Moeilijke tijden voor woningbouwers

Ondanks het feit dat bouwkosten en de hypotecaire rente laag blijft, heeft de woningbouw het moeilijk. Het percentage afgeleverde vergunningen voor nieuwe huizen en appartementen was in 2011 zeer laag.  Dit is ook de reden waarom de woningbouwactiviteit momenteel op een laag pitje staat.  Hier bovenop komt dan nog eens dat woningbouwers zeer pessimistisch ingesteld zijn voor de toekomst. Het aantal orders dat ze binnenkrijgen daalt, waardoor ze en minder goed gevuld orderboekje hebben.  De confederatie bouw stelt op wel vast, dat de hypothecaire rentevoet nog altijd historisch laag ligt en de laatste maanden zelfs onder de grens van 4% is gebleven. Uit de laatste update van de bouwkostenindex blijkt daarenboven dat die kosten minder snel stijgen dan de inflatie. Volgens de VCB blijven de omstandigheden dus gunstig om nu te bouwen.

In 2011 werden in Vlaanderen nog maar 14.255 vergunningen voor nieuwe huizen en nog maar 15.960 vergunningen voor nieuwe flats toegekend. Voor de huizen is dat 15% minder dan in 2010 en voor flats 11% minder. Voor huizen en flats samen lag het aantal vergunningen in 2011 terug even laag als in het zeer zwakke jaar 2009. De Vlaamse woningbouwers moeten nu teren op het lage aantal vergunningen dat in 2011 werd toegekend. Bovendien blijkt uit hun verdere vooruitzichten voor de toekomst vooralsnog weinig beterschap voor 2012.

Onlangs heeft de VCB de Vlaamse woningbouwers bevraagd over hun orderportefeuille. Op de vraag naar het aantal nieuw afgesloten contracten dat zij in portefeuille hadden, stelde 45% van de bedrijven dat dit daalde en 45% dat het stagneerde voor wat betreft de bouw van nieuwe huizen. Het aantal nieuw afgesloten contracten in portefeuille voor nieuwe flats was in vergelijking met drie maanden voordien bij 43% van de bedrijven gedaald en bij  49% status-quo gebleven. Het aandeel van bedrijven met een stijgende portefeuille was telkens minimaal.

Voor de toekomstige contracten waren de vooruitzichten nog pessimistischer: voor de bouw van nieuwe huizen verwachtte 47% een verdere daling en nog maar 36% een status-quo en voor de bouw van nieuwe flats verwachtte 45% een daling en 44% een status quo. Het aantal respondenten dat een stijging verwachtte, was telkens zeer klein. Daarbij moet men er rekening mee houden dat de woningbouwers in de enquête een vergelijking maakten met een situatie van drie maanden voorheen die toen al weinig rooskleurig was.

Nochtans zijn de omstandigheden gunstig om te bouwen. De hypothecaire rente stond op 3,99% in februari van dit jaar, op 3,93% in maart en op 3,87% in april. De voorbije maanden bleef de hypothecaire rente dus stelselmatig onder 4%.

Nog een positief punt is de evolutie van de bouwkosten. Zopas werd de bouwkostenindex (de zogenaamde ‘Abex-index’) voor mei 2012 bekend gemaakt. In vergelijking met de bouwkostenindex van november 2011 was er amper een stijging van 0,8%.

De laatste vijf jaar zijn de gezamenlijke kosten voor lonen en materialen minder snel gestegen dan de inflatie. Als men nu dezelfde woning zou bouwen als in 2007, zou die woning 4,5% goedkoper zijn. Tegelijk moet de kandidaat-bouwer er wel rekening mee houden dat het maximale energiepeil continu daalt. Zo ligt het maximale E-peil nu 30 E-peilpunten lager dan vier jaar geleden. Wat op termijn tot veel lagere energiekosten leidt.

Marc Dillen, directeur-generaal van de VCB: “We vragen aan de overheid om terug vertrouwen te creëren. Ze moet laten zien dat het haar menens is met  de ondersteuning van de bouw. Bovendien bestaat in Vlaanderen nog altijd een verzekering gewaarborgd wonen die gezinnen in staat stelt bij jobverlies hun hypothecaire lening te blijven afbetalen. Als de bouwopdrachtgever dan onvrijwillig werkloos wordt, kan hij tot drie jaar lang een tegemoetkoming in de aflossing van zijn hypothecaire lening ontvangen. Vorig jaar werden nog maar 5.437 dergelijke verzekeringen afgesloten tegen 9.268 in 2010. De VCB vraagt de Vlaamse regering deze verzekering terug intensiever te promoten.”