Ik heb hier al veel gelezen over dunmortelen en verlijmen maar toch vond ik hier nog niet echt het antwoord op mijn vraag. We zijn al heeeel lang aan het nadenken over wat te doen....het zit zo dat onze metsers (vader en schoonvader) en mijn vriend niet zo happig zijn op dunmortelen of verlijmen van gevelstenen doordat er veel holtes zouden zijn dus er kunnen insecten in kruipen, als het vriest zou dit ook heel slecht zijn en ze zeggen ook dat het heel moeilijk is om dit volledig recht te metsen.

Wat denken jullie hierover want we gaan er zo niet uit geraken. Wij zelf zien heel graag ongevoegd metselwerk maar doordat onze architect daar negatief tegenover staat en dus onze metsers ook, heb ik al snel zoiets van: voor de lieve vrede zal ik wel gewoon donker opvoegen (wordt een zwarte steen), bouwen is comprommissen sluiten?

Idd. compromissen sluiten.
Maar als je metsers de techniek (nog) niet onder de knie hebben, zou ik het niet wagen hen het te laten doen.
Het zijn gratis werkrachten. Mss. moet je je ook afvragen of je nog steeds het huis van je dromen kan zetten, indien je andere metsers moet nemen (en betalen).

Qua kwaliteit van de techniek zelf, die staat op punt, geen twijfel mogelijk.
Dat holte-verhaal is zever, je spouw heeft sowieso stootvoegen langswaar insecten binnen kunnen. Dunmortelen of lijmen geeft niet meer holtes trouwens.
Dat de dieperliggende voeg aan de voorkant meer mosgroei en dergelijke stimuleert, lijkt mij ook een fabel.

Vriesschade? Lijkt me ook fabel.

Je vriend vindt het wél mooi, maar niet kwalitatief?
Omdat je voor een donkere steen gaat: een effen zwarte steen heeft al eens de neiging uitbloeiingen te hebben, maar dat las je wss. ook al elders op het forum.


Qua kwaliteit lijkt mij het enige échte issue de onervarenheid van de metsers.
Al de andere argumenten die in het kwaliteitsdebat gegooid worden, zijn eigenlijk bijkomstig: ervaring architect, fabels over mindere kwaliteit enz.
Maar de afweging of je je de moed hebt familie en schoonfamilie met je keuze te confronteren, dat kan enkel jij inschatten. Jullie zullen zelf, samen moeten beslissen. Niemand op het forum kan dat voor jullie doen.
Compromissen, tja...

Hier wordt er ook nog druk gedebatteerd over lijmen/dunbedmortel/gewoon metsen. Maar wij zullen dan ook werken met een aannemer en afhankelijk van onze keuze tussen die 3 opties zal ook de aannemer gekozen worden. Ik ben het eens met flesjespa dat het niet zozeer het verschil in kwaliteit is waar over nagedacht moet worden, maar wel de esthetiek. Als ik het goed begrijp zie jij liefst een gelijmde/dunbedmortel gevel. Ben je al eens een dagje gaan rondrijden en woningen bekijken die gezet zijn met die techniek? Indien ja, dan zal je zeker en vast net als wij ook woningen zijn tegengekomen waarbij het serieus mis is gelopen met die technieken. Reden? Heel vaak: gebrek aan ervaring bij de uitvoerder!

Ik zou er dus niet aan beginnen als de metsers er al negatief tegenover staan. Dan komt het volgens mij niet goed.

(Toegegeven, persoonlijk ben ik alvast niet happig op lijmen maar dat heeft niks met deze argumenten te maken; mij lijkt het niet zo milieu-vriendelijk; ten eerste die lijm zal al wel niet zo koosjer zijn en ten tweede kan de steen later niet of toch moeilijker gerecupereerd worden lijkt me.)

Wij hebben ook heel lang getwijfeld wat te doen: dunmetselen of lijmen.
Maar uiteindelijk toch voor lijmen gegaan, wat we het allermooiste vonden.
In 't begin waren vooral onze papa's er ook niet echt voor, maar ja, onbekend is onbemind hé. Ondertussen zijn ze toch ook al bijgedraaid.

De metser (wij dienen) is nu al even bezig met het lijmen (had het ondertussen al 2x gedaan) en we zijn zeer tevreden.

Uiteindelijk gaf het de doorslag om te lijmen aangezien lijmen veel sterker bleek te zijn dan dunmetselen.

Ivm de ervaring: ze willen eerst zeker een opleiding volgen dus ook nie zomaar uit het niets beginnen eh...nu van de techniek hebben ze niet echt schrik en daar hebben ze ook geen problemen mee.

Het gaat hen voornamelijk over de spleten. Nog een argument van hen is trouwens: als water langs de gevel loopt, dan loopt dta niet mooi naar beneden, maar dat sijpelt dan in die spleten. Daardoor blijft die muur langer nat en droogt die dus minder snel op wat dan misschien ook weer voor andere problemen zorgt...

Wat denken jullie hierover?

Dan zit er dus een beetje water in de spleten ... en een beetje wind doet dat al snel opdrogen.

Er zijn al veel huizen die verlijmd zijn, mocht water in de voegen blijven staan dan zouden er toch al een aantal moeten zijn met een groene schijn rond de voegen (van mos enzo)

Het zal eerder de bouwsectorziekte zijn: "onbekend is onbemind = slecht"

wij hebben dungemetseld. metser (familie) had dit nog nooit gedaan en had er ook schrik van.

Voordelen:
- we hebben zelf kunnen helpen. Ikzelf zorgde voor de 'lijm' (legde die op de plaats waar de steen op komt) zodat de metser enkel moest kijken naar zijn lijn.
- gaat veel sneller vooruit
- geen mortel te draaien, enkel lijm te mixen
- is factor sterker dan gewoon metselwerk en sneller droog.
- is gewoon mooi.

spookverhalen inderdaad ...

ten eerst is lijmmortel of dunmortel van dezelfde basissamenstelling als gewone metselmortel nl. zand en cement. wel zitten er producten in (harsen ed) die zorgen dat de lijm sterker is, vorstvrij, geen uitbloeiingen geeft enz...lijmmortel is kwalitatief het best, beter dan dunmortel (wat eigenlijk een veredelde metselmortel is); metselmortel is het minst van kwailteit.

dikwijls wordt trouwens bij gewone metselmortel nog wat bijgevoegd (mortelolie of zgn compaktuna of iets anders...)
de bruine of witte uitslag die je ziet op metselwerk getuigt soms van zulke toevoegingen.
het is alleszins veiliger om kant en klare producten te gebruiken die in een labo zijn getest en garantie hebben van de fabrikant, dan zelf apotheker te gaan spelen op een werf. (vandaar ook dat je meer en meer metselsilo's ziet)
Goed om weten is ook dat lijmmortel en dunmortel beantwoorden aan het Nederlands bouwstoffenbesluit wat betekent dat ze niet schadelijk zijn voor bvb grondwater. Ik spreek nu over omnicol lijmmortels , van de andere weet ik het niet.

dan vorstschade en dergelijke : de kans daarop is groter bij metselmortel dan bij lijmmortels omdat gewone mortel en dunmortel poreus zijn en water opnemen. daardoor ook bij lijmen minder kans op mosgroei.
uitbloeiingen : het minste kans bij lijmmortel
sterkte : 3x beter dan metselmortel, dunmortel ligt qua sterkte er tussenin.
duurzaamheid : veroudering van gevels gebeurt het snelst bij tradtioneel metselwerk, dus snellere reparaties..dus minder duurzaam.
daarnaast kan je smallere stenen verlijmen waardoor je meer ruimte krijgt om te isoleren...

ik kan zo nog een tijdje doorgaan, het belangrijkste is ...esthetiek, zoals al eerder gezegd hier.
zie je graag dunne voegen, grote vlakken, dan kan je best lijmen...
als je kiest voor dunne voegen kies dan voor lijmen en niet voor dunmetselen. de enige bestaansreden van dunmortel is voor aannemers die graag traditioneel blijven werken (dunmortel kan je verwerken met een truweel). echter aannemers die wat ervaring opbouwen werken sneller met lijmmortel +het is gewoon beter

zie je het niet graag , dan kies je voor traditioneel metselwerk..ook niks mis mee !
nog iets over gekleurde voegmortels, de kans op uitbloeiingen blijft hier bestaan (witte uitslag).
een aannemer die ervaring heeft hoeft niet beter te zijn dan eentje zonder. het is vooral van belang dat je iemand neemt die 'proper' kan werken. de metselaar zorgt immers bij lijmen voor de afgewerkte gevel en niet de voeger zoals bij traditioneel werk.
daarnaast moet de aannemer gewoon een beetje opletten. het is logisch dat de eerste bouw wat trager zal gaan dan metsen wat hij misschien al 20 jaar doet. (stel eens de vraag aan een aannemer die pas start en zijn eerste muur moet metsen die zal ook niet zo snel gaan als een ervaren metser.

ohja kostprijs :
metselen + voegen : 60 +15 euro
lijmen : 75-85 euro/m²
het hoeft dus ook niet duurder te zijn (verbruik van lijm is nl ca 4x minder dan bij gewone mortel)

WIj hebben al een 10tal woningen gedaan met dunbedmortel en 2 met lijm. Lijmen doen we niet meer daar volgens ons werken met dunbed even efficient en snel werkt. Esthetisch moet dit zeker niet onderdoen voor lijmwerk.
Bij het lijmen krijg je ongelijke voegdieptes terwijl je met dunbedmortel als je mooi volwerkt, deze achteraf kan uitkrabben op de gewenste diepte en een mooie doorlopende voeg krijgt.
Qua voegdikte werken wij intussen ook op 3 à 4 mm. Met dunbed kan je een mooiere lijn krijgen dan met lijm. Probeer maar eens een bult of zak weg te werken. Met lijm blijft het altijd opletten voor vlekken of lijmresten op de steen. Nogal omslachtig werken als de stootvoegen ook moeten verlijmd worden (stenen rechtzetten en lijm op kopse kant doen, valt er dan of tijdens het behandelen,....). Terwijl met dunbedmortel je deze mooi kunt aantrekken.
Wat betreft het ongedierte zal je dit nooit kunnen vermijden. Sommige leveranciers van stenen raden zelfs aan om de stootvoegen open te laten bij het dunbedmetselen.

De prijs ligt natuurlijk ook hoger daar dit een duurdere steen vraagt. Andere formaten en specialere stenen, meer per M²,.....
Prijzen van meer dan 100€ zijn gewoon.

Wij stonden ook voor dezelfde keuze. Na veel lezen en informeren hadden we de idee dat lijmen technisch zeer moeilijk was, en dat je enkel een garantie had op een goed resultaat als de metsers bijzonder ervaren waren in het verlijmen van gevelsteen. Niets is minder waar.

Wij hebben gewerkt met twee metsers op uurtarief, wij dienden hen. Het zijn zeer ervaren metsers die vlak voor hun pensioen staan, dus ze zagen ons al komen met 'ons moderne foefkes'. Ze hadden nog nooit met lijmmortel gewerkt, en die hadden helemaal geen zin om iets nieuws bij te leren. We hebben toch doorgezet en ze zijn akkoord gegaan (het feit dat de werf al heel lang ingepland was voor ze wisten dat het om verlijmen ging zat er misschien voor iets tussen ).

Ik heb op de eerste dag van de metselwerken een technisch vertegenwoordiger van Beamix laten komen (firma die de lijm leverde), die heeft ons heel goede uitleg gegeven over hoe de lijm te verwerken, heeft een paar spuitzakken achtergelaten en wat merchandising voor de metsers (grappig hoe content die waren met een t-shirt ) We zijn er aan begonnen, en dat is gelopen als een droom!

Het grote voordeel als je zelf metsers dient, is dat je veel meer kan helpen dan met traditioneel metselwerk. Wij hebben de stenen aangedragen, de lijm afgemaakt, en eens de eerste rij gemetst was, hebben wij ook de lijmrupsen gespoten. De metsers moesten alleen stenen stapelen en zorgen dat ze recht lagen. Dat vonden ze heel aangenaam, en vooruit dat dat ging! Ik vond het persoonlijk ook leuker om met lijm te werken ipv mortel. Een zak lijmpoeder in de kuip, wat water erbij, mengen met de boormenger, en dan nog wat water om de juiste dikte van de lijm te krijgen. Dan een paar truwelen lijm in de spuitzak en klaar is kees. Da's wel wat anders dan zand scheppen in een mixer, in een kruiwagen gieten, en dan boven uwe kop in een kuip op de stelling mikken!

Ik denk niet dat een slecht resultaat ligt aan gebrek aan ervaring met verlijmen, maar vooral aan de nochalanche van de metser. Ik heb ook al slechte gevels gezien die gemetst waren met gewone mortel. Je moet inderdaad wel letten op de andere voegdiktes, zodat je boven juist uitkomt en ook op de kopse kanten. Wij hebben wildverband gebruikt, dus daar kan je genoeg mee spelen om het te doen uitkomen. Ook speelt het soort steen dat je kiest mee (handvorm of strengpers). Een strengpers is veel gemakkelijker mooi recht te leggen omdat de stenen veel gelijkvormiger zijn. De steen die wij mooi vonden, een zeer onregelmatige handvorm, was natuurlijk de slechtste steen om te kiezen voor verlijmen. Er zijn wat truukjes voor om toch een goed resultaat te krijgen. De kromme stenen en de bananen hebben we er zowiezo uitgehaald en weggegooid. Dat is op een pallet een steen of 15. We hadden al snel door dat, als we problemen hadden met stenen waarbij de voeg niet mooi kon aangehouden worden, dat het kwam omdat er aan de boven- en onderkanten van de stenen 'baarden' ontstaan zijn door het vormen van de stenen. Hierdoor kan je de steen niet genoeg aandrukken. Onze oplossing was om twee stenen met de platte kant op mekaar te leggen, en es stevig te wrijven. Je schuurt dan de platte kanten van de stenen bij zodat de baarden eraf springen, en de steen veel vlakker is.

Onze metsers waren zeer ervaren en vooral ook pietje-precies, en of er nu lijm tussen de stenen lag of mortel, als de steen juist ligt, ligt hij juist. Het is wel effe aanpassen voor hen, want je moet niet half zo hard tikken met de truweel om een steen 'dieper' te leggen dan met mortel. De kopse voegen werden aangestreken met een beetje lijm uit een emmertje, met de punt van het truweel. Je moet dus niet eerst je stenen recht zetten om met de spuitzak een worst op de kopse kant te leggen. Het is wel belangrijk dat je lijm maakt van de juiste dikte, dus niet te slap maar ook niet te stijf. Als je de lijm in de spuitzak doet, en hij loopt er net niet vanzelf uit dan zit je goed. En je zal het wel van de metsers horen of hij te slap of te stijf is Ook moet je opletten dat je niet smost op de stenen. Bij mortel kan je dat met een stijve borstel wegwrijven, bij lijmmortel krijg je de vlek soms niet weg. Het uitvoegen is hetzelfde als met metsen, je hebt wel een dunnere voeg dus het is iets moeilijker. Wij hebben een platte schroevendraaier gebruikt. Als je het op het juiste moment doet (de lijm is hard genoeg maar nog niet te hard), dan kan je perfecte voegen van gelijke diepte maken. Dat leer je snel hoor.

Mijn conclusie: verlijmen; vooral spookverhalen! Geen schrik hebben om eraan te beginnen (maar wel extra aandacht aan besteden).

Onze aannemer is ook bij ons huis begonnen met lijmen, zijn reactie was "ik had er veel eerder mee moeten beginnen, het is de toekomst". En zoals hierboven beschreven is de insecten toestand zever, net als meer mos en vorstschade... de lijmmortels zijn inderdaad vorstbestendig en super sterk. Ook is de kans op uitbloeiingen een stuk kleiner, heel positief als je voor een zwarte steen gaat lijkt me...

Hou wel rekening met wat meer kosten voor de L-ijzers. ten minste als je niet in stenen wil slijpen, maar deze mooi in de voeg wil laten vallen. Wij hebben met Korbo profielen gewerkt die ± 4 mm dik zijn net als onze voegen. Standaard L-ijzers kunnen al snel 10 mm dik zijn!

Zie ons www-knopje voor foto's.

Wij hebben niet verlijmd, maar ik wel eens op die L-ijzers reageren.
Wij werken met 'verdoken' l-ijzers, waarbij er dan onder het L-ijzer nog een laag stenen aan gelijmd werd.

Als je standaard voegen hebt van 12 mm dan kun je inderdaad het L-ijzer in de voeg verwerken en ze aan de onderkant verbergen door er een steen tegen te plakken. Maar als je voeg maar 4 mm is en je L-ijzer 10 mm dan ga je links en rechts in je stenen moeten slijpen en kan je er ook niet zomaar eentje onder plakken omdat je die dan een stukje lager komt als de stenen links en rechts en de lijnen dus niet doorlopen.

Stenen boven linteel uitzagen. Onderkant profiel gelijk of een beetje lager leggen dan de onderkant van de laag. Daarna kan je perfekt recht je stenen eronder lijmen zonder storend verloop van de doorlopende lijnen. Everntueel dik verlijmen met tec7 en voorkant lichtjes opvoegen zodat alles onzichtbaar wordt.

Met de 3D-linea van VDM, 38mm dik, veel slijp plezier!