatfix Fusion voor.

Dus ja, zelfbouw ging het dan worden en het echte uitzoek werk kon beginnen:

• welke panelen
• welke configuratie
• welke omvormer (90% Victron, tenzij budget echt de spuitgaten uit zou lopen, dan SMA, zonder batterij).

Panelen​

Na weer ettelijke avonden uitzoeken en lijstjes maken was de keuze niet al te moeilijk: ofwel goedkoop en lager vermogen (Wp), ofwel iets duurder en hoger vermogen:

Ik had op den duur ook gewoon mezelf voorgenomen om Aiko te nemen, aangezien die nu ongeveer toch wel de beste-rendement panelen maken en ik er niet echt slechte reviews van tegen kwam; niet dat ik veel zocht, de keuze leek gewoon logisch. En dan uiteindelijk nog een relatief goede prijs gevonden en €4 korting/paneel gekregen bij leverancier, waardoor ik uitkwam op €96 ex btw/paneel van 485Wp:
De panelen liggen hier voorlopig nog een paar dagen in mijn tuin tot al mijn bestellingen er zijn; maar tot nu toe heel tevreden over de leverancier (zie lijst onderaan deze post), stuurde zelfs een mooi lijstje met de flash-data van de panelen door, had ik nog nooit van gehoord dat ze dit deden. Ik vond dat de NL webshops momenteel betere prijzen en panelen hebben dan de Belgische. Het is ambetant dat je als particulier niet bij de groothandels terecht kan, maar ja, kan je niets aan doen. Uiteindelijk stond er op mijn pallet ook gewoon segen-solar.

Configuratie​

De producent Esdec/Enstall hebben een prima calculator: calculator.eu.enstall.com, alleen wat prutsen met afmetingen zodat die niet meteen weigert iets dicht tegen de dakrand te zetten. Alles staat duidelijk uitgelegd en is configureerbaar van windzone, terrein tot optie om alles te aarden; Er komt ook gewoon een complete bestellijst uit, wat het wel heel makkelijk maakt. Ergens op een forum heb ik ook een werknemer zien reageren dat de belasting/windcalculatie fysica gebaseerd is en niet zomaar wat nattevingerwerk, schepte toch weer wat extra vertrouwen. Na wat puzzelwerk, kwam ik uit op dit:


en houd ik de optie open om de panelen iets dichter/verder uit mekaar te zetten (breder gangpad) door de tussenprofielen in 2 afmetingen te kopen voor €50 extra, dat gaan we dan wel kiezen als alles effectief op het dak uitgezet wordt.

Elke kolom gaat een string worden en die rij bovenaan ook, dus 6x MPPT nodig.

We hebben een schone gevelsteen en strakke dakrand (alu kraal) en ik wou ook vermijden dat je vanop straat de (imo lelijke) panelen boven de dakrand zou ziet uitsteken. Wat doe je dan: je tekent alles uit in 3d en modelleert het in een 3d tekenprogramma en bekijkt daar de zichtlijnen.




Die dingen hebben ook afdekkappen (tegen de wind) die bij mij soms in het zicht zijn en je kan aanvinken of je alles zwart wil. Zwart is pak duurder (tot bijna 2x). Toch maar gedaan en ineens alle kappen om het installeren niet nodeloos moeilijk te maken.

Nu nog mijn bestellijst zo goedkoop mogelijk te pakken krijgen. Esdec geeft alvast een adviesprijs van €3100 Ik heb volgende winkels gevonden die het meeste konden leveren (behalve solarloods, die leveren niet naar België, ophalen kan wel), lijstje van totaalprijs duurste naar goedkoopste: gigatek, www.zonnepanelen-voordelig.nl (hadden veel niet), www.solar-nu-webshop.nl, rexel (er zijn nog filialen waar je als particulier terecht kunt), etronixcenter.com, solarloods, elektrobode.nl, www.winkelman-zonnepanelen.nl
Die laatste was beduidend goedkoper, mede door 10% (permanente?) korting. Spijtig genoeg zie je pas de verzendkosten als je effectief bestelt en die viel serieus tegen: €160 ex btw = €190 inc. btw. Maar dan nog was het goedkoper en ik mocht geen 3u enkele rit doen naar Hengelo van de vrouw hier.

Met dank aan mijn betere excel werk:

Ballast​

Die dingen kunnen spontaan veranderen in een vliegtuig als je de zwaartekracht niet een handje helpt, ballast is dus nodig. Als ik een terreinzone hoger ging, verdubbelde de ballast bijna, maar dit was dan ook echt overkill, de bomen en buren staan hier veel dichter dan 120m (terrein-categorie II ipv III). Toch heb ik natuurlijk 840kg ipv de nodige 710kg mee genomen bij de lokale bouw stock. €15kg/m² aan betonklinkers van 5.6kg/ST (nog na te wegen op de weegschaal). Er lagen in de buurt nog oude klinkers, maar deze zagen vuil en vol zand, en ik had geen goesting om nog meer zand op mijn dak en in mijn regenput te krijgen. Afgetikt op €55 voor 150 klinkers. Geen politie tegengekomen onderweg met 560kg in de remorque en 280kg in de koffer.

Kraanwerk​

Ook al stelt mijn schoonvader voor om met 4 man alles 2 verdiepen hoog te brengen, het gaat hierover:

• 32x20.6 kg aan panelen
• 840kg aan klinkers
• Flatfix Fusion montage systeem: 100 à 200kg?

Maar de bouwfirma komt het doen voor €130 + €100/u (pro rata) of 2 zelfstandige kraanmachinisten voor €120/€100 per uur inc. transport (maar ene woont 2 straten van hier, 't zal waarschijnlijk die worden).

Hier twijfel ik enkel nog over hoeveel ik dat gewicht moet verdelen, het dak zal het wel kunnen dragen (200kg/m² statische belasting + 250kg/m² dynamische belasting voorzien door stabiliteitsingenieur), maar ik wil ook niet dat ik een schone pallet-afdruk krijg in mijn PIR isolatie onder de EPDM. Ik ga sowieso mijn resten XPS eronder leggen. De klinkers heb ik al verdeeld over 2 grote paletten en ingepakt met recup-plastiekfolie zodat die er niet afvallen/afschuiven, dus 400kg/pallet. Maar de zonnepanelen zijn nu schoon ingepakt, waterdicht en gaan dan ook niet waaien. Ik haal die pas liever uit mekaar wanneer ze direct op de rails kunnen.
Advies?

Omvormer(s)​

Victron dus, lange tijd ging het 3x Multiplus II 3000VA + de nodige MPPT's worden, beperkt door de 10kVA limiet van Fluvius + mogelijkheid dat elektriciteitsleverancier u dwingt een zakelijk contract af te sluiten en dus BTW nummer nodig à €160/jaar gemeente + provinciebelastingen.

Fiscaal intermezzo
De vrouw heeft hier een BTW nummer voor iets totaal ongerelateerd en de boekhouder zei dat we desnoods een contract met dat ondernemingsnummer afsloten, maar het betaalden uit de privé en totaal niet inbrachten in de boekdhouding van de zaak. Ik wacht ook al paar maanden op antwoord van de fiscus dat ik totaal vrijgesteld ben van die fiscale verplichting, mondeling al een 95% ok gekregen aan de telefoon, er waren nog velen die dezelfde vraag hadden (hoger vermogen voor hogere zelfvoorzienendheid, ook in de winter, desnoods met 10kVA limiet op terugleveren (software, dus niet goed genoeg voor Fluvius, maar waarschijnlijk wel voor de fiscus want die kijken naar effectief gebruik van de middelen).

Mede daardoor dus, gaat het 3x MultiRS 6000VA worden. Voordelen:

• nieuwer, dus imo betere en langere ondersteuning, ook betere hardware
• hoogfrequente omvormer, geen dikke 50Hz transfo (Multiplus II) die toch heel wat lawaai kan veroorzaken
  • die dingen komen in de kelder te staan, pal naast de technische schacht + ik wil sowieso lawaaibronnen vermijden.
  • hierdoor weegt die ook een pak minder, alhoewel dat maar een éénmalig (installatie) nadeel is
• betere, snellere software, de omvormer moet bv. niet uitgezet worden voor een update (kan in pass-through modus worden gezet); dit is belangrijk want ik wil heel mijn huis achter die omvormers hangen.
  • sneller is ook mooi meegenomen als je instellingen aan het wijzigen bent en niet elke keer 5sec moet wachten)
• MPPT's zijn geïntegreerd (2x 3kWp), alhoewel dit ook een nadeel is, ik had die liever apart gehad, zo zijn er bij defecten minder kosten.

Een MPII 3000 koop je al voor €515, een MultiRS is meer dan 3x zo duur met €1630. Bij de MPII moet je natuurlijk ook nog wel MPPT's bij kopen, wat het verschil kleiner maakt en die krengen kosten ook veel geld. Maar nog steeds gaat dat pijn doen, ik stel de aankoop nog uit tot de panelen er liggen, of eigenlijk tot ik bijgebeend ben qua aankopen, zie volgende paragraaf.

Batterij​

Vrij duidelijk dat het de Pylontech US5000-1C gaat worden, misschien Dyness DL 5.0C, ligt nog open.
Moeilijker is de 48VDC kabels, in principe moeten deze dubbel geïsoleerd zijn en Cca, maar dat vind je niet veel. Iemand tips?

Elektrisch design​

<todo>, vrij standaard design voor 3F Victron, met alle loads achter de nog te kiezen: DC zekeringen, onderbreking/fuse naar zonnepanelen (om max solar stroom Victron's niet te overschrijden) en/of makkelijk onderhoud.

<paragraaf over kortsluitstromen en C-automaten>
<paragraaf over backup werking>
<paragraaf over netontkoppeling>
<paragraaf over Fluvius richtlijnen voor >10kVA installaties>
<paragraaf over max spanning/stroom panelen en limieten van Multi RS>

Gereedschap​

Na jaren mijn schoonvader zijn boormachine en mijn vader zijn oude slijpschijf te gebruiken, heb ik dan maar besloten om zelf tools aan te schaffen nu ik toch bezig was: Makita schoefboormachine + slagschroevendraaier (DLX2545TJ), haakse slijper (DGA513ZJ)

Naast de tools die ik eigenlijk echt nodig zou hebben:

• heteluchtpistool (HG6031VK) ipv mijn vriendin haar haardroger om krimpkousen te krimpen
• Wiha momentschroevendraaier 0.8-5.0Nm (40674) om toch maar die automaten op het juiste moment vast te zetten
• Hazet momentsleutel 2.5-25Nm (Hazet 5108-3CT) om de 100-300A kabels van het 48VDC vast te zetten.
• Knipex 95 16 200 kabelschaar, zou 90mm² moeten kunnen knippen
• 12 ton hydraulische krimptang 16-300mm² (voor krimphulzen aan de DC kabels te persen)
• Knipex 97 52 42 Krimptang voor de MC4 / EVO2 stekker hulzen aan de solar kabels te krimpen. De Knipex 97 43 66 heeft een schone aanslag, net zoals de Stäubli PV-CZM-61000, maar die kosten dubbel zoveel (en die simpele knipex is ook al €120). Ik moet er ochot 12 doen.
• ineens de kaliber voor de EVO/MC4 pluggen: Stäubli 32.6073
• en evo2 doppen (male + female) om mijn zonnepanelen af te doppen totdat ik de omvormer heb hangen
• ook de steeksleutelset PV-MS-PLS om de stekkers vast te zetten
• en een dopsleutel (Stäubli PV-WZ-AD/GWD) zodat ik ze zelfs op moment (3Nm) kan vastzetten met de Wiha of Hazet)
• Infrarood camera (todo), waarschijnlijk Guide IR E2 of Guide IR E2+
  • Hier heb ik nog advies nodig of de autofocus van de E2+ nuttig is en of ik beter die groothoek lens (E2) nodig heb ipv telelens van de E2+

Ik heb geen goesting in doorgebrande connectoren en je ziet dat ik het op de juiste manier ga proberen te doen, mijn elektricien had daar ook voor gewaarschuwd. Die voorlaatste (Stäubli dopsleutel) heb ik lang over getwijfeld, maar aangezien mijn vader hopelijk wat gaat helpen, wil ik wel het juiste gerief hebben en niet liggen prutsen.

Varia​

• Keuze schakelaar om de Victron's te kunnen bypassen, veel discussie en meesten nemen de Hager SFT 440, maar die zou eigenlijk niet geschikt zijn omdat die de N gelijktijdig schakelt. Eigenlijk wil je de N als laatste afkoppelen en als eerste terug aankoppelen, zo vermijd je een zwevende nul met alle schade van dien (spanningsdeler over 2 fasen en potentieel 240 tot 399V op één apparaat. Mijn koelkast is zo stuk gegaan omdat de nul was losgekomen in mijn werfstekker.
  • daarom is het hier de Kraus & Naimer KA63B T904 geworden
• solar kabel, 2x 100m² (rood en zwart) solar kabel 6mm² is onderweg, gekozen op prijs en Cca.
• Stäubli EVO2 connectoren (zoals aan mijn panelen hangen) om op de solar kabel te krimpen
• PVX Multimount voor de kabelgoten op te leggen op het dak
• draadgoot: nog aan te kopen, omdat het buiten te doen is, liefst RVS, maar die kosten stukken van mensen; ik heb er één gevonden van €50/3m en dat is een pak goedkoper dan de 2e goedkoopste van €300/3m
  • alu draadgoot ben ik niet tegengekomen, wel alu-Zn gecoate stalen draadgoten, maar dat telt niet mee voor mij.
• Multiplex om de omvormers op te monteren, eventueel behandeld met brandvertragende verf.
• kabelgoten heb ik nog veel liggen
• Schneider Prismaset XS (LVSXM218) om de hoofddiff in te steken + keuzeschakelaar vlak bij de meterkast/omvormers (naast mekaar in de kelder) ligt hier ook al

Leveranciers​

Panelen​

dx-installatietechniek.nl, imo niet echt professionele naam, website functioneert ook niet altijd top, maar eigenaar communiceert héél snel en correct en goede prijs. Reviews ook goed, maar kan altijd gefaked zijn, dus vertrouwde ik niet 100% op. Ik dacht te hebben gecheckt of ondernemingsnummer al paar jaar bestond, herinner ik me niet volledig meer.

FlatFix Fusion draagsysteem​

www.winkelman-zonnepanelen.nl, nog onderweg, als je veel tijd en gratis naft hebt, kan je naar Hengelo in NL rijden om zelf op te halen ipv €190 te dokken; of boven de €3500 bestellen en dan is het gratis levering (benieuwd of dat ook geldt voor naar België).

Victron​

Waarschijnlijk nkon.nl. Ysebaert, de officiële Belgische verdeler is een pak duurder, daar krijg je dan wel (van wat ik hoor en lees) prima ondersteuning voor, maar daarvoor ga ik terugvallen op de documentatie, facebook groepen en Victron community forum.

Budget​

inc 21% btw, inc. verzendkosten, recht van de facturen

Zonnepanelen	€3846.49
Draagstructuur	€2682.19
PVX mounts	€131.41
Stäubli EVO2 stekkers	€52.64
Solar kabel	€268.62

Voor een totaal van €6981.35.

Geschat budget voor omvormers en toebehoren is 3x€1620 + €1000 à €2000
Geschat budget voor batterijen: €2400 voor 15kWh, we gaan de omvormers dan wel beperken in stroom, later uitbreiden met zelfde batterijen.
Geschat totaalbudget: €15 à 17k afhankelijk van hoeveel batterijen we er initieel op zetten.

Status​

• Meeste gereedschap is geleverd, zonnepanelen staan hier in de tuin, alles voor op het dak is onderweg.
  • dak-installatie vermoedelijk volgende week zaterdag
• Todo: 3x MultiRS bestellen en dan kunnen wie die alvast aansluiten zonder batterij, dus puur als omvormer.
• Elektrisch schema verder uitwerken en detailleren.

 

[disco stu]

Interessant!
Ik lees mee, zeker vwb de keuze en configuratie Victron.

Vwb de DC kabel wil ik meedenken. Wat wordt de batterijconfiguratie? Hoeveel batterijen? Dus aantal DC kabels = 2 * aantalBatterijen, of... kan je kabels parallel nemen op een batterij? Wat zijn de reeds gekende technische eisen voor de kabel?

 

[GuntherS]

Wat wordt de batterijconfiguratie?

48VDC batterijen in parallel, bv de vermelde Pylontech US5000C

Hoeveel batterijen?

0 tot 50kWh, afhankelijk van hoeveel de prijs nog zakt, eventueel zelfbouw later. Initieel max 3x 5kWh.
Sinds kort kan de MultiRS ook puur als inverter werken.

kan je kabels parallel nemen op een batterij?

Dit gaat, maar dan moet je oppassen dat alle batterijen eenzelfde spanning krijgen, anders gaat de eerste meer gebruikt worden. Dit kan bv. door de plus/min in omgekeerde richting aan te sluiten, eigenlijk exact zoals Tichelmann aansluiting bij WP circuits. Nog niet vastgelegd.

Ik ga sowieso met een busbar werken, het makkelijkste is gewoon de Victorn Lynx Distributor + Shunt + Power In te gebruiken. Nog zien of de juiste fuses daar in passen. De Megafuses zijn niet geschikt, want kunnen meestal de hoge batterij kortsluitstroom niet aan (kvermoed dat ze een vlamboog kunnen vormen en dus niet onderbreken bij extreem hoge stromen).

De shunt vind ik wel nodig, aangezien BMS rapportering van de SoC blijkbaar kan driften en zo "verlies" je virtueel capaciteit die Victron dan ook niet benut. Met de smart shunt werkt de SoC tracking blijkbaar beter.

Wat zijn de reeds gekende technische eisen voor de kabel?

• dubbel geïsoleerd, ook op te lossen door een (enkel-geïsoleere) kabel overal in een kabelgoot te steken; maar een dubbel-geïsoleerde werkt dan natuurlijk makkelijker dat je daar niet op moet letten.
• Cca, als je pech hebt, wordt je installatie hier anders op afgekeurd.
• en dan kijken naar welke stromen er kunnen lopen in combinatie met kabel lengte om diameter te bepalen, waarschijnlijk 50 of 70mm² voor de batterij kant, misschien hoger voor de omvormer kant. Of als je batterijen in parallel aansluit met één kabel, gaat die wss ook dikker worden. Simpelste lijkt me per batterij een kabel naar de Lynx Power-In. Als je er meer dan 4 hebt, wordt het misschien wel nuttig om het aantal kabels te reduceren, die Lynx Power-In units kosten ook wel wat geld.
• kabel lengte van + en - moet identiek zijn per batterij, ook een belangrijk aandachtspunt.

Veel kan je eigenlijk hier terugvinden.

Dan is er nog de keuze of je ergens scheidingsschakelaars plaatst: makkelijk als je ooit onderhoud wilt doen of problemen wil isoleren; langs andere kant: elke extra verbinding is een potentiële extra fout. De batterijen hebben eigenlijk zelf al zo'n schakelaar aan boord, dus om er dan nóg een bij te steken aan die kant van de bus, is minder nuttig. Langs de omvormer kant van de bus komt er wél een schakelaar. Victron biedt hier een standaard schakelaar voor aan, maar daar heb ik al veel slechte verhalen van gehoord, dus nog op zoek naar een alternatief.

 

[disco stu]

Ik ben net eens gaan kijken naar welke kabel er bij mijn installatie gebruikt is (wat niet perse een goed voorbeeld is hoor...)
Dat is een UL kabel, AWG 4, voelt heel soepel aan (ik vermoed klasse 6) en lijkt wel silicone isolatie.
Geen isolatiespanning noch cpr klasse noch geharmoniseerde codificatie vermeld.

In de industrie wordt er voor zo'n toepassing al eens NSGAFOU gebruikt (versterkte isolatie, soepele klasse 5, vertind, kan mechanische impact goed verdragen, maar is Eca...)
Het is moeilijk daar een Cca equivalent van te vinden.

Een optie zou kunnen zijn: gewoon solarkabel H1Z2Z2-K maar dan de grotere secties. Bestaat maar niet courant.

Nog een idee is zoiets als de
TOXFREE ZH RZ1-K (AS). Die lijkt me ook alle vakjes te checken.

Opletten met krimpverbindingen en klasse 5 of hogere kabels. Dat moet juist (in het kwadraat) gebeuren met over de ganse lijn de juiste systeemcomponenten.
Dan heb ik liever een aansluiting in een kooiklem geschikt voor een klasse 5 kabel. Minder foutgevoelig, kan nagetrokken worden, kan herdaan worden. Kijk in de datasheets of installatiehandleiding van victron en batterij na welk type klem er voorzien is op het toestel.

 

[wimve]

Beste

Ik ga dit draadje volgen, want ik wil hier ook een thuisbatterij plaatsen. (op een andere fase dan de huidige SolarEdge )

Zal dit doen met een goodwe omvormer, en een 48v batterij, tevens extra panelen te voorzien hiervoor.

Kijk zeker ook eens naar:

https://www.nkon.nl/nkon-ess-pro-51-2v-16-1kwh-thuisbatterij.html

https://www.nkon.nl/nkon-ess-pro-51-2v-32kwh-thuisbatterij.html

Eindelijk mooie prijzen per kwh (rond de 100 euro).
De homologatie van de toestellen is nog ongoing, maar tegen oktober verwacht men te kunnen uitleveren.

Mijn grootste vraagstuk zit over het deel van DC:
-> Is men verplicht van een onderbreking (DC schakelaar / automaat) te hebben tussen PV en omvormer?

De SolarEdge is geïnstalleerd door een firma, en daarbij is alvast geen onderbreking voorzien.
Zij het dat SolarEdge wel werkt met optimizers, die naar 1V veilige spanning gaan wanneer de omvormer uitvalt.

-> is men verplicht van een onderbreking (DC schakelaar / automaat) te hebben tussen omvormer en batterij?
Gezien er telkens een batterij kabel voorzien wordt, ging ik er vanuit dat deze rechstreeks aan de omvormer mag aangesloten worden.
Echter lees ik her en der over T class smeltzekeringen e.d. en wil ik de installatie veilig houden, en uiteraard ook gekeurd krijgen.

Welke verplichtingen geeft het arei verder nog over het DC stuk.

Bedankt!

 

[GuntherS]

-> Is men verplicht van een onderbreking (DC schakelaar / automaat) te hebben tussen PV en omvormer?

nee, niet voor zover ik weet; kan zelfs nadelig zijn omdat elke extra verbinding een potentiële extra fout is die warm kan worden en tot vonken kan leiden; daar gaat ettelijke uren lang pakweg 10A doorheen, dus redelijk constante, relatief hoge belasting in tegenstelling tot een normaal stopcontact ofzo.

Ik ga dat wél steken tussen zonnepanelen en omvormer, maar dan eerder als:

1. makkelijke onderbreking omdat 1/ mijn omvormers er nog niet staan of 2/ als ik in de toekomst iets wil wijzigen (hoogst onwaarschijnlijk, hoogstens heel de boel verlengen tot in het tuinhuis en daar batterijen + omvormers zetten, nadeel = lange kabels van en naar tuinhuis).
2. de omvormer heeft (volgens datasheet) een harde limiet van 16A, en dan vooral belangrijk als je die per ongeluk aansluit met verkeerde polarisatie: ik denk dat er dan intern een mosfet in geleiding gaat om de verkeerde spanning laag te houden en die kan maar max 16 ampère verwerken.
   • Daarom steek ik er dan 16A smeltzekeringen tussen, spijtig genoeg vind ik niet echt DC-rated 16A FF (fast acting) fuse. Dan maar een "trage"/general purpose smeltzekering; het moet al raar doen dat daar 16A door gaat, want panelen Isc = 14.8A
   • Bijkomend nadeel is dat die fuses een weerstand hebben, ik stook daar 3W per fuse op.
   • Ik sluit de inkomende solar kabel niet met een (MC4/EVO2) stekker aan op het zekeringendoosje, maar via wartels meteen naar de fuse houder; uitgaande kabels naar de omvormer hetzelfde.

Zelfde verhaal voor verbinding batterijen-busbar en busbar-omvormer: betere geen schakelaar, meeste batterijen hebben zelf ook al een aan/uit schakelaar aan boord. Je mag die (zelfgeplaatste) schakelaars meestal ook niet onder load schakelen, dus voor noodsituaties zijn die ook niet supernuttig, want dan kunnen ze blijven plakken (DC-stroom = geen nuldoorgang = makkelijker vlamboog).

Tussen batterij en omvormer ga ik wel een T class zekering steken. Goed opletten dat die de kortsluitstroom van de batterijen kan onderbreken (ik dacht tot +10kA), de megafuses konden dit bv. niet (nog zelf na te kijken). Je steekt die dan enkel aan de positieve kant van de batterij. Je steekt daar een zekering om in eerste instantie de kabel te beschermen bij overstroom en/of kortsluiting; en ten tweede om de batterij te beschermen in dezelfde gevallen. Ik moet nog uitzoeken of het nuttig is om enkel één "hoofd"-batterijzekering te hebben, of elke batterij apart een zekering te geven.

 

[GuntherS]

Nog demo van wat een (niet al te beste) DC-isolator/automaat kan doen bij schakelen onder load: youtube link

Update​

De installatie is vlot verlopen vorig weekend, vooral discussie met de helpers over waar de FlatFix stabilisatie balken moeten komen, dat was niet echt duidelijk uit de handleiding; over het algemeen mocht die handleiding zeker wat uitgebreider zijn, we hebben voor sommige dingen echt moeten zoeken hoe het nu (juist) moest. We tikten af op 8u met gemiddeld 3 man, waarbij er ene (ik) veel in de handleiding zat te kijken.

Materiaal kwam mondjesmaat binnen, op foto zijn de dozen al opnieuw gestapelt en ingepakt na controle en natellen (was één voetje te weinig, en 4 stabilisatoren te veel). Van de klinkers was ik het meest onzeker dat die eraf gingen schuiven, ook al ingepakt met gerecupereerde folie (van de andere bestellingen).



Voor een goede prijs heeft een kraanman de boel (tegen de 2000kg) op het dak gezet, goed gemikt boven de steunmuren + betonkolommen verdiep lager) om mijn dak toch niet té veel te stressen:

• 800kg klinkers verdeelt over 2 paletten
• 32 panelen van 21kg elk + pallet
• flatfix fusion: 2 paletten met dozen

Ik had schrik dat hij met de vork mijn spanriemen zou kapot maken, maar zorgen voor niets; om epdm zeker niet te raken werkt hij in zo'n gevallen altijd met linten.


Met de nodige hulp alles min of meer op de juiste plaats gezet, belemmerd door de paletten.

Op rechts foto, zie je linksonder ook de houten lat die we op zelfde lengte als panelen hadden gezaagd om iets makkelijker alles te kunnen positioneren/checken; uiteindelijk blijft een paneel erop leggen het meest juiste. Het afschot naar de 2 tegenoverstaande hoeken van het dak hielp niet om alles mooi recht uitgelijnd te krijgen. Hier en daar een paar mm te veel uit mekaar enzo, maar al bij al recht genoeg. Zo zou het eigenlijk overal moeten zijn:

Ik had klinkers gehaald van 22x11x10cm, die zijn dus te lang (22cm) om de ballastgoot van 21cm te passen . Gelukkig na een nachtje slapen beseft dat ik ze ook op hun kant kan leggen en dan passen er wél 2 naast mekaar (2x10cm dan).

Na de meeste paletten naar beneden te gooien (goed mikken!) en het zwaarste palet te verzagen, dak voor 2e keer in zijn leven stofzuigen (de originele dakwerkers hadden destijds de alu dakrand verzaagd op het dak zelf en veel alu-schilfers/zaagsel achtergelaten ). Je ziet ook dat we de resterende panelen verhuisd hebben naar de enige plek waar er geen panelen komen, naast de dakdoorvoer (vooral wegens potentiele schaduw, maar komt nu ook praktisch goed uit). Heel je dak volleggen is niet zo heel handig werken als je geen daklift hebt om alles één voor één naar boven te brengen pas wanneer je het nodig hebt.


Ondertussen nog discussie gehad over:

• Hoe leggen we de panelen: afwisselend plus/min naar boven, of allemaal hetzelfde. Ik heb het erdoor gekregen allemaal hetzelfde omdat
  • niet nadenken bij aansluiten, telkens bovenste kabel éne paneel aansluiten op onderste kabel naastliggend paneel, enz.
  • dan liggen ze ook allemaal hetzelfde, en krijgt elk paneel photo-elektrisch exact hetzelfde te verwerken. Ik geloof niet dat er een asymmetrie is in opbouw, maar kom, geen problemen zoeken he.
• panelen al wel overal aansluiten op mekaar of niet, want ik heb nog niet alle kabels: dan moet in 2e fase een gedeelte terug er af en dat is dan lastiger owv die reeds aangesloten kabels. Toch alle panelen doorgelust met hun stekkers, je kon ze nog redelijk eenvoudig optillen aan de lage kant, zelfs mét reeds geconnecteerde MC4-EVO2 stekkers.
• de stabilisatoren zet je met een M6 bout vast in een plastic ontgetapt gat. Er zijn duidelijk instructies om maar tot 2Nm te gaan en op te passen dat je de bout niet laat doordraaien. Mijn beste helper is leraar geweest, weet het altijd beter en doet alles met zijn schroefboormachine ook al heb ik de momentsleutel er naast liggen. Eerste bout draait natuurlijk door. Weinig aan te zeggen, de rest heeft hij ook zo gedaan met schroefboormachine op lichtste slip-stand.
• Ik had voor tussen de rijen (2x6 // 2x6 // 2+0+2) zowel de korte (50cm) als langere (75cm) profielen gekocht, zodat we konden zien hoe het uitkwam op het dak zelf. Die 50cm gaat wel om tussen te wandelen, maar 75 is gewoon iets comfortabeler/handiger. Dus tussen de 2 volle/lange rijen zijn dan de 75cm profielen gekomen en bij de onderbroken rij die van 50. Beide 75 ging niet want dak was te smal.

Aarding van heel de boel: aanvankelijk ging ik de aardingskabel op elke rij/kolom laten passeren, maar we hebben besloten de (ijzeren) stabilisatiebalken over de ganse breedte (een ganse rij) te laten lopen, zodat eigenlijk alles elektrisch gezien aan mekaar hangt, dus maar één aardpunt nodig (per "eiland"). De alu profielen die je ziet, hangen aan mekaar in de plastic voetjes door metalen plaatjes/klemmen/veren die je er in kan verwerken. De panelen verbindt je onderling door met de klemmen waarmee je ze vast zet, deze hebben tandjes om in de rand van het paneel te bijten.

De ballastgoten moet je goed volgen in de handleiding welke positie het is + opletten als je een kabeldoorvoer aan de zijkant wil monteren: die past maar op 2 plaatsen (push-outs in de zijpanelen); dan moet je zien dat de ballastgoot daar niet nét voor zit.

En dan krijg je dit:


De achterkappen en zijkappen tegen de wind zitten er nog niet op, omdat ik de kabels nog moet aansluiten. Voorlopig is alles blijven liggen, vandaag heeft het toch al ferm gewaaid. Niet meer te lang treuzelen voor er een echte storm langs komt.

Meer materiaal​

Ondertussen heb ik nog RVS draadgoten binnengekregen, normaal kosten die €300/3m, maar ik heb er gevonden voor €65 / 3m . Weeral overkill, maar kom, ik wou daar niet wakker van liggen.

Aardingskabel van 6mm², uv resistent, dubbel geïsoleerd én Cca was ook een lastige (toch tegen redelijke prijs of per meter, veel rollen van 500 of 1000m gevonden, maar ik heb maar 50m nodig). Hier was het een redelijke prijs. Ineens ook een hoop clips voor kabel aan de panelen te bevestigen bij gekocht.

Dan nog zekeringhouders: ik blijf bij Schneider en ga voor de DF101NV, omdat die hier maar een tikkeltje duurder was dan de gewone DF101N (deze heeft geen indicatortje voor gesprongen zekering, de DF101NV wél). Als die te laat binnenkomen, plaats ik er tijdelijk wel iets anders tussen. Op 2dehands hoop ik nog een goedkoop metalen kastje te scoren (300x200x100) voor die fuse holders; metaal want beter voor warmte afgifte.

Tie-wraps zijn niet 100% UV bestendig, je hebt er ook van PA12 ipv standaard PA6, maar ik ga op het dak voorlopig de gewone gebruiken, als die ooit stuk springen, zal ik wel de PA12 variant nemen, of metalen bestaan ook, maar daar heb ik schrik dat ze in de kabel gaan snijden.

De batterij kabels staan nog op laag pitje, eerst zien dat we de omvormers hier krijgen en draaiend hebben (zonder batterij)

Ik moet nog een multiplex plaat halen hier in de buurt en die ga ik waarschijnlijk nog behandelen met brandvertragende verf; via een youtube kanaal heb ik me laten inspireren tot deze verf, maar als iemand alternatieven heeft, graag!

Omvormers​

Wat betreft de omvormers: ik wou die bij nkon bestellen, want daar zijn ze het goedkoopste. Maar nu heb ik gelezen dat die geen officiële Victron-dealer zijn, en dat je bv. voor vragen niet rechtstreeks bij hun/Victorn terecht kan? Voor garantie ook? Qua garantie lijkt het me logisch dat in eerste instantie nkon verantwoordelijk blijft en als die failliet zouden gaan, Victron zelf óók aansprakelijk blijft. Dit is wettelijk maar 2 jaar, dus ja.
Ik ga nkon eens contacteren en vragen hoe dat zit met support.

Beste prijs van een officiële dealer is een webshop in het noorden van NL voor €1750/stuk; ik shop liever dicht bij de deur. In België is het Ysebaert, maar daar kost de Multi RS €2200/ stuk, wat €570 méér is dan nkon. En dat gaat dan x3. Dat is dan €1710 extra; dat is het me eigenlijk niet waard, bij Nkon vind ik het eigenlijk al belachelijk veel geld. Ik ga nog prijs vragen bij andere dealers in België, maar ik verwacht er niet veel van.

Schade​

Ergens is er een scherp puntje op de epdm terecht gekomen, want er zit nu een klein gaatje van pakweg 1 à 2 mm in mijn dak . Gelukkig niet bij de afvoeren ofzo, maar toch. Weer extra opzoeken hoe dit te dichten. Gelieve niet hier te antwoorden met tips en tricks om te doen, is té off-topic. Ik open wel een ander topic als ik het niet vind.

 

[disco stu]

Mooi werk!
Zowel alle uitzoek/voorbereidingswerk als uitvoeringswerk.

 

[s-a]

Leuke thread.

Ik moet nog een multiplex plaat halen hier in de buurt en die ga ik waarschijnlijk nog behandelen met brandvertragende verf; via een youtube kanaal heb ik me laten inspireren tot deze verf, maar als iemand alternatieven heeft, graag!

Je kan misschien ook van de eerste keer een brandvertragende of onbrandbare plaat gebruiken, à la Knauf Aquapanel of Fermacell Powerpanel.

 

[GuntherS]

van de eerste keer een brandvertragende of onbrandbare plaat gebruiken

Ernaast hangt al een betonplex plaat waar de teller op staat, die kan ik dus niet meer vervangen; Die zou ik dan ineens ook behandelen. Ik zie nu dat ik multiplex plaat schreef, dit moest betonplex zijn.

Ik zou alles ook direct op de betonwand kunnen monteren, maar ik vind het properder niet te veel gaten in die buiten-kelderwand te maken. Ook al is dat met 90% waarschijnlijkheid ok. Die plaat hang ik trouwens met een 9tal schroeven en volgeklad met tec7 (of iets gelijkaardig) tegen de muur.
En in hout is het ook wat makkelijker dan met pluggen te moeten werken. Er komen ook nog meer tegen: kabelgoten, klein elektriciteitskastje, ...

 

[disco stu]

Heb je een overzichtsfoto van die wand?

 

[GuntherS]

Heb je een overzichtsfoto van die wand?

nu nog vrij leeg he, en heel veel rommel (alle onafgewerkte of half afgewerkte netwerkkabels hangen daar wat in het rond + serverrack ontbreekt nog)
Foto is van voor de teller verhuis, de omvormers komen dan uiteraard rechts van de meter te hangen, bestaande betonplex breid ik nog uit, solar kabels komen uit de technische schacht. Daar zitten al 3x32 PVC buizen, ik denk niet dat dat genoeg gaat zijn voor alle solar kabels (6 strings, want ik heb 6 trackers, en ik ga de + en - niet samen in één buis steken), maar er is nog plaats voor meer buizen.

 

[Mario_]

Heb je een overzichtsfoto van die wand?

nu nog vrij leeg he, en heel veel rommel (alle onafgewerkte of half afgewerkte netwerkkabels hangen daar wat in het rond + serverrack ontbreekt nog)
Foto is van voor de teller verhuis, de omvormers komen dan uiteraard rechts van de meter te hangen, bestaande betonplex breid ik nog uit, solar kabels komen uit de technische schacht. Daar zitten al 3x32 PVC buizen, ik denk niet dat dat genoeg gaat zijn voor alle solar kabels (6 strings, want ik heb 6 trackers, en ik ga de + en - niet samen in één buis steken), maar er is nog plaats voor meer buizen.

Bekijk bijlage 112358

Je hoeft geen 6 strings te maken omdat je 6 trackers hebt. Soms kan je ook 2 strings op 1 tracker aansluiten.
kabels mogen gerust door zelfde buis lopen

 

[disco stu]

Die teller staat nog niet, dus je hangt toch niet vast aan die betonplex?
Kan je dan de huidige betonplex niet verwijderen en 1 groot paneel paneel hangen dat intrinsiek watervast is?

 

[GuntherS]

Je hoeft geen 6 strings te maken omdat je 6 trackers hebt. Soms kan je ook 2 strings op 1 tracker aansluiten.

kweet het, maar nu hebben de panelen in elke string dezelfde oriëntatie, enkel nog eens nakijken dat ik snel genoeg boven de opstartspanning van de omvormer zit met 4 panelen. Opstart spanning van Multi RS is 120V, waar ik normaal vlot aan geraak, zelfs bij weinig zon. Operating voltage van de omvormer is pak lager op 65V.

kabels mogen gerust door zelfde buis lopen

in NL mag dit niet, en ik snap het argument wel: indien kortsluiting, kan de vlamboog zich doorzetten. Met fysieke scheiding wordt dit al moeilijker. Ik heb maar één dakdoorvoer, dus ik volg die richtlijn niet heel strikt.

Die teller staat nog niet, dus je hangt toch niet vast aan die betonplex?

jawel, foto is van paar maanden geleden. Kelder is ook kurkdroog, binnen beschermd volume op ventilatie D, dus geen schrik voor vocht. Ik ben fan van betonplex Zelfs 2 jaar in de grond (werfaansluiting water) hebben die platen relatief goed doorstaan. Voor zover ik weet wordt de teller in de meeste gevallen gewoon op multiplex of betonplex gehangen.

 

[disco stu]

Je kan ook de huidige betonplex demonteren van de muur, een paar cm naar voor brengen en er dan een grote allesomvattende brandvaste plaat achter schuiven die je tegen de muur vastzet. En daar dan de huidige betonplex tegen bevestigen (eventueel kleiner gemaakt zodat enkel de teller + een paar cm rand rondom de teller).

Ik heb in het vorig huis ook zoiets gelijkaardigs gedaan.

 

[wimve]

-> Is men verplicht van een onderbreking (DC schakelaar / automaat) te hebben tussen PV en omvormer?

nee, niet voor zover ik weet; kan zelfs nadelig zijn omdat elke extra verbinding een potentiële extra fout is die warm kan worden en tot vonken kan leiden; daar gaat ettelijke uren lang pakweg 10A doorheen, dus redelijk constante, relatief hoge belasting in tegenstelling tot een normaal stopcontact ofzo.

Ik ga dat wél steken tussen zonnepanelen en omvormer, maar dan eerder als:

1. makkelijke onderbreking omdat 1/ mijn omvormers er nog niet staan of 2/ als ik in de toekomst iets wil wijzigen (hoogst onwaarschijnlijk, hoogstens heel de boel verlengen tot in het tuinhuis en daar batterijen + omvormers zetten, nadeel = lange kabels van en naar tuinhuis).
2. de omvormer heeft (volgens datasheet) een harde limiet van 16A, en dan vooral belangrijk als je die per ongeluk aansluit met verkeerde polarisatie: ik denk dat er dan intern een mosfet in geleiding gaat om de verkeerde spanning laag te houden en die kan maar max 16 ampère verwerken.
   • Daarom steek ik er dan 16A smeltzekeringen tussen, spijtig genoeg vind ik niet echt DC-rated 16A FF (fast acting) fuse. Dan maar een "trage"/general purpose smeltzekering; het moet al raar doen dat daar 16A door gaat, want panelen Isc = 14.8A
   • Bijkomend nadeel is dat die fuses een weerstand hebben, ik stook daar 3W per fuse op.
   • Ik sluit de inkomende solar kabel niet met een (MC4/EVO2) stekker aan op het zekeringendoosje, maar via wartels meteen naar de fuse houder; uitgaande kabels naar de omvormer hetzelfde.

Zelfde verhaal voor verbinding batterijen-busbar en busbar-omvormer: betere geen schakelaar, meeste batterijen hebben zelf ook al een aan/uit schakelaar aan boord. Je mag die (zelfgeplaatste) schakelaars meestal ook niet onder load schakelen, dus voor noodsituaties zijn die ook niet supernuttig, want dan kunnen ze blijven plakken (DC-stroom = geen nuldoorgang = makkelijker vlamboog).

Tussen batterij en omvormer ga ik wel een T class zekering steken. Goed opletten dat die de kortsluitstroom van de batterijen kan onderbreken (ik dacht tot +10kA), de megafuses konden dit bv. niet (nog zelf na te kijken). Je steekt die dan enkel aan de positieve kant van de batterij. Je steekt daar een zekering om in eerste instantie de kabel te beschermen bij overstroom en/of kortsluiting; en ten tweede om de batterij te beschermen in dezelfde gevallen. Ik moet nog uitzoeken of het nuttig is om enkel één "hoofd"-batterijzekering te hebben, of elke batterij apart een zekering te geven.

Bedankt voor de uitleg. Als ik de specsheet lees van de aangeboden batterij, is er intern een 250A zekering voorzien.
Is dit dan niet voldoende?

Met andere woorden, mag ik op die manier dan niet rechstreeks de batterij verbinden met de omvormer, met de bijgeleverde kabels?

 

[GuntherS]

grote allesomvattende brandvaste plaat achter schuiven

Lijkt me veel moeite voor een non-probleem, ik denk dat er trouwens ook een montageschroef van bestaande betonplex achter de tellerkast zit, dus nog steeds onmogelijk. Ik ben écht fan van betonplex hoor


Ondertussen met Fluvius gebeld om te vragen hoe het zit met principe aanvraag, wat vereist is volgens Synergrid C10/11 §5.2. Onder de 10kVA ben je hiervan vrijgesteld, maar tussen 10-25kVA moet dit volgens Synergrid wél gebeuren. Fluvius heeft sinds januari 2024 de limiet voor netstudie zelf verhoogt van 10kVA naar 25kVA. De laatste versie van C10/11 dateert van 17/10/2024 en is niet gewijzigd in dit opzicht. Ik dacht dat die C10/11 primeert op wat Fluvius zegt, maar blijkbaar mogen die doen wat ze willen, want aan de telefoon was het antwoord: niet verplicht, meld gewoon aan op Mijn Fluvius en volg de instructies daar.

Zelfs na 2e keer bellen en letterlijk te verwijzen naar de Synergrid paragrafen met vermelding voorwaarden etc.
> nee nee, gewoon aanmelden en dat is prima, netstudie limiet is verhoogd naar 25kVA
Dus mag ik de vereenvoudigde procedure volgen?
> ja exact
Dat is dan genoteerd. It's a go.





Ik heb dan wel geen klein productie installatie meer, dus leverancier kunnen eisen dat ik een zakelijk contract afsluit met bijhorende vraag voor ondernemingsnummer omdat de fiscus hun btw wil zien. Dit mag ik volgens de boekhouder van mijn vriendin oplossen door (indien nodig) een zakelijk contract af te sluiten op naam van haar zaak; maar die facturen nooit in de boekhouding zelf te steken en gewoon privé te betalen. Ik denk dat Peppol misschien een overijverige ambtenaar kan inlichten die gaat zagen dat facturen niet matchen, maar was geen probleem aldus boekhouder

We gaan voor die elektriciteit toch altijd vrijgesteld blijven van btw aangifte omdat onze "omzet" (uit elektriciteit) onder de €25k gaat blijven.

Los daarvan ben ik al 4 maanden aan het wachten op de fiscus om mij geheel vrij te stellen voor deze productie-installatie (hetgeen kleine, <10kVA installaties automatisch krijgen) met reden: zelfvoorzienendheid, overdimensionering voor rendement in laagseizoen, software limiet zodat ik toch onder de 10kVA grens (export) blijf. Dit laatste is voor Fluvius niet genoeg, maar die mannen kijken technisch; fiscus kijkt naar werkelijke situatie en gebruik. Fiscus zegt dat er meerdere van die vragen lopen en dat ze het aan het onderzoeken zijn.

Ik hoop het administratieve deel hiermee voorlopig af te sluiten, alle obstakels zijn uit de weg

 

[GuntherS]

intern een 250A zekering voorzien.
Is dit dan niet voldoende?

Enkel het AREI kan hier wettelijk iets over zeggen. Ik denk dat je kabels geschikt moeten zijn, en als die meekomen vanuit de batterij zal dat wel zijn zeker? Batterij moet sowieso CE keur hebben, anders kan keurder daar over vallen. Ik zou alvast een keurder zoeken en die vraag aan hem stellen, want uiteindelijk is hij het die beslist.

Als je meerdere batterijen combineert/parallel zet, zou ik wél een zekering zetten in de gemeenschappelijke kabel, waar de stromen samenkomen. Aangezien daar de dubbele stroom kan lopen: bij normaal gebruik indien overbelasting en/of bij kortsluiting door fout.

 

[GuntherS]

Ik heb een kabeldoorvoer door het dak die nu eindigt in een PP bocht Ø75 van 90° en 45°, vervangen we allereerst door 3x 45°. Op zich is die Ø75 voldoende om 13 kabels (12x solar 6.20mm en 1x aardingskabel 4.9mm) door te krijgen. Maar ik wil dat lucht/waterdicht. In eerste instantie ging ik een custom conische 2-voudige stop 3d printen (buitenring + stop):


Maar na het effectief te tekenen en materiaalselectie te doen, bleek dit ook maar een nodeloos ingewikkeld ding; en chat gpt wees me op alternatieven zoals multi-cable glands (deze gebruiken we op het werk bij machines):


Ondertussen eens gecheckt of een hoop aparte wartels mogelijk was: nope, die krijg ik nooit aangedraaid én geen ruimte voor toekomstige kabels.


Na even zoeken, vond ik ook de ronde versie, meestal beperkt in aantal en meerdere (grote/multi-kabel) wartels pasten meestal nét niet in de beschikbare Ø75 of had in totaal nog steeds te weinig doorvoeren. Als backup kon ik nog altijd vergroten (met PP adapter) naar Ø90 of Ø110, of zelfs manifold box eraan hangen, maar dat zou dan weer onnozel complex zijn. Gelukkig voldoet de Lapp Skintop dix-M 50166 wél: M50 en 16x 6mm; past hopelijk nét voor die solar kabel van 6.2mm, ik heb die nog niet nagemeten met de schuifmaat. In ieder geval genoeg in aantal en nog lege posities over om weerstation of andere dingen op het dak aan te sluiten. Kost bijna niets bij de juiste webshop (€4.78). Kben wel vergeten de blindpluggen bij te bestellen voor de ongebruikte gaten (DIX-DV 6 x 14, art. 53100006).



Dat steek je dan in een wartel, opnieuw weer keuze voor plastic of galva of rvs wartels. Die RVS wartels zijn belachelijk duur, goedkoopste dat ik vond was €44 ex btw, met contramoer en verzendkosten wordt dat €80. Tot ik dacht aan al die rommel die ik in de kelder had liggen, daar zat nog een grote metalen wartel tussen en jawel: M50x1.5 én niet magnetisch, dus 9/10 is dat RVS.

Daarnet nog bij de bouwhandel gestopt voor 2x PP bocht 45° om die 90° bocht te vervangen en een PP eindstop waar die wartel dan in komt. Eventueel verstevigd met een alu backing plaat.

Die doorvoer heeft weer lang in mijn hoofd gespeeld en ik denk nu dat dat optimaal opgelost is. Nog zien dat die Lapp insert goed past in die wartel (er zat een enkelvoudige OBO kabel-insert in, en niet echt iets van extra dichting; ik hoop dat die wartel alsnog alles goed samenperst. Update volgende week als dat aankomt.

Een alternatief was nog een andere Lapp-doorvoer SkinTop Multi-M, die heeft een soort gel (demo in't echt) waar je doorprikt met de kabel om het IP68 te maken; maar ik moet daar de kabels wel nog pakweg 8m verder doortrekken (om in de kelder uit te komen), en dan heb ik schrik om die "gel" mechanisch teveel te belasten en dat het niet meer goed afsluit. Kost ook meer (€40), maar wel geen wartel nodig.