Bouwinfo-tip:

Wil je gratis tips en richtprijzen voor je (ver)bouwproject?

Onze BOUWGIDS helpt je met slimme keuzes, praktische tips, checklists én inzicht in prijzen en premies.

Bovendien ontvang je 5% korting op aankopen in onze webshop en maak je maandelijks kans om een brandbeveiligingspakket te winnen!

Vraag hier je BOUWGIDS aan

Voorbereidende bedrading KNX

  • Tags bekabeling domotica elektriciteit elektriciteitsbord elektriciteitskabel elektriciteitswerken knx schakelmateriaal
  • Lid geworden
    13 aug 2025
    Berichten
    3
    Waarderingsscore
    0
    Punten
    1
    Beste,
    Ik moet de elektriciteit volledig vernieuwen en wil dus toekomstgericht draden leggen.

    Graag wil ik in de toekomst domotica hebben in huis (via plc of knx actuatoren). Het systeem moet dus veelzijdig zijn naargelang wat er in de toekomst het best lijkt.

    Voor nu zou ik de schakelaars op laagspanning zetten en via relaismodules de lampen op klassieke 230V laten.

    Hiervoor was mijn plan om voor de schakelaars enkel EIB/KNX kabels te trekken (elke schakelaar apart naar het verdeelbord trekken). Elke schakelaar verbinden met een knx-draadje apart naar het bord.
    Deze knx draadjes kunnen volgens mij gebruikt worden om ook plc te besturen (moest ik eventueel toch niet voor knx gaan.)

    Nu zie ik dat er ook svv kabels en sgg kabels bestaan voor data communicatie en meeraderig zijn (dan de 4 draadjes in een knx-kabel). Maar kunnen deze kabels gebruik worden in een knx systeem?

    Wat lijkt het beste en meest flexibel om als kabel te leggen?
     
    Voor KNX altijd de afgeschermde buskabel gebruiken, niks meer of niks minder. Let ook op ivm brandklasse: het is niet omdat die kabel groen is dat hij CCa is.

    Maar waarom ga je nu "om voorlopig uit te sparen en flexibel te zijn" een massa kabels trekken, een groter bord gebruiken en een massa rijgklemmen steken? En geloof je echt dat je binnen een paar jaar die teleruptors en schakelaars allemaal gaat vervangen?
     
    Ik snap je niet helemaal, je wilt domotica maar blijft toch op schakelaars duwen. Echte domotica kijkt wie er in de kamer is en wat hij of zij doet en bepaald dan welke verlichting aan gaat.
     
    Helderziende?
    Misschien tijd voor wat bijscholing Stefaan ;)
     
    Voor de 100 000e x probeer ik het uit te leggen.
    Als ik om 22h in mijn slaapkamer kom, dan kan het zijn dat ik ofwel wat wil lezen (nachtlampje), ofwel in bed wil kruipen maar mijn vrouw slaapt al (geen licht), ofwel mijn kleren voor de dag er na nog moet klaarleggen (groot licht aan). Hoe gaat uw systeem weten wat ik wil? Nee, daar heb ik een knop voor nodig.
    Bovendien heeft mijn vrouw niet altijd haar gsm bij in de slaapkamer (zodat uw geweldige systeem zou weten dat ze daar is) en heeft zij geen hartslagtracking om aan te geven of ze al dan niet slaapt (wat dat bluetooth-systeempje overigens toch niet zou kunnen weten zonder verregaande integratie).

    Mijn kinderen hebben nog geen gsm, die zijn nog te jong, hoe moet dat spel dan weten dat zij in hun kamer zijn? En de ene dag mag de oudste nog wat langer lezen dan de andere, hoe gaat uw systeempje dat weten? Bovendien gaan ze nog net wat jaren die GSM beneden moeten laten en niet meedoen naar hun kamer. Misschien moet ik bij hen dan een bluetooth-moduletje rond hun nek hangen of zo.

    Hoe gaat dat spel trouwens weten, als je in de living bent, of je een boekje wil lezen in de zetel, TV wil kijken, volk uitgenodigd hebt voor een soirée? Al uw vrienden koppelen aan uw systeem, en als 't met Jan en Bob is dan is 't volle licht, en als 't met Mieke en Cyriel is mag het wat gezelliger gedimd worden?

    En voor diegenen die zo hoog oplopen met "alles automatisch met bewegingsmelders": als ik een boek zit te lezen of TV kijk, dan lig ik redelijk stil. Dus tenzij ik die melder een tijd van 2 uur geen beweging geef om het licht automatisch uit te doen wegens afwezigheid, ga ik af en toe tijdens het lezen of TV kijken in het donker zitten. Dat is ook niet de bedoeling. En als je de melders zeer gevoelig maakt, gaan ze reageren op uw kat of uw hond en steekt die beest heel de nacht het licht aan.

    En wat ga je doen met poetshulp, babysit, (schoon)ouders,...? Ah juffrouw de babysit, mag ik uw gsm koppelen met mijn woning want anders ga je vanavond geen licht hebben...?

    DUS, tenzij uw leven zodanig op het autistische af (excuses als ik hiermee iemand beledig) geregeld is dat je kan zeggen: "als ik op dat uur met die persoon in die ruimte ben en het is zo licht moet er dàt gebeuren", dan roep ik bullshit.

    En dit is de laatste keer dat ik het uitleg, in 't vervolg link ik naar deze exposé ;-)
     
    In jouw geval kies je dan beter niet voor domotica, dat geef ik direct toe.
    Maar de TS wil wel domotica maar zal nog wel moeten opstaan van zijn zetel om het licht aan of uit te doen, en dat begrijp ik dus niet.
    Hier gaat alles aan het het donker wordt en/of ik schakel het aan via de telefoon/computer.
     
    Een fysieke knop als override lijkt mij toch nog steeds handiger dan een app.

    Thuisnetwerk plat = geen bediening.

    GSM verloren gelegd? Geen bediening.

    Gasten in huis? Die kunnen het licht niet aandoen dan.
     
    En voor diegenen die zo hoog oplopen met "alles automatisch met bewegingsmelders": als ik een boek zit te lezen of TV kijk, dan lig ik redelijk stil. Dus tenzij ik die melder een tijd van 2 uur geen beweging geef om het licht automatisch uit te doen wegens afwezigheid, ga ik af en toe tijdens het lezen of TV kijken in het donker zitten. Dat is ook niet de bedoeling. En als je de melders zeer gevoelig maakt, gaan ze reageren op uw kat of uw hond en steekt die beest heel de nacht het licht aan.
    Niet akkoord er zijn sensoren die kijken naar de ademhaling. Als ik het tijdelijke voor het eeuwige inwissel en ik ben alleen thuis gaat bij mij het licht uit.

    Het overige voorlopig volledig akkoord.
     
    Een fysieke knop als override lijkt mij toch nog steeds handiger dan een app.

    Thuisnetwerk plat = geen bediening.

    GSM verloren gelegd? Geen bediening.

    Gasten in huis? Die kunnen het licht niet aandoen dan.
    Spraakbediening is ook een optie, dat kan iedereen bedienen, van gast tot kind.
     
    Graag wil ik in de toekomst domotica hebben in huis
    Als je dat in de toekomst wil, kan je best nu al beginnen. Veel systemen zijn uitbreidbaar na verloop van tijd. Zonder dat je nu eerst iets steekt dat je over 2-5 jaar er terug uit moet halen.

    Een fysieke knop als override lijkt mij toch nog steeds handiger dan een app.
    Hier is er in (bijna) elke ruimte 1 knop voorzien om het licht te overrulen.

    Maar voor 99% van de tijd heeft de automatisering het gewoon bij het rechte einde. Al die rand-casussen van Stefaan komen wel eens voor hoor. Maar eigenlijk is dat in verhouding ontzettend weinig.

    Wil je voor bezoekers (babysit, huishoudhulp, kinderen, …) een oplossing: plaats een centrale tablet met visualisatie.
     
    Met zo'n tablet ga je er min of meer vanuit dat ze of in die ruimte blijven, of vooraf weten dat ze het licht moeten aandoen in de ruimte waar ze naartoe willen hé.

    M'n broer heeft zo'n ding aan de muur hangen van Basalte, dat was toch effe zoeken om een lamp uit te doen. Maar ik zal wel oud aan het worden zijn zeker 🤣.
     
    Met zo'n tablet ga je er min of meer vanuit dat ze of in die ruimte blijven, of vooraf weten dat ze het licht moeten aandoen in de ruimte waar ze naartoe willen hé.

    M'n broer heeft zo'n ding aan de muur hangen van Basalte, dat was toch effe zoeken om een lamp uit te doen. Maar ik zal wel oud aan het worden zijn zeker 🤣.
    Nee, die tablet is enkel bedoeld als redmiddel niet voor de standaard bediening. Elke kamer 1 schakelaar om lichten te overrulen. Als je iets speciaal wil/moet doen (een kamer omzetten naar slaapstand door babysit bv.), kan dat via die tablet (zonder dat je die babysit toegang geeft tot jouw installatie via een app -zoals Stefaan suggereert)
     
    Domotica is in de eerste plaats behoeftegestuurd. Als automatisering daar kan toe bijdragen, leuk. Maar het draait niet om automatisering.
     
    Een fysieke knop als override lijkt mij toch nog steeds handiger dan een app.

    Thuisnetwerk plat = geen bediening.

    GSM verloren gelegd? Geen bediening.

    Gasten in huis? Die kunnen het licht niet aandoen dan.
    Spraakbediening is ook een optie, dat kan iedereen bedienen, van gast tot kind.
    Totdat ge ferm gezopen hebt, met een dubbel tong het licht probeert aan te krijgen maar uwe domotica niet begrijpt wat je bedoelt.
     
    Een fysieke knop als override lijkt mij toch nog steeds handiger dan een app.

    Thuisnetwerk plat = geen bediening.

    GSM verloren gelegd? Geen bediening.

    Gasten in huis? Die kunnen het licht niet aandoen dan.
    Spraakbediening is ook een optie, dat kan iedereen bedienen, van gast tot kind.
    Heb je dat zelf? Eerlijk?
    Punt 1. Als je alle lichten uit wil doen als je als laatste gaat slapen, moet je daar nog staan praten in uw living :p
    Punt 2. Als je schakelaars of touch screen goed geplaatst zijn, gaat het nog altijd veel sneller om op die knop te drukken dan uw commando mondeling te geven.
    Punt 3. Uw commando moet toch wel redelijk exact gegeven worden, het hangt dus af van de leeftijd van uw kinderen veronderstel ik :-p

    Volgend voorbeeld:
    Ik heb nog altijd een "bakje" om mijn garagepoort open en toe te doen. Het kan ook via de app, maar mijn gsm uit mijn zak halen, app openen en op knopje duwen duurt langer dan op dat knopje duwen op mijn afstandsbediening. En met car play hetzelfde verhaal (en mijn camionette heeft dat niet).
    Ooh ja en natuurlijk kan ik de poort automatisch laten openen en sluiten via plaatsbepaling of bluetooth, maar de poort moet niet elke keer open als ik op de oprit sta of aan mijn huis passeer. Ik beslis liever zelf.
     
    En voor diegenen die zo hoog oplopen met "alles automatisch met bewegingsmelders": als ik een boek zit te lezen of TV kijk, dan lig ik redelijk stil. Dus tenzij ik die melder een tijd van 2 uur geen beweging geef om het licht automatisch uit te doen wegens afwezigheid, ga ik af en toe tijdens het lezen of TV kijken in het donker zitten. Dat is ook niet de bedoeling. En als je de melders zeer gevoelig maakt, gaan ze reageren op uw kat of uw hond en steekt die beest heel de nacht het licht aan.
    low-res IR sensors kosten tegenwoordig echt niet veel meer 😅

    Ik sta ook achter het idee van @janus wago, maar hier zitten voorlopig overal (veel) knoppen, weliswaar gekoppeld aan de domotica. Nog veel wachtbuizen ongebruikt waar ooit sensoren in komen (zelf te designen, meeste commercieel beschikbaar vind ik er te lomp uit zien of belachelijk duur voor wat het is). mmWave detectie is zelfs nog niet veel beschikbaar, maar kan zoals @BnB2 aanhaalt zelfs jouw ademhaling detecteren, maar dat staat imo nog beetje in zijn kinderschoenen.

    Die poort is ook een voorbeeld waar je het scenario goed doordacht moet hebben en dat gaat voornamelijk werken voor mensen met een strak/vast patroon, en dan ook nog maar 90% van de keren dat die thuis aankomen met de auto.

    Daarom: automatisatie is een hulpmiddel voor de vaste patronen (en eventueel meer). Hier gaan de screen bv. allemaal omhoog als de zon 15 minuten onder is; handig want we moeten er nooit aan denken om die manueel omhoog te doen. De verlichting heb ik nog niet auto-off gedaan, want we zitten nog redelijk vaak in het midden van de nacht met één van de (jonge) kinderen beneden. Maar iets als "licht langer dan 3u aan om 1u 's nachts (wij gaan normaal veel vroeger slapen) = licht uit" zou perfect werken, ook goed teken dat ik moet komen slapen. Toilet verlichting auto-off na 5 minuten is eigenlijk te kort, maar de vrouw is content, want "zo lang op wc zitten is niet gezond, zal u leren!" 😅
     
    Ik geef alleen maar mogelijk oplossingen voor de opmerkingen hier, als je een oplossing voor jouw niet geschikt vindt is dat prima, kies dan voor knoppen. maar brand het niet op voorhand af omdat het bij thuis situatie niet goed werkt of je denkt dat het niet werkt.
    Bij anderen kan het wel goed werken, daar zijn op het www duizenden voorbeelden van te vinden.

    Volgend voorbeeld:
    Ik heb nog altijd een "bakje" om mijn garagepoort open en toe te doen. Het kan ook via de app, maar mijn gsm uit mijn zak halen, app openen en op knopje duwen duurt langer dan op dat knopje duwen op mijn afstandsbediening. En met car play hetzelfde verhaal (en mijn camionette heeft dat niet).
    Ooh ja en natuurlijk kan ik de poort automatisch laten openen en sluiten via plaatsbepaling of bluetooth, maar de poort moet niet elke keer open als ik op de oprit sta of aan mijn huis passeer. Ik beslis liever zelf.

    Bij de buren heb ik ook domotica geplaatst, die zijn juist enorm blij met de mogelijkheid om het via de app te doen, kunnen ze de poorten al openen terwijl ze de straat inrijden of sluiten als ze verder in de straat zijn ipv op hun steile oprit te stoppen en hopen dat ze niet te ver van de poort staan dat de zender nog werkt.
    Als ik de straat inrij gaat het licht al aan in de carport en het terras , mits het donker is en het licht nog niet brand, na 15min gaat het dan weer automatisch uit.
     
    Misschien moet ik iets meer duiding geven op mijn situatie. Ik ben namelijk zelf nog aan het leren om een plc te programmeren en op die manier aan home automation te doen. Ik zit nog in het begin van mijn leerproces, maar de verbouwingen worden wel 'nu' gedaan. Daarmee dat ik eerst een tussenoplossing doe zodat ik zeker ben dat het leefbaar is in tussentijd en er verder kan verbouwd worden. Ook naar de toekomst toe, stel dat het verkocht wordt en iemand anders kent niets van de plc, maar enkel van knx of ik bots op de limieten van mijn vaardigheden met een plc en besluit om toch op het ecosysteem van knx te gaan. Dan moet de mogelijkheid er ook zijn.

    Ik vermoed dat het meest flexibele van bedrading is om beide kabels te trekken. Maar is dit wel nodig als je ook de draadjes van knx kunt gebruiken en aansluiten op een plc? Of ben ik hierin verkeerd? (mijn limiet is dan wel met 4 draadjes in een knx-kabel dat je maar maximaal 3 drukknoppen mee kunt aansluiten)
     
Terug
Bovenaan